/szkola0001.djvu

			PA WEL KIERNIKOWSKI 


Szkoła Podstawowa nr 5 
im. Marii Konopnickiej w Chełmie 


(zarys dziejów) 


Chełm 1997
		

/szkola0002.djvu

			... 


 

;P , 
, 
,
 ,
 
,
 ( J
tr' 


óf
 / i1/ 
/ 
r:t r' 
£. ł

 
:111\ 0j Ck XI - 50 
J;,,,. 
 BIBLIOTEKA 

\#' \ @ 

4C?J\KAl 
E)'B _ 3 (I.J'M/) · 119

 f.- _ I 
1997 -06- l g 


(;y:

;=

-::- 
11\ \ 1iII \1111
ml'\I'\I'
\mll 
I 
Ch 002624
		

/szkola0003.djvu

			Wszystkim, którzy pracowali 
i pracują w SzkolePodstawowej m 5 
oraz w Gmachu"Dziesięciolecia"
		

/szkola0004.djvu

			Maria Konopnicka (1842-1910)
		

/szkola0005.djvu

			SPIS TREŚCI 


Wstęp................................................................................................................... 
I. Szkoła-Pomnik Dziesięciolecia Niepodległości Polski (1928-1944)............. 
II. Działalność placówek oświatowych i różnych instytucji w budynku Szkoły 
"Dziesięciolecia" w latach 1944-1946........................................................... 


14 
16 
16 
18 
21 
28 
48 
122 
123 


I1I.Powstanie i rozwój Szkoły Podstawowej nr 5 w Chełmie............................. 
A) Pod kierownictwem Edwarda Rollingera................................................. 
B) Pod kierownictwem Marii Dziemiankowej (I948-1949)......................... 
C) Pod kierownictwem Anieli Germatowej (I 949-1 962)............................. 
D) Pod kierownictwem Kazimierza Miskura (1962-1982)........................... 
E) Pod kierownictwem Ryszarda Jakubowicza (I982-1996)........................ 
Zakończenie........................................................................................................ 


Przypisy............................................................................................................... 
Aneksy. 
Bibliografia. 
Postać Patronki - Marii Konopnickiej 
Biogramy Kierownictwa Szkoły 
Lista Pracowników Szkoły w latach 1946-1996. 
Lista Nauczycieli oraz Pracowników Administracji i Obsługi w roku 
szkolnym 1996/1997. 
Ikonografia
		

/szkola0006.djvu

			WSTĘP 


Złoty jubileusz jest okazją do dokonania pewnego przeglądu a także 
podsumowania dotychczasowych osiągnięć zarówno człowieka, jak i instytucji. I tak 
jest w przypadku Szkoły Podstawowej Nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie. 
W bieżącym roku mija 50 lat, gdy ówczesne władze oświatowe powołały Ją do życia. 
Przez minione półwiecze przewinęło się przez Nią tysiące absolwentów, którzy 
zajmują niejednokrotnie eksponowane stanowiska. Pracowało tu wielu nauczycieli, 
pracowników administracji i obsługi. Sam budynek zajmowały w różnych okresach 
różnorodne instytucje. Można więc śmiało postawić tezę, iż dzieje tego gmachu 
(nazywanego przez starszych mieszkańców Chełma "Szkołą Dziesięciolecia") oraz 
placówki oświatowej oznaczonej nr 5 i noszącej imię wielkiej polskiej poetki i pisarki 
stanowią historię bardzo ciekawą i chlubną. 
Niniejsza praca składa się ze wstępu, 3 rozdziałów merytorycznych, 
zakończenia oraz aneksów w postaci: przedstawienia sylwetki Patronki Szkoły, 
kalendarium wydarzeń z lat 1946-1996, biogtamow kierownictwa szkoły 
(kierowników i dyrektorów oraz ich zastępców), listy pracowników szkoły, którzy 
pracowali w SP nr 5 w latach 1946-1996 oraz kserokopii zdjęć przedstawiających 
niektóre epizody z życia szkoły w omawianym okresie Jej istnienia. 
Nadmienia się, ze podstawowymi źródłami wykorzystanymi przy pisaniu 
niniejszego opracowania były akta Inspektoratu Szkolnego w Chełmie i akta 
Magistratu Miasta Chełma znajdujące się w Archi"'ll1ll Państwowym w Lublinie, 
Oddział w Chełmie; Kroniki szkół: SP nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Chełmie 
i SP nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie; Kroniki Samorządu Szkolnego z lat 
1973-1976 i z lat 1976-1979; Kronika klasy VIa za lata 1977-1980; Kronika klasy 
VIc z lat 1976-1979; Księgi protokołów posiedzeń Rady Pedagogicznej z lat 1982- 
1996, Księgi zarządzeń dyrektora szkoły z tegoż okresu oraz gazetki: "Piątka" 
i "Piątka mniej".
		

/szkola0007.djvu

			Na koniec autor niniejszej pracy pragnie złożyć serdeczne podziękowania 
wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób pomogli mu. Jest to spora grupa i nie sposób 
wszystkich wymienić z imienia i nazwiska. Niech jednak wiedzą, że za okazaną 
pomoc autor jest Im niezmiernie wdzięczny.
		

/szkola0008.djvu

			I. Szkoła-Pomnik Dziesięciolecia Niepodległości Połski (1928-1944) 


Budynek, w którym obecnie znajduje się Szkoła Podstawowa Nr 5 im. Marii 
Konopnickiej w Chełmie, ma już prawie 70 lat. Historia jego budowy jest bardzo 
ciekawa i warto chociaż pokrótce ją przedstawić. 
Lata 20 naszego stulecia były dla chełmskiej oświaty i szkolnictwa ciężkie. 
Istniało wprawdzie 7 szkół powszechnych (mieściły się one w 3 budynkach własnych 
i w 4 - wynajętych), ale ówczesne potrzeby w tym względzie były o wiele większe. 
Nic więc dziwnego, ze zarówno nauczyciele chełmscy jak i rodzice dzieci w wieku 
szkolnym podjęli szerokie starania, mąjące na celu powstanie nowego obiektu 
szkolnego. Wysiłki ich zostały uwieńczone sukcesem. Ponieważ zbliżała się 
10 rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości (po latach zaborów), z inicjatywy 
znanego społecznika chełmskiego Wiktora Ambroziewicza postanowiono godnie 
uczcić ten jubileusz I. W tym celu, a zarazem, by wyjść naprzeciw zapotrzebowaniu 
społecznemu, "Rada Miejska postanowiła wybudować gmach pierwszej szkoły 
powszechnej w mieście Chełmie, mającej być pomnikiem wskrzeszenia Państwa 
Polskiego. 
Szkoła stanie na placu przy ulicy l-go Pułku Szwoleżerów, u wylotu dawnej 
ulicy Seminaryjskiej, obok gimnazjum państwowego. 
Budowa rozpoczęta będzie w roku przyszłym, w dniu zaś II-go listopada 
1928 roku odbędzie się poświęcenie kamienia węgielnego ..." 2. 
Nowa szkoła miała zaspokoić z nadmiarem "głód" szkolnictwa w Chełmie na 
długie lata. Jak zostało zapisane na pamiątkowej tablicy "Gmach zaprojektował 
architekt miejski Włodzimierz Fąfrowicz ..." 3, a nad budową czuwał i nią kierował 
"inżynier Mieczysław Krzywda-Siennicki" 4. 
A oto jak przedstawiła tamte wydarzenia jedna z ówczesnych gazet 
chełmskich: "...To dzieło, które Rada Miejska i Magistrat Chełmski zapoczątkowały 
dwa lata temu. związały z uczczeniem Dziesięciolecia Niepodległości Polski. Dwa 
lata temu, w czasie obchodów Dziesięciolecia Niepodległości nie było na tym
		

/szkola0009.djvu

			miejscu, gdzie dziś szkoła, nic dosłownie... . Była jedynie szczera i silna wola 
zbudowania żywego Pomnika Niepodległości..." s. 
Dzięki tej woli dość szybko powołano do życia "Komitet Budowy Szkoły 
Dziesięciolecia w Chełmie, który według swego regulaminu był "organem 
kontrolującym nad całokształtem budowy...'.6. Składał się on "z 4 radnych 
i 2 fachowców wybranych przez Radę Miejską,,7 z Prezydentem Miasta jako 
przewodniczącym. 
Jak wspomniano wcześniej budowniczy miejski Włodzimierz Fąfrowicz 
opracował projekt budowy, a firma "Hydropol" - urządzeń kanalizacyjnych, 
wodociągowych i centralnego ogrzewania 8 Plany te zostały zatwierdzone przez 
Kuratorium Okręgu Szkolnego Lubelskiego (23 kwietnia 1929 r.) i Dyrekcję Robót 
Publicznych Urzędu Wojewódzkiego w Lublinie (10 czerwca 1929 r.) 9. Można było 
przystąpić do budowy. 
Jak podają źródła archiwalne, 4 lipca 1929 roku rozpoczęto prace ziemne, 
a w miesiąc później - roboty murarskie. W tym czasie ogłoszono i przeprowadzono 
przetarg na całość prac budowlanych. Wygrał go przedsiębiorca z Lublina 
inż. Mieczysław Krzywda-Siennicki. Z nim też przedstawiciele Magistratu miasta 
Chełma zawarli odpowiednią umowę oraz protokolarnie przekazali mu zgromadzone 
już materiału i przeprowadzone roboty związane z budową szkoły. Kierownictwo 
techniczne - w myśl zawartej umowy - sprawował budowniczy miejski Włodzimierz 
Fąfrowicz. 1O 
Od tej pory robota nabrała przysłowiowych "rumieńców". Dość szybko, bo do 
10 grudnia 1929 r. wyprowadzono mury do odpowiedniej wielkości (tj. wymurowano 
piwnice. parter. dwa piętra oraz strych) i pokryto dachem cały budynek. Wiosną 
1930 r. prace wznowiono i to w takim tempie, że w 12 rocznicę odzyskania przez 
Polskę niepodległości mogła się odbyć wspaniała uroczystość oddania do użytku 
wykończonej części budowli (
. piwnice, parter, i część I piętra). Pięknie to opisał 
w swojej gazecie "Zwierciadło" jeden z ówczesnych chełmskich społeczników - 
Kazimierz Czernicki. Oto ten opis, noszący znamienny tytuł: "Rocznice
		

/szkola0010.djvu

			Niepodległości - trwałymi Pomnikami Chełma znaczy... Święto Niepodległości 
w Chełmie": " ...W dniu II listopada 1928 r. wykopano tyle fundamentu, ile potrzeba 
było do zamurowania aktu erekcyjnego Szkoły. Przyłożono ów akt symbolicznym 
,,kamieniem", który miał wyryte godło miasta i daty 1918-1928. A dziś, po dwu 
latach mamy wielki dwupiętrowy gmach pod dachem. Parter tego gmachu już 
zupelnie wykończony, oddany został w dwunastą Rocznicę Niepodległości do 
publicznego użytku. Jak zaś ten gmach jest zbudowany i urządzony my, chełmianie, 
sami nie jesteś:ny w stanie ocenić. Zdajmy się lepiej na zdanie ludzi bezstronnych, 
a znających się na sprawie budownictwa szkolnego. Przedstawicielka Kuratorium 
Okręgu Naukowego Lubelskiego, wizytatorka Komarnicka w przemowie swej na 
poświęceniu tej Szkoły z takim entuzjazmem i z takim uznaniem wyrażała się o niej. 
Podkreślała p. wizytatorka Komamicka zasługi całego Samorządu Miejskiego, 
a w szczególności p. Prezesa Rady Zajdlera i Prezydenta Gutta tak gorąco i szczerze, 
że słuchającemu tego przemówienia obywatelowi miasta, serce pęczniało radością 
i dumą, że aczkolwiek my tu wszyscy w mieście dużo wciąż mówimy o tern, 
że..u nas się nic nie robi", to jednak tak źle nie jest. Obcy, bezstronnie patrzący na 
nasze czyny, widzą więcej, niż my. W ogóle całe przemówienie p. wizytatorki 
Komarnickiej wywarło na zebranych olbrzymie wrażenie. Tyle czucia, ile 
p. wizytatorka włożyła w swą mowę, znaleźć można jedynie w duszy kobiety całem 
sercem miłującej Polskę i jej młode pokolenie. A z drugiej znów strony tyle siły do 
wypowiedzenia swych myśli rzadko który mężczyzna posiada. Z tej drobnej suchej 
postaci płynął głos o sile spiżu. Przemówienie swe p.Komamicka wygłosiła 
bezpośrednio po przemówieniu p. Prezydenta, który imieniem miasta wręczył jej, 
jako przedstawicielce Kuratorjum, symboliczne i prawdziwe klucze od gmachu 
szkolnego. Klucze te p. Komarnicka przekazała znów p. Inspektorowi Szkolnemu 
Krupczakowi. Również i p. Inspektor podnosił zasługi Samorządu Chełma oraz 
zasługi p. Prezydenta Gutta, dzięki którym w tak krótkim czasie stanął okazały 
gmach. Klucze zaś szkoły p. Inspektor oddał do rąk p. Dyr. Wiączkowskiego, którego 
Szkoła im. Kościuszki, znajdująca się w Chełmie w najgorszych warunkach
		

/szkola0011.djvu

			10 


lokalowych, pierwsza znalazła pomieszczenie w nowym gmachu. Przemawiał krótko 
i p. Dyr. Wiączkowski, obiecując Społeczeństwu i Władzom Szkolnym w imieniu 
swych wychowanków. że dołożą wszelkich starań, aby róść na dzielnych Obywateli. 
umiejących bronić Niepodległości Polski. Imieniem Rady Miejskiej przemawiał 
p. Władysław Zajdler. Prezes Rady. Przemówienie swe zwrócił przede wszystkiem do 
młodziutkich obywateli, którzy ze szkoły tej będą korzystać, nawołując ich do pracy 
nad sobą. Na ostatku przemówił ks. Kanonik Kosior, odbywający tego dnia już 
czwartą z rzędu ceremonię poświęcenia pamiątki Niepodległości w Chełmie 
Następnie ks. Kanonik odprawił modły i święcił kolejno wszystkie ubikacje II 
Szkoły. A w tym czasie chór dziatwy ze Szkoły Im. Kościuszki odśpiewał szereg 
pieśni religijnych i patrjotycznych...',12. 
Ponieważ kryzys społeczo-gospodarczy lat 30-tych dotknął silnie państwo 
polskie - w tym także i nasze miasto - z braku funduszy, siłą rzeczy, roboty na placu 
budowy stanęły. I wtedy prasa chełmska zaapelowała do sumień i "kieszeni" władz 
miejskich oraz mieszkańców Chełma: "Kończymy budowę Szkoły Dziesięciolecia,,13. 
Tak się też stało. W wyniku zbiórek pieniężnych wśród Chełmian oraz zaciągnięcia 
przez Magistrat pożyczek zgromadzono niezbędne do prowadzenia dalszych prac 
środki finansowe. Zarząd Miejski ogłosił w "Kronice Nadbużańskiej" oraz w innych 
publikatorach "publiczny przetarg ofertowy na roboty związane z wykończeniem 
budynku miejskiej Szkoły Dziesięciolecia na Nowem Mieście w Chełmie,,14. 
W rezultacie tych poczynań, praca rozmaitych firm l5 doprowadziła do tego, 
że w 1934 roku gmach szkolny został ostatecznie wykończony i mógł spełniać rolę, 
do jakiej był przeznaczony (tzn. służyć jako siedziba dla placówek szkolnych) 16. 
Chociaż budynek był zaplanowany tylko dla dwóch szkół (stąd też są w nim dwa 
wejścia i dwie odrębne klatki schodowe), potrzeby oświatowe w Chełmie były tak 
duze, że władze szkolne umieściły w nim aż 3 placówki. Były to: Publiczna Szkoła 
Powszechna im. Tadeusza Kościuszki (nr I) - mieściła się ona na parterze, zajmowała 
8 sal lekcyjnych i liczyła 717 uczniów podzielonych na 14 oddziałów; Publiczna 
Szkoła Powszechna (wvznaniowa) im. króla Kazimierza Wielkiego (nr 5) -
		

/szkola0012.djvu

			II 


zajmowała ona na I piętrze 9 sal lekcyjnych i liczyła 826 uczniów podzielonych na 
16 oddziałów; Publiczna Szkoła Powszechna im. ks. GrZel!OTZa Piramowicza (nr 7) - 
ząjmowała ona na 11 piętrze także 9 sal lekcY.Jnych i liczyła 715 uczniów 
podzielonych na 13 oddziałów 17 . 
W gmachu "Dziesięciolecia" znalazła także miejsce Publiczna Szkoła 
specjalna. w której uczyło się 63 dzieci z niedorozwojem umysłowym, podzielonych 
na 3 oddziały. Ze względów finansowych została ona w latach następnych 
zlikwidowana 18. 
W sumie więc panował tu tłok niesamowity, a zajęcia lekcyjne kończyły się 
przeważnie po godzinie 18 00 . Mimo to zarowno młodzież szkolna, jak i nauczyciele 
dawali z siebie wszystko. by zrealizować program szkolny_ A był on wcale niemały. 
Jak świadczą o tym zachowane w chełmskim Archiwum źródła, obowiązywał 
w szkolnictwie następujący porządek nauczania: 19 


IloŚĆ godzin 
Lp. Przedmiot tygodniowo 
I Religia 2 
2 Język polski 4 
3 Arytmetyka z geometrią 3 
4 Język nauczania 4 
5 Historia 2 
6 Geografia 3 
7 Nauka o przyrodzie 3 
8 Rysunek 2 
9 Zajęcia praktyczne 3 
10 Śpiew I 
II Ćwiczenia cielesne 2
		

/szkola0013.djvu

			12 


Tę pokaźną liczbę uczniów i uczennic (w sumie było ich 2258 osób) uczyła również 
spora grupa nauczycieli i nauczycielek. Dla przykładu należy wspomnieć takie 
nazwiska jak m.in.: w SP nr l - Mieczysław Koszałka, Franciszek Duch, 
Irena Przastek. Stefania Stangenberg, ks. Antoni Nowak, Zygmunt Szymczakowski, 
Stanisław Wiączkowski, Stefania Kutnikowska, Julia Medera, 
Franciszek Słowakiewicz, Barbara Wilczyńska; w SP nr 5 - Alina Grynszpan, 
Mojżesz Morgenstern, Gizela Kok, Pola Kupfer, Sara Altman, Edmund Szechtel, 
Piotr Grochmalicki, Zofia Denkiewicz, Estera Brun; w SP nr 7 - Maria Grzebuła, 
Feliks Żurawiecki, Maria Podolak, Julia Wiączkowska; w Szkole Snecialnei - 
Aniela Germata (po likwidacji tej szkoły przeszła do SP nr 7, a po II wojnie 
światowej została kierowniczką SP nr 2, by od roku szkolnego 1949/1950 aż do 
r. szk. 1961/1962 pełnić funkcję kierowniczki SP nr 5)20. Wielu z nich oddało później 
w czasie tragicznych dni i nocy okupacji swoje życie, bo polski nauczyciel 
(niezależnie od swego pochodzenia i poglądów) był "największym wrogiem" 
hitlerowskiej III Rzeszy i stalinowskiego Związku Radzieckiego. Dowiódł tego 
jeszcze bezpośredni okres przed wybuchem wojny. Przykładów można mnożyć wiele, 
ale warto wspomnieć o niektórych z nich. Otóż nauczyciele, jak i młodzież, widząc 
zagrożenie niepodległości naszego kraju czynnie włączyli się w zbiórkę pieniędzy na 
Fundusz Obrony Morskiej, czy na Fundusz Obrony Narodowej. Zbierano też 
fundusze na zakup broni dla polskich żołnierzy, którą podczas religijno- 
patriotycznych uroczystości przekazywano wojsku. Brano czynny udział w różnego 
rodzaju kursach obrony przeciwgazowej i sanitarnych (w tych ostamich bardzo 
aktywne były kobiety, o czym pisze w swoich wspomnieniach m.in. nauczycielka 
SP nr 5 Józefa Rokitowska 21. Poza tym w wielu placówkach oświatowych, 
a szczególnie od marca 1939 roku, poczęto przygotowywać się do wojny. Świadczą 
o tym, zachowane w chełmskim Archiwum, pisma kierowników szkół z prośbą 
o udostępmeme czarnego papieru służącego w nocy do maskowania światła wewnątrz 
budynków 22 oraz o udzielenie pomocy, ze strony podległej Magistratowi Straży 
Pożarnej, w usuwaniu ze strychów łatwopalnych środków i materiałów 23.
		

/szkola0014.djvu

			13 


Wrzesień 1939 r. przyniósł ogromne zmiany na przeciąg kilku lat (1939-1944) 
w funkcjonowaniu budynku "Dziesięciolecia". Gdy wybuchła wojna, w gmachu 
szkolnym dr Marian Radajewsld zorganizowal polski szpital wojskowy 24. 
Funkcjonowal on w praktyce do wkroczenia hitlerowskiego Wermachtu do Chełma 
(miało to miejsce 9 października 1939 r.). Wtedy to Niemcy w sposób brutalny 
nakazali chorym lub nie do końca wyleczonym z ran polskim żołnierzom opuszczenie 
budynku 25. Na ich miejsce ljJo feriach świątecznych) w styczniu 1940 roku 
hitlerowcy sprowadzili swoich rannych i urządzili w "Szkole Dziesięciolecia" własny 
szpital wojskowy. Fakt ten potwierdzają starsi mieszkańcy Chełma, którzy przeżyli 
okupację, a także można przeczytać o tym w źródłach archiwalnych 26. Nauka 
w gmachu - pomniku ł O-lecia Niepodległości została przerwana aż do 1944 r. 
W Chełmie funkcjonowała tylko szkoła na Pilichonkach 27 oraz przy ulicy 
Lubelskiej 70 28 . 



 BIBLIOTEll" 
1ft! j' W'-
E=
KA 

 J Nr ,14 fi (\ 5" 1
		

/szkola0015.djvu

			14 


II. Dzialalność placówek oświatowych i różnych instytucji w budynku Szkoły 
"Dziesięciolecia" w latach 1944-1946. 


21 lipca 1944 roku Niemcy zostali wypędzeni z Chełma przez wojska polskie 
i radzieckie I oraz partyzantów spod znaku Armii Krajowej z kapitanem Franciszkiem 
Jarockim ps. "Jaćwing" na czele 2. Dla mieszkańców naszego miasta i większości 
Ziemi Chełmskiej skończyła się okrutna rzeczywistość okupacyjna. Bezpośrednio po 
wypędzeniu Niemców kierownik Resortu Oświaty PKWN dr Stanisław Skrzeszewski 
zaprosił do siebie byłego inspektora szkolnego w Chełmie Jana Lachcika oraz byłego 
dyrektora Liceum Pedagogicznego w Chełmie dr Franciszka Wojnara w celu 
przedyskutowania sprawy uruchomienia szkół podstawowych i średnich na terenie 
powiatu chełmskiego. W wyniku tej rozmowy obaj chełmscy pedagodzy otrzymali 
nominacje: Wojnar - na stanowisko Delegata Resortu Oświaty dla zorganizowania 
szkolnictwa średniego na terenie naszego miasta J; Lachcik - na inspektora szkolnego 
i podlegało mu szkolnictwo powszechne (podstawowe) 4. On to umieścił w gmachu 
,,1O-ciolecia" 3 szkoły: Nr I - parter; Nr 2 - I piętro; Nr 4 - II piętro s. Oprócz tego 
miał tu w latach 1944/45 swoją siedzibę szpital Polskiego Czerwonego Krzyża 6. 
Utrudniało to i tak ciężkie warunki pracy w/w placówek oświatowych. Odczuwały 
one dotkliwy brak podstawowego sprzętu i pomocy naukowych. Młodzież szkolna nie 
posiadała wystarczającej ilości podręczników niezbdnych do realizacji treści 
programowych czy zwyczajnej nauki. 
Jak napisała w kronice Szkoły nr I jej kierowniczka p. Katarzyna 
Dzwonikowa naukę w roku szkolnym 1944/45 "zaczęto 24.X.1944 r., a pierwsze 
zebranie rodzicielskie odbyło się 29.X.1944 roku. Celem jego były sprawy dyscypliny 
i higieny uczniów oraz pomoc chorym żołnierzom" 7. 
W dniach 14 i 15 czerwca 1945 r. jedna ze szkół mieszczących się w budynku 
"Dziesięciolecia" została zwizytowana przez władze szkolne 8. Ocena pracy tej 
placówki była bardzo wysoka, co znalazło swój wyraz także w zapisie kroniki tej 
szkoły 9. Podobnie chlubne oceny zyskały pozostałe placówki oświatowe znajdujące
		

/szkola0016.djvu

			15 


się w tym budynku. I tak było zarówno w dziedzinie dydaktyki jak też w sprawach 
bytowych szkół. Przeprowadzano ciągle remonty i konserwacje budynku, urządzano 
imprezy, z których dochód przeznaczano na potrzeby szkół. Dobrze układała się także 
współpraca z Komitetami Rodzicielskimi !o, 7 lutego 1946 r. zainstalowano 
w gmachu ..Dziesięciolecia" telefon li 35. Mimo to warunki istniejących tu szkół 
były bardzo ciężkie. Podkreślano to zresztą w pismach i sprawozdaniach do 
Kuratorium Okręgu Szkolnego Lubelskiego w Lublinie. Podkreślano w nich przede 
wszystkim przepełnienie poszczególnych klas (w jednej z nich było przeciętnie 40-50 
uczniów) oraz prowadzenie zajęć na dwie czy nawet na trzy zmiany II. W tej sytuacji 
Inspektor Szkolny w Chełmie Jan Lachcik powołał w roku szkolnym 1946/1947 
jeszcze jedną szkołę powszechną, która otrzymała li 5 i została umieszczona 
w budynku "Dziesięciolecia".
		

/szkola0017.djvu

			16 


III. Powstanie i rozwój Szkoly Podstawowej Nr 5 w Chelmle. 


A) Pod kierownictwem Edwarda ROLLINGERA. 


Z zachowanych dokumentów z konferencji rejonowych nauczycieli, akt 
Magistratu chełmskiego oraz pism Inspektoratu Szkolnego w Chełmie jasno wynika, 
że powołanie nowej szkoly z numerem 5 nastąpiło w październiku 1946 roku czyli 
w trakcie roku szkolnego 1946/1947. Chodzi oczywiście o obecną Szkołę 
Podstawową Nr 5 im. Marii Konopnickiej. Wśród tych dokumentów archiwalnych 
znajdują się akta osobowe pierwszego kierownika powojennej "Piątki" Edwarda 
Rollingera, karta szkoły założona w 1946 roku przez Inspektora Szkolnego Jana 
Lachcika I oraz arkusze ocen uczniów i wychowanków 2. W myśl wytycznych władz 
otrzymała ta szkoła do swej dyspozycji połowę I piętra budynku "Dziesięciolecia" 
i liczyła (według wspomnianej już karty szkoły) do 500 uczniów. Uczyło w niej 
12 nauczycieli 3. Drugą połowę I piętra zajmowała Szkoła Podstawowa Nr 2 . Na II 
piętrze funkcjonowały także dwie szkoły: Publiczna Średnia Szkoła Zawodowa oraz 
Państwowa Szkoła Podstawowa dla Dorosłych. Na parterze znajdowała się Szkoła 
Podstawowa Nr l. W sumie więc w całym gmachu panował ciągły ruch, a nauka 
odbywała się tu od rana do wieczora. Dla zapobieżenia przeciągom, jakie istniały 
wtedy (stwierdziła to jedna z lustracji dokonana przez Komisję Oświaty przy 
Miejskiej Radzie Narodowej w Chełmie), porobiono na piętrach odpowiednie 
przepierzenia z drzwiami. Mimo trudnych warunków, wśród młodzieży i dorosłych 
panował ogromny zapał i chęć do pracy. W miarę szybko uporano się 
z podstawowymi remontami, doprowadzono do wyprowadzki z budynku 
"Dziesięciolecia" Szpital Polskiego Czerwonego Krzyża, zorganizowano szkolne 
ogródki, założono sadek owocowy (istniejący do dziś) oraz urządzono boiska. 
W ramach zbiórki pieniężnej nauczyciele Szkoły Podstawowej Nr 5 wpłacili na rzecz 
odbudowy Warszawy kwotę 900 zł (dzieci do tej akcji wówczas nie zmuszano) 4. 
W 1947 roku powstała w SP nr 5 Spółdzielnia Uczniowska, która prowadziła
		

/szkola0018.djvu

			17 


na terenie szkoły sklepik szkolny, zaopatrujący uczniów w zeszyty, ołówki oraz 
słodycze. Opiekunem Spółdzielni została jedna z nauczycielek - Józefa Dyczkowska. 
Według sprawozdania, jakie się zachowało w Archiwum Państwowym w Lublinie 
Oddział w Chełmie, do Spółdzielni tej nałeżało 239 uczniów, z czego różne funkcje 
pełniło w niej 39 członków. W Zarządzie było ]2 osób, funkcję sklepowych 
wykonywało 18 uczniów, a rachunkowość prowadziło 9. Wysokość statutowa udziału 
członkowskiego wynosiła 10 zł. W ramach podziału nadwyżki wynoszącej ogółem 
43.440 zł Walne Zgromadzenie Spółdzielni Uczniowskiej przekazało: na rzecz 
potrzeb szkolnych - 20.045 zł; na zakup piłki do siatkówki - 6.300 zł; na wycieczkę 
dla aktywnych członków SU - 4.877 zł; na rzecz Funduszu Społecznego - ]2.218 zł s. 
W tym też roku założona została tak niezbędna dla każdej szkoły biblioteka, 
której opiekunką została p. Janina Wojciechowska. Księgozbiór w momencie 
założenia liczył 72 tomy, by w latach następnych liczba ich wzrastała. Podobnie było 
z czytelnikami (nadmienić nałeży, że ze zbiorów bibliotecznych mogli korzystać 
jedynie nauczyciele i uczniowie oraz absolwenci Szkoły Podstawowej nr 5 
w Chełmie). Sądzę, że dobrze ten stan rzeczy zilustruje następująca tabela: 


Księgozbiór i liczba czytelników biblioteki w SP nr 5 w Chełmie. 


Lp Wyszczególnienie 1947 r. 1948 r. 1949 r. 1950 r. 
l. Książki(liczba tomów) 72 167 421 467 
2. Liczba czytelników ]57 - 299 357 


W sprawozdaniu za rok 1950 podano, że z liczby 467.
omów - 161 z nich stanowiło 
pozycje dla nauczycieli. Poza tym biblioteka prenumerowała 21 czasopism 
niezbędnych w pracy szkoły 6. 
W dniach 6-10 kwietnia 1948 r. odbyła się wizytacja szkół powszechnych 
w powiecie chełmskim (w tym także placówek mieszczących się w budynku 
"Dziesięciolecia"), dokonana przez Okręgowego Wizytatora Szkół Piotra Denisa.
		

/szkola0019.djvu

			18 


Jak stwierdził on w swoim sprawozdaniu powizytacyjnym ..zadaniem wizytacji było: 
a) zbadanie gospodarki etatami; b) zbadanie dążności Inspektora Szkolnego 
w kierunku upolitycznienia nauczycielstwa w powiecie oraz realizacji założeń 
ideologicznych programu nauczania w szkołach" 7. O ile do punktu a) wizytator nie 
miał zastrzeżeń, to w punkcie b) sporo rzeczy mu się nie podobało, np. słabe 
upolitycznienie nauczycieli w powiecie; brak w SP m 5 nauki o Polsce i świecie 
współczesnym (nakazał bezwzględnie i natychmiast wprowadzić ten przedmiot 
w naszej placówce); brak kontroli ze strony kierowników szkół oraz nauczycieli nad 
rozpowszechnianiem niedozwolonej lektury w szkole (stwierdził m.in. w SP m 5, 
że dzieci nagmmnie czytają ..Rycerza Niepokalanej", a jedna z nauczycielek tejże 
szkoły w klasie IVb "uważała za stosowne omówić z dziećmi dzień II Listopada 
1918 r., a o bitwie pod Lenino nie było w dzienniku żadnej wzmianki" 8. 
Być może tego rodzaju "kwiatki" ze strony zwierzchników, duże trudności 
związane z licznymi potrzebami w zakresie remontów oraz wcześniejsze przeżycia 
wojenne sprawiły, że kierownik Szkoły Podstawowej nr 5 w Chełmie Edward 
Rollinger przeniósł się z dniem I września 1948 roku do Państwowego Gimnazjum 
i Liceum OgólnokszIałcącego w Janowie Lubelskim na stanowisko nauczyciela. 
Obowiązki kierownicze w "Piątce" przekazał w myśl pisma Inspektora Szkolnego 
w Chełmie z dnia 26 sierpnia 1948 r. Nr 1784/48 p. Marii Dziemiankowej 9. 


B) Pod kierownictwem Marii Dziemiankowej (1948-1949). 


Pani Maria Dziemiankowa była jedną z naj krócej pracujących kierowników 
Szkoły Podstawowej nr 5 w Chełmie. Obowiązki kierownicze w tej placówce pełniła 
tylko w roku szkolnym 1948/1949 10. Mimo to starała się kierować szkołą w sposób 
naleZyty i właściwy II. 
We wspomnianym już wcześniej Archiwum zachowa! się do dnia dzisiejszego 
program rozpoczęcia nowego roku szkolnego 1948/1949 w Szkole Podstawowej m 5 
następującej treści:
		

/szkola0020.djvu

			19 


,,1 )Nabożeństwo. 
2) Wysłuchanie przemówienia MinisIra na Placu Gdańskim. 
3) Przemówienie p. dyrektor szkoły. 
4) Przemówienie przedstawiciela Koła Rodzicielskiego. 
5) Odśpiewanie pieśni przez chór. 
6) Złożenie deklaracji młodzieży na ręce dyrektora szkoły." 12. 
Podobnie było i w innych chełmskich szkołach, jednak pewnego rodzaju 
ewenementem był tekst w/w. deklaracji młodzieży Warto więc przytoczyć go 
w całości: 


"Będziemy: 
l) Miłować Boga i Ojczyznę. 
2) Odnosić się z szacunkiem do władz państwowych, rodziców wychowawców 
i osób starszych. 
3) Strzec dobra publicznego, nie niszcząc budynku szkolnego, sprzętów, 
książek. 
4) Na lekcjach uważać i sumiennie odrabiać prace domowe. 
5) Wspólnie pomagać sobie w pracy. 
6) W ciągu całego roku szkolnego będziemy się starali przychodzić punktualnie 
na lekcje i nie opuszczać bez ważnych powodów dni szkolnych. 
7) Przez swoją pracę pomożemy w rozbudowie naszej Ojczyzny." 13. 
należy slwierdzić, że w ogromnej większości uczniowie dotrzymywali tego 
zobowiązania. Mimo trudnych warunków (a może właśnie dlatego), młodzież szkolna 
uczyła się dobrze i nie sprawiała większych kłopotów. 
Za rządów p. M.D7ierniankowej Szkoła Podslawowa nr 5 (podobnie jak 
i pozostałe szkoły w Chełmie) została zelektryfikowana 14. Urządzono też tu salę 
teatralną, której wymiary wynosiły: "długość widowni - 15.50 m; szerokość widowni 
- 5,15 m; wysokość widowni - 3,50 ." IS. Sala posiadala także 6 okien o wymiarach 
1,90 m na 1,90 m.
		

/szkola0021.djvu

			20 
Szkoła nr 5 zajmowała w dalszym ciągu I piętro budynku "Dziesięciolecia" 
i mając do dyspozycji 8 sal lekcyjnych, liczyła 320 uczniów oraz 8 nauczycieli. 
15 października 1948 r. zostały przyjęte w budynku "Dziesięciolecia" roboty 
związane z ułożeniem rur kanalizacyjnych, z ukończeniem prac ziemnych 
(wyrównywanie dołów, plantowanie terenu itp.) 17, Z pomalowaniem wszystkich 
pomieszczeń szkolnych (w tym również izb zajmowanych przez naszą szkołę) 18, 
z naprawą centralnego ogrzewania (wcześniej niejednokromie ono nie działało, 
o czym kierownicy szkół powiadamiali władze zwierzchnie w mieście) 19 oraz prace 
związane z posmołowaniem dachu 20. Było to jednak doraźne załatwienie tegoż 
problemu. Cały gmach wymagał generalnego remontu. 
Pod koniec lat czterdziestych modnym hasłem w Polsce było powiedzenie, 
że "Cały Naród odbudowuje swoją Stolicę". W tym celu urządzano uliczne zbiórki 
pieniężne, wydano okolicznościowe znaczki oraz zakładano Koła Odbudowy 
Warszawy. Takie koło powstało w lutym 1949 r. również i w "Piątce". Liczyło ono 
320 uczniów, tj. 100% młodzieży szkolnej 21. Poinformowała o tym kierowniczka 
szkoły specjalnym pismem z dn. 1 marca 1949 r. skierowanym do władz szkolnych 22. 
Opiekunem tego koła została prawdopodobnie sama p. Maria Dzierniankowa. Trudno 
jednak na ten temat jednoznacznie się wypowiadać, ponieważ w zachowanych 
źródłach archiwalnych brak jest jasnego w tym względzie stwierdzenia (a innych 
źródeł brak). Praktyką tamtego okresu było to, że duża ilość zadań - szczególnie typu 
propagandowego - spoczywała na przysłowiowych "barkach" kadry kierowniczej. 
Tak więc w/w. stwierdzenie ma wszelkie cechy prawdopodobieństwa. Jednak już 
w parę miesięcy później p. M.Dziemiankowa przestała być kierowniczką SP nr 5, 
bowiem Inspektor Szkolny z końcem sierpnia 1949 r. zwolnił ją od tych obowiązków. 
Nowym "szefem" placówki została p. Aniela Germatowa(od 1 września 1949 r.) 23.
		

/szkola0022.djvu

			21 


C) Pod kierownictwem Anieli Germatowej (1949-1962). 


P. Aniela Gennatowa - dotychczasowa kierowniczka Szkoły Podstawowej 
m 2 w Chełmie - dość szybko poznala potrzeby swojej "nowej" placówki, czemu dała 
wyraz w licznych na ten temat pismach do władz szkolnych. Monitowała w nich, 
by władze jeszcze bardziej zaangażowały się w sprawę remontu generalnego całego 
budynku "Dziesięciolecia". l chociaż w obiekcie tym, oprócz "Piątki", mieściła się 
nadal Szkoła Podstawowa m l im. Tadeusza Kościuszki, Przedszkole Publiczne 
m 1 24 oraz inne instytucje (Szkoła Podstawowa m 2 im. ks. Stanisława Staszica 
i Szkoła Podstawowa m 4 otrzymały już wtedy inne siedziby) nowa kierowniczka 
SP m 5 sugerowała swoim zwierzchnikom, by nie zwlekać. ale już dużo wcześniej 
przygotowywać środki oraz ludzi niezbędnych do wykonania koniecznych prac 
remontowych. W ten sposób, jak pisała, "nie zabraknie ludzi i fachowców" 25. 
Ale nie tylko sprawy remontów absorbowały uwagę p. A.Germatowej. Duzą 
jej troskę stanowiła akcja dożywiania dzieci prowadzona z polecenia władz szkolnych 
i państwowych. Poświęciła temu wiele uwagi i nic dziwnego, ze Jan Zimmer - 
referent Opieki z Inspektoratu Szkolnego w Chełmie, pisząc sprawozdanie z kontroli 
dożywiania w Szkole Podstawowej m 5, mógł zamieścić tylko pochwały za sprawne 
i zgodne z zaleceniami prowadzenie tejze akcji 26. 
O wysokiej pozycji, jaką "Piątka" zajmowała w środowisku moze świadczyć 
fakt, że to właśnie tu, z polecenia Kuratorium Okręgu Szkolnego Lubelskiego, odbyła 
się w dniu 28 marca 1950 roku Powiatowa Konferencja Kierowników Szkół 
Podstawowych CheIma i powiatu chelmskiego. Główny "referat na temat "Realizacja 
nowych programów z uwzględnieniem wyników nauczania za J półrocze" wygłosił 
inspektor szkolny; referat przedstawiciela ZNP omawiał dotychczasowe osiągnięcia 
i błędy szkolenia zawodowego nauczycieli" 27. 
W trakcie roku szkolnego 1949/1950 w naszej placówce urządzono w dawnej 
świetlicy salę gimnastyczną. Z całą pewnością był to duży sukces szkoły, ponieważ 
do tej pory, jedynie korytarze służyły "nie tylko jako sale rekreacyjne, ale i jako sale 
gimnastyczne" 28 w placówce liczącej juź 520 uczniów.
		

/szkola0023.djvu

			22 


14 sierpnia 1950 roku ,,na posiedzeniu kolegialnym Prezydium Miejskiej Rady 
Narodowej w Chełmie, z udziałem Kazimierza Kowalczyka (sekretarza Powiatowego 
Komitetu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej), Romana Germaty (inspektora 
szkolnego), Albiny Kijankowej (przewodniczącej Ligi Kobiet), przedstawiciela 
Związku Młodzieży Polskiej (w aktach nie ma jego nazwiska) oraz dwóch 
przedstawicieli Liceum Handlowego (też nie podano w aktach ich personaliów) 
postanowiono - po szerokiej dyskusji - przenieść szkołę podstawową przy Liceum 
im. królowej Jadwigi i szkołę podstawową przy Liceum im. Stefana Czarnieckiego do 
budynku "Dziesięciolecia". Natomiast z gmachu szkoły "Dziesięciolecia" przenieść 
szkołę zawodową oraz szkołę dla dorosłych do Gmachu Liceum Handlowego przy 
ulicy Lubelskiej nr 17. Natomiast Liceum Handlowe przenieść do Gimnazjum 
Czarnieckiego, z tym, że dla Gimnazjum Mechanicznego należy przydzielić dom 
znajdujący się przy ulicy Pocztowej Nr 41. który to dotychczas zajmuje Liceum 
Handlowe" 29. Na tej naradzie postanowiono także wysłać do budynku 
"Dziesięciolecia", w terminie do 15 września 1950 roku, Komisję Kulturalno- 
Oświatową MRN w celu skontrolowania stanu przeprowadzonych dotychczas 
remontów oraz zaopatrzenia placówki w opał na zimę. Oto co m.in. Komisja ta 
stwierdziła (w dniu 13 września 1950 r.): "...remonty w całym gmachu 
Dziesięciolecia są wykonane niedbale...", dlatego też należy "...nadzór nad całym 
gmachem Dziesięciolecia powierzyć inżynierowi budowlanemu..." 30. Z innych 
spraw Komisja zaleciła aby: ,,- wykonać przepierzenie dla dziewcząt w ustępach ze 
względów moralnych, a w ustępach dla chłopców ustawić poprzeczne ścianki; - 
zrobić kratę żelazną do wycierania nóg przy drzwiach wejściowych; - zakupić dla 
łaźni 4 ławki do siadania i drewniane kraty pod nogi; - zakupić 2 szafY na pomoce 
naukowe" 31. 


Wcześniej, bo już 1 września 1950 roku, odbyła się w szkole uroczystość 
rozpoczęcia nowego roku szkolnego. W źródłach archiwalnych zachowało się 
sprawozdanie z jej przebiegu. Jak możemy wyczytać w programie były następujące 
punkty: "... Uroczystość otwarła A. Germata krótkim przywitaniem zebranych.
		

/szkola0024.djvu

			23 


l) Odśpiewano Międzynarodówkę. 
2) Kierowniczka szkoły zaznajomiła obecnych z wynikami planu pracy 
r. ubiegłego oraz przedstawiła plan i metody oddziaływania na rok następny 
uwzględniając współudział w pracy rodziców. Nadto przedstawiła 
planowanie prac w zasięgu sześciolemim. 
3) Prezesi organizacji młodzie:l:owych Z.H.P., P.c.K., L.L. i SU. zdali 
sprawozdanie z działalności i przedstawili plan na rok bieżący. 
Część artystyczna: chór wykonał trzy pieśni. 
l) Miliony rąk 
2) Cześć Pracy 
3) Z piosenką jest nam wesoło. 
Deklamacja wiersza Pokój. 
Uroczystość zakończono odśpiewaniem hymnu ..Naprzód młodzieży 
świata" 32. 
11 listopada 1950 r. w szkole powstało Koło SKS ,.Radość", którego 
opiekunką została nauczycielka wychowania fizycznego Stanisława Marmurowska. 
Według zachowanego w Archiwum protokołu z zebrania organizacyjnego Koło 
liczyło 61 czlonków, a do jego rady weszli następujący uczniowie: 
.....Przewodnicząca - Lackowska Irena; wiceprzewodniczący - Klecha Jerzy; 
sekretarz - Sędłak Alina; skarbnik - Ryczek Krystyna; kronikarz - Franaszczuk 
Barbara; Komisja Rewizyjna: Sendek Zbigniew, Nestorowicz Teresa i Jarocki 
Mieczysław. Koło zostało podzielone na trzy sekcje: l) sekcja gier i zabaw _ 
kierownik Machaj Halina, 31 czlonków; 2) sekcja lekko-atletyki - kierownik 
8ztompka Ryszard, 10 członków; 3) sekcja rytmiczno-taneczna - kierownik Kubala 
Krystyna, 20 członków..... 33. W planie pracy tego Koła na rok szkolny 1950/51 
mo:l:emy wyczytać, że obok zadań czysto sportowych (typu zaprawa sportowa do 
biegów, różnego rodzaju gry i zabawy sportowe wzmacniające rozwój fizyczny dzieci 
i młodzieży itp.) wyznaczano sobie również zadania szkolenia ideologicznego 
(zgodnie z ..duchem" tamtego okresu, o którym obecnie mówimy "okres błędów
		

/szkola0025.djvu

			24 


i wypaczeń"). I tak np. "w listopadzie 1950 r. został omówiony temat: "Przyjaźń 
Polsko-Radziecka"; w grudniu 1950 T. - "Zjednoczenie Partii"; w styczniu 1951 r. 
71 rocznica urodzin Stalina i 27 rocznica śmierci Lenina; w lutym - 33 rocznica 
powstania Armii Radzieckiej; w marcu - Liga Kobiet i jej znaczenie w życiu. 
6 rocznica układu polsko-radzieckiego, przyjaźni wzajemnej pomocy i współpracy. 
81 rocznica urodzin Lenina; w kwietniu w ramach tego szkolenia trwały 
przygotowania do obchodów I Maja; w maju natomiast w problematyce szkoleniowej 
poruszano znaczenie Święta Pracy, Dnia Zwycięstwa (obchodzonego wtedy w dniu 
9 maja) oraz Święta Oświaty, Książki i Prasy; w czerwcu 1951 r. przewidziano 
szeroki udział w Święcie Kultury Fizycznej ..." 34. W trakcie roku szkolnego liczba 
członkow SKS "Radość" wzrosła do 100 osób (w tym 38 chłopców). Podzielono ich 
na pięć sekcji: "...1) sekcja piłki ręcznej - 22 dziewcząt; 2) sekcja piłki ręcznej - 
16 chłopców; 3) sekcja lekkoatletyczna - 17 dziewcząt; 4) sekcja lekkoatletyczna - 
22 chłopców; 5) sekcja rytmicznotaneczna - 23 dziewcząt. Treningi poszczególnych 
sekcji odbywały się w poniedziałki, wtorki, środy, czwartki, piątki i soboty 2 godziny 
na siódmej godzinie lekcyjnej..." 35. Członkowie Koła urządzili także w dniu 
4 stycznia 1951 roku zabawę choinkową. Oprócz tańców przy orkiestrze oraz przyjęć 
kJasowych, uczestnicy mogli obejrzeć następujące "punkty programu: 
l) Obrazek sceniczny "Dziadek choinkowy"; 
2) Taniec "Cztery pory roku"; 
3) Taniec białoruski ,,Bulba"; 
4) Inscenizacja piosenki ludowej "Hanka"; 
5) Krakowiak; 
6) Humoreska "Trojsta"; 
7) Inscenizacja ludowa "Majdaniak"; 
8) Pokazy gimnastyczne..." 36. 
Wcześniej, bo 3 grudnia 1950 roku odbył się w całym kraju Narodowy Spis 
Powszechny, w którym bardzo aktywny udział wzięli także nauczyciele szkoły.
		

/szkola0026.djvu

			25 


Wśród nich wyróżniły się m.in. Janina Kuszowa i Zofia Kicińska, a Józefa 
Rokitowska pełniła nawet funkcję Komisarza Obwodu nr 4 na terenie Chełma 37. 
W następnym roku szkolnym (1951/1952) do Szkoły Podstawowej nr 5 
uczęszczało 437 uczniów, a uczyło ich l3 nauczycieli. W dalszym ciągu z możliwości 
dożywiania korzystało 120 uczniów. Istniała także świetlica szkolna, do której 
uczęszczało 140 wychowanków. Do 1.451 tomów rozrósł się szkolny księgozbiór 
biblioteczny. Od poniedziałku do piątku włącznie, przez 2 godziny dziennie, 
uczniowie i nauczyciele mogli, pod okiem p. Janiny Wojciechowskiej, wypożyczać 
z niego książki. 38 
W tymże roku szkolnym powiększyła się liczba "lokatorów" korzystających 
z lokum w gmachu "Dziesięciolecia". Mianowicie l października 1951 roku, 
z inicjatywy Jana Pendraka, powstał w Chełmie Zakład Doskonalenia Rzemiosła 
(obecny Zakład Doskonalenia Zawodowego). Jak wspomina on, siedzibą tego zakładu 
.....została Szkoła Dziesięciolecia, której kierowniczka Aniela Giermatowa odpłatnie 
wypożyczała nam sale i maszyny do szycia. Mimo ograniczonych warunków 
lokalowych Zakład od razu rozwinął b. szeroką dzialalność szkoleniową, co wiązało 
się z dużym zainteresowaniem branżą rzemieślniczą i dużym na nią 
zapotrzebowaniem. Tylko do końca 1951 roku naukę rozpoczęło ponad 200 osób 
w specjalności: krawiectwo ciężkie i lekkie..... 39. 
W latach następnych, w związku z postępującą stalinizacją życia 
państwowego i społecznego, nastąpiły poważne zmiany programowe, którym nie 
sposób było się przeciwstawić. Dlatego też zaszły pewne zmiany w działalności 
szkoły, jako placówki dydaktyczno-wychowawczej. Świadczą o tym sprawozdania 
z pracy, np. Samorządu Szkolnego, zachowane w źródłach archiwalnych. Czytamy 
w nich m.in., że ten organ uczniowski sporządzał listy uczniów leniwych 
i zachowujących się źle na lekcjach oraz poza szkołą Wykazy te przewodniczący 
Samorządów Klasowych przekazywali Prezesowi lub Prezesce Samorządu 
Szkolnego, a ci zwoływali Sąd Koleżeński. Sąd ten był władny udzielać złym 
uczniom nagany, wytykać im błędy oraz nakłaniać do pracy nad sobą i swoim
		

/szkola0027.djvu

			26 


postępowaniem. Posiedzenia Sądu odbywały się raz w miesiącu i trzeba przyznać, 
że miał on dużo do zrobienia, bowiem w jednym tylko roku szkolnym osądził 
przeszło 300 spraw 40. Również i nauczyciele musieli podporządkować swoje 
poczynania dydaktyczno-wychowawcze oraz opiekuńcze nowym dyrektywom władz 
zwierzchnich. 
Przez wiele lat Szkoła Podstawowa li 5 nie miała swego patrona i sztandaru. 
Dlatego też na wniosek p. Anieli Germatowej zaczęto używać imienia Marii 
Konopnickiej oraz czyniono odpowiednie starania, by władze zatwierdziły ten stan 
rzeczy. Stało się to po paru latach i 21 listopada 1958 roku, w sali chełmskiego kina 
odbyła się wspaniała uroczystość nadania placówce formalnego imienia naszej 
wielkiej poetki i pisarki oraz przyjaciółki dzieci. Przekazany też został nowy sztandar, 
stary zaś - został oddany przedstawicielom Szkoły Podstawowej li 2 
im. ks. Stanisława Staszica 41. Od tej pory "Piątka" znajduje się w gronie szkół, 
którym patronuje Maria Konopnicka. 
W 1961 r. w Warszawie Ministerstwo Kultury i Sztuki zorganizowało wielki 
Festiwal Muzyki i Tańca, by w ten sposób uczcić Tysiąclecie Państwa Polskiego. 
Wzięli w nim udział także przedstawiciele naszej szkoły, którzy otrzymałi 
okolicznościowe dyplomy i podziękowania 42. Z kolei jedna z uczennic SP li 5 
Danuta Dyrda przedstawiła na II Centralnej Wystawie i Konkursie Modelarskim dla 
Młodzieży w Warszawie (imprezy te trwały w okresie od maja do lipca 1961 r.) 
model broszki, za co otrzymała odpowiednie świadectwo 43. 
W dniu I września 1961 roku młodzież i pracownicy Szkoły wzięli udział 
w centralnym otwarciu roku szkolnego 1961/1962. Przyjechał wtedy do Chełma sam 
ówczesny Minister Oświaty Wacław Tułodziecki. Uroczystość miała bardzo 
podniosły charakter. Odbywała się na stadionie "Dziesięciolecia", gdzie "zgromadziły 
się wszystkie szkoły chełmskie. Po oficjalnych przemówieniach (ministra 
W. Tułodzieckiego i przedstawicieli lokalnych władz) nastąpiła część artystyczna 
przygotowana przez poszczególne szkoły" 44. Ze Szkoły li 5 wystąpiła grupa uczniów 
przygotowana przez p. Marię Mazurek. Po tej ceremonii delegacje szkół ze
		

/szkola0028.djvu

			27 


sztandarami (w tym oczywiście i przedstawiciele naszej placówki) oraz nauczyciele 
wzięli udział w otwarcIU przez ministra W. Tułodzieckiego świeżo wybudowanych 
szkół: Szkoły Podstawowej nr 4 oraz Szkoły Rzemiosł Budowlanych (obecnie 
noszącej nawę: Zespół Szkół Budowlanych). 
Rosnącą rangę SP nr 5 widać było, gdy ,,14 listopada 1961 roku z okazji Dnia 
Karty Nauczyciela młodzież pod opieką kierowniczki szkoły Ob. Anieli Germaty 
i Haliny Grzejszczyk przy współpracy Domu Kultury ... nagrała 15 minutową 
audycję..." 45 prezentującą naszą placówkę oraz jej osiągnięcia i trudności. 
Ponieważ w ówczesnym czasie poważnym problemem była gruźlica, 
w SP nr 5 (w ramach trwających od I do 10 grudnia 1961 r. "Dni 
Przeciwgruźliczych") zorganizowano wśród młodzieży szkolnej specjalny konkurs 
dotyczący tej groźnej choroby społecznej. Stąd też do dnia dzisiejszego zachowało się 
w Kronice szkolnej podziękowanie ze strony Towarzystwa do Walki z Gruźlicą 
w Lublinie złożone na ręce kierownictwa i Rady Pedagogicznej naszej placówki za 
wykazaną w ten sposób inicjatywę dotyczącą popularyzacji wiedzy o gruźlicy jako 
chorobie społecznej. 
Już w parę dni później (konkretnie 16 grudnia 1961 r.) odbyła się w szkole 
konferencja metodyczna ze śpiewu, na której zgromadzili się metodycy i instruktorzy 
z całego okręgu lubelskiego. Młodzież naszej szkoły dała wtedy pod kierownictwem 
nauczycielki śpiewu p. Teodozji Andrzejewskiej popis swoich zdolności muzycznych 
i wokalnych 46. 
W dniach 17-20 stycznia 1962 roku miała miejsce wizytacja szkoły ze strony 
Inspektoratu Szkolnego w Chełmie. W jej wyniku nasza placówka uzyskała wysoką 
ocenę pracy "organizacyjnej, pedagogicznej, wychowawczej i administracyjnej..." 47. 
Ale nie tylko nauką i wytężoną pracą żyła wówczas młodzież szklona. 
Wkarnawale 1962 r. zorganizowano wiele balów i zabaw, na których bawiły się 
zarówno dzieci, jak i dorośli. Różnego rodzaju quizy, konkursy, skecze i loterie 
urozmaicały te imprezy, wzbogacając je w walory dydaktyczne i wychowawcze. 
Zachowanie dzieci i młodzieży (według zapisów kronikarskich) było wręcz wzorowe.
		

/szkola0029.djvu

			28 


Z tego okresu pozostał w Kronice szkolnej wiersz nieznanego autora (może to była 
sama p. Aniela Germatowa?..) noszący tytuł: ..Nasz szkolny bal" 48. 
W tym czasie na terenie SP m 5 istniała i działała organizacja harcerska. 
Dowodem na to .....jest sztandar dru
ny im. Hanki Sawickiej. Brak jakichkolwiek 
dokumentów i zapisów w kronikach szkoły i harcerskich uniemożliwia odtworzenie 
pracy i działalności organizacji w tym okresie..... 49. 1 tak jest do objęcia 
kierownictwa szkoły przez p. Kazimierza Miskura. 


D) Pod kierownictwem Kazimierza Miskura (1962-1982). 


1 września 1962 roku obowiązki kierownika Szkoły Podstawowej m 5 objął 
Kazimierz Miskur. Był On jedynym Gak do tej pory) najdłużej z pracujących tu 
szefów placówki, bo pełnił swoją funkcję aż do... 1982 roku, czyli nieprzerwanie 
przez 20 lat. Już na samym początku musiał podjąć szereg czynności związanych 
zarówno z funkcją dydaktyczno-wychowawczą szkoły (w jej ramach przyjęto do 
placówki 120 dzieci z ulicy Mickiewicza i ulicy Fornalskiej (obecna ulica Szkolna) 
co znacznie zwiększyło liczbę uczniów) 50, jak też - z funkcją administratora budynku 
..Dziesięciolecia" (np. remonty, modernizacja oraz adaptacja pozyskiwanych 
pomieszczeń po wyprowadzających się kolejno ..sublokatorach"). 
Uroczystość rozpoczęcia nowego roku szkolnego 1962/1963 była wspólna dla 
szkół całego miasta. Młodzież szkolna. nauczyciele i rodzice zgromadzili się na 
stadionie ..Dziesięciolecia", gdzie po części oficjalnej miała miejsce częśc 
artystyczna, na którą składały się ..popisy muzyczne, taneczne i gimnastyczne 
najlepszych zespołów z naszego miasta. Nie zabrakło tam kolegów i koleżanek 
z naszej szkoły. Ślicznie tańczyli poloneza i krakowiaka. Po popisach była defilada 
młodzieży przed trybunami, na których były władze..... 51. 
Z kolei w dniach 15-22 września 1962 roku odbyły się na terenie naszego 
miasta ..Dni Chełma". 1 znowu warto sięgnąć do opisu zawartego w Kronice szkolnej: 
.....Miasto przybrało odświętne szaty, ulice rozbrzmiewały głosami
		

/szkola0030.djvu

			29 


nąjnowocześniejszych melodii płynących z głośników. Organizowano liczne zabawy 
młodzie
owe, festyny i inne. W szkołach odbywały się ciekawe wieczorki ze zgaduj- 
zgadulami na tematy związane z Ziemią Chełmską, ,,Dni Chełma" zakończyła 
żakinada, w której wzięła udział młodzie
 i dzieci wszystkich szkół Chełma..." 52. 
Były to piękne i niezapomniane chwile. 
W październiku (konkretnie 11.X.1962 r.), w odpowiedzi na apel uczniów 
Szkoły Podstawowej m 9 w Lublinie, uczniowie naszej szkoły wezwali młodzie
 
szkolną Chełma i powiatu chełmskiego do wzięcia udziału w akcji oszczędzania pod 
hasłem "KaMy uczeń członkiem SKO". Efekty tego konkursu były znakomite. 
Naksiążeczkach SKO zgromadzono poważne kwoty, a zwycięzcy (tzn. ci, którzy 
systematycznie oszczędzali - osiągnęli nąjlepsze wyniki) otrzymali nagrody rzeczowe 
ufundowane przez SKO. Była to bardzo po
eczna akcja. 
13 stycznia 1963 roku Komitet Rodzicielski urządził dla naszej dziatwy 
tradycyjną "choinkę". Odbyła się ona w salach Domu Kultury, a "do tańca 
przygrywała orkiestra Wojsk Ochrony Pogranicza. Było wiele atrakcji. 
Przeprowadzono dwa konkursy: literacki i tańca. Organizowano zgaduj-zgadulę oraz 
konkurs na nąjpiękniejszy kotylion. Komitet Rodzicielski ufundował dla wszystkich 
dzieci podarki z ciastek i słodyczy. Dzieci bawiły się świetnie i z żalem przyjęły 
wieść o zakończeniu choinki" B. 
W 10 dni później (23.1.1963 r.) w powamym nastroju obchodzono w szkole 
100 rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego - najbardziej tragicznego wydarzenia 
w dziejach XIX-wiecznej historii Polaków. Urządzono uroczysty poranek, w trakcie 
którego młodzież śpiewała powstańcze pieśni, deklamowane były wiersze mówiące 
o męstwie, poświęceniu i męczeństwie powstańców. Wygłoszony został te
 
okolicznościowy referat, przedstawiający przyczyny wybuchu, przebieg, skutki 
i znaczenie Powstania Styczniowego w polskich dziejach narodowych. UroczystoŚĆ ta 
była dla młodzieży wielką lekcją głębokiego patriotyzmu. 
Jak jm wspomniano wcześniej, na terenie SP m 5 działała organizacja 
harcerska. Była to drużyna licząca 45 osób i kierowana przez p. Marię Mazurek.
		

/szkola0031.djvu

			30 


Jak zapisano w Kronice szkolnej, 10 lutego 1963 roku harcerze zorganizowali kulig. 
"...Miejsce zbiórki wyznaczono w szkole. Saniami wyjechano rano w stronę 
Okszowa. Objechano Okszów i leśniczówkę Stańków. Zatrzymano się w Technikum 
Rolniczym. Uczniowie tejże szkoły zorganizowali gry i zabawy. Było również kilka 
konkursów z nagrodami. W szkole przygotowano dla nas obiad. Po tak mile i wesoło 
spędzonym dniu wróciliśmy do Chełma..." 54. 
W dwa tygodnie po kuligu harcerze z "Piątki" przeżyli niecodzienną 
uroczystość. Do szkoły przybyli przedstawiciele władz oświatowych oraz sam 
Komendant Hufca Chełm - dh Henryk Czamobil, którzy wzięli udział w uroczystej 
zbiórce. Impreza rozpoczęła się częścią artystyczną, "na którą złożyły się utwory 
Adama Mickiewicza, ponieważ bohaterem drużyny został Adam Mickiewicz. 
Po części artystycznej harcerze stanęli do raportu. Po raporcie i krótkiej gawędzie 
odbył się akt przyrzeczenia" 55. Następnie wręczono drużynie dokument nadający jej 
numer i imię o treści następującej: "Wszem i każdemu z osobna wiadomym się czyni, 
iż Drużyna Harcerska ze Szkoły Podstawowej m 5 imię Adama Mickiewicza 
otrzymała i do Związku Harcerstwa Polskiego przyjęta została, czego Komenda 
Hufca Chełm niniejszym aktem uroczystym spisanym w Grodzie Białego 
Niedźwiedzia dnia 23 lutego 1963 r. dokonała" 56. Dyplom ten podpisał Komendant 
Hufca Chełm Henryk Czamobil oraz Kierowniczka Referatu Drużyn Młodszych 
Bogusława Klewek. Od tej pory ruch harcerski począł nabierać życia na forum naszej 
szkoły, czego przejawem było szereg imprez jak np. trzydniowy biwak (14- 
16.06.1963 r.) nad Jeziorem Białym. Na biwaku tym harcerze poznali smak życia 
obozowego, zwiedzali i podziwiali piękne tereny nadbużańskie, kąpali się w jeziorze 
oraz szkolili się w programie prowadzenia pracy w zastępach. 
W parę dni później (20 czerwca 1963 r.) na terenie Chełma odbył się "turniej 
piłki nożnej szkół podstawowych. Nasza reprezentacja zajęła pierwsze miejsce 
i zdobyła puchar" 57. Zresztą, jak napisano w Kronice szkolnej SP m l podobne 
mecze "były rozgrywane między chłopcami z SP m I i z SP m 5 (przecież obie 
placówki ze sobą sąsiadowały w jednym budynku "Dziesięciolecia)" 57.
		

/szkola0032.djvu

			3\ 
W roku szkolnym 1963/1964 rozpoczęło w szkole swoje zajęcia kółko 
taneczne. W jego skład "weszło 20 dziewczynek z klas piątych. W planie pracy 
przewidzIano tańce rytmiczne. Stroje do tańców postanowiono wykonać we własnym 
zakresie z materiałów dostarczonych przez Komite\ Rodzicielski..." 58. Pierwszy 
swój występ zespół dał podczas akademii pierwszomajowej w dniu 27.04.1964 roku 
prezentując (przygotowane pod kierunkiem opiekunki Koła p. Zofii Orłowskiej) 
polkę z kwiatkami i taniec żabek. Widzowie byli zachwyceni, szczególnie pięknymi 
strojami oraz choreografią tańców. 
Również w 1964 roku został dokonany generalny remont gmachu 
"Dziesięciolecia". W jego ramach zmieniono cały system ogrzewania budynku, 
przechodząc z systemu parowego na system wodny, bardziej odpowiadający 
wymogom czasu i potrzeb. Pomalowano także i odświeżono wszystkie 
pomieszczenia. Było to niezbędne. ponieważ do sublokatorów budynku przybyła 
wcześniej (we wrześniu 1963 roku) Szkoła Przysposobienia Rolniczego. 
21 mąja 1964 roku uczniowie naszej szkoły pojechali na jednodniową 
wycieczkę na trasie: Puławy - Kazimierz - Nałęczów. Zwiedzili tam piękne zabytki 
znajdujące się w tych miejscowościach, odbyli godzinny rejs po Wiśle statkiem 
"Marzanna", podziwiali piękno parku nałęczowskiego oraz wszędzie kupowali 
pamiątkowe drobiazgi jako realny wyraz niezapomnianych wrażeń. W czerwcu 
odbyły się wycieczki do Zamościa (3.06. ł 964 r.) oraz do Leżajska i Łańcuta 
(17.06.1964 r.). Również i z tych wypraw uczestnicy wrócili pełni wrażeń 
i całkowicie zadowoleni, z tego co przeżyli i obejrzeli. 
1 września 1964 roku rozpoczął się kolejny rok szkolny. W dniu tym 
stworzono w SP nr 5 Szczep Harcerski, ponieważ wcześniej do drużyny im. Adama 
Mickiewicza dołączają nowe drużyny: żeńska im. Wandy Wasilewskiej i męska 
im. Aleksandra Zawadzkiego. W trakcie roku 1964/1965 powstała kolejna drużyna. 
której 27 lutego 1965 r. Komenda Hufca ZHP w Chełmie nadała imię Janka 
Krasickiego. Akt nadania imienia podpisała i wręczyła drużynie ówczesna 
Komendantka Hufca Chełm dh Bogusława Klewek. Oprócz drużyn harcerskich
		

/szkola0033.djvu

			32 


w szkole poczęła pracować drużyna zuchowa z p. Zofią Kolecką jako drużynową 
(pełniła ona także funkcję szczepowej). Ponieważ harcerze chcieli mieć własny 
sztandar, podejmowali więc różne działania, aby zgromadzić odpowiedni fundusz 
(m.in. pracowali w Państwowym Gospodarstwie Rolnym Wólka Leszczańska przy 
zbiorze chmielu i wykopkach buraków). I dopięli swego. Jak pisze w "Monografii 
szczepu... " w listopadzie" 1965 roku odbyło się uroczyste nadanie imienia Obrońców 
Warszawy i wręczenie sztandaru Szczepowi Harcerskiemu przy Szkole Podstawowej 
nr 5. Przy akcie wręczenia byli obecni: Sekretarz Komitetu Powiatowego Polskiej 
Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR), Inspektor szkolny, Komendant Hufca 
Chełm dh Bogusława Klewek, Kierownik SP nr 5 Kazimierz Miskur, szczepowy, 
drużynowi, grono pedagogiczne i młodzież szkolna..." 59. Był to pierwszy i jedyny 
Szczep w Hufcu ZHP Chełm, który posiadał swój sztandar. 
Od l września 1965 roku władze dokonały pionowego podziału budynku 10- 
lecia (między SP nr l i SP nr 5). "Piątka" otrzymała (dzięki staraniom kierownika 
Kazimierza Miskura) jedno główne wejście od frontu ulicy, przy której mieści się 
nasza szkoła. W budynku urządzono szatnię, której dotychczas nie było. Wieszaki 
wykonali uczniowie Szkoły Zawodowej. Zlikwidowane zostało wreszcie ropowanie 
podłóg, a w stropie między parterem i suteryną przebito otwór i urządzono schody 
prowadzące do stołówki szkolnej. Cały budynek ogrodzono parkanem. Z tyłu szkoły 
młodzież SP nr l i SP nr 5 mogła urządzić boiska sportowe. 
17 stycznia 1966 roku Rada Szczepu harcerskiego im. Obrońców Warszawy, 
podczas uroczystej zbiórki. uchwaliła, że święto Szczepu będzie odbywać się co roku 
w rocznicę wyzwolenia Warszawy ze względu na imię Szczepu..." 60. Stało się to 
piękną tradycją naszej organizacji harcerskiej, bo przez wiele lat właśnie wtedy 
odbywały się m.in. uroczystości składania przez nowych harcerzy przyrzeczenia 
harcerskiego i otrzymywania krzyży harcerskich. Nie poprzestali jednak na tym, 
bo już wkrótce włączyli się w Ogólnopolski Alert "Harcerski Zwiad Tysiąclecia". 
Wypełniając zadania alertowe harcerze z "Piątki" zdobywali masę wiadomości 
o dziejach Chełma i Ziemi Chełmskiej. 61
		

/szkola0034.djvu

			33 


3 września 1966 roku na stadionie PKWN odbyło się uroczyste otwarcie 
nowego roku szkolnego. Po oficjalnym otwarciu roku i przemówieniach 
przedstawicieli władz oświatowych i partyjnych nastąpiła defilada uczniów 
wszystkich szkół w Chełmie. Pochód ten otwierała trójka naszych chłopców 
przebranych w stroje legendarnych braci: Lecha, Czecha i Rusa. Po przemarszu miała 
miejsce część artystyczna, na którą złożyły się tańce, pieśni oraz występy szkolnych 
orkiestr (w tym także i z naszej szkoły). 
W lutym 1967 roku z budynku "Dziesięciolecia" wyprowadziła się Zasadnicza 
Szkoła Zawodowa m I (zajmująca II piętro). Dla naszej szkoły oddano szereg 
nowych pomieszczeń, dzięki czemu można było urządzić gabinet dentystyczny (tak 
bardzo potrzebny i niezbędny) oraz świetlicę dla młodszych dzieci. 
Bardzo wzruszająco wypadł w "Piątce" występ niewidomego śpiewaka 
Ryszarda Gruszczyńskiego, zorganizowany w 1968 roku z okazji Dnia Dziecka. 
Uczniowie z prawdziwą pI'Z)jemnością i przejęciem słuchali piosenek żołnierskich 
w jego wykonaniu. 
W tymże roku miał miejsce IV Alert Harcerski "Harcerstwo Bohaterskim 
Dzieciom Polskim", który odbił się "głębokim echem w Szczepie im. Obrońców 
Warszawy... . W trakcie tej akcji organizacja włączyła się do czynu całego Narodu- 
Budowy Centrum Zdrowia Dziecka" 62. 
23 października 1968 roku gościła w SP m 5 rodzina (żona i syn) Bohatera 
Związku Radzieckiego, uczestnika największej bitwy partyzanckiej na Ziemi 
Chełmskiej, poległego pod Wojsławicami majora lotnika Nikołaja Piotrowicza 
Fiodorowa. W trakcie tego spotkania harcerze i uczniowie dowiedzieli się wielu 
szczegółów z życia bohatera, którego prochy zostały po wojnie pochowane na 
Cmentarzu Wojennym w Chełmie (znajdują się tam do dnia dzisiejszego). Rodzinie 
majora Fiodorowa wręczono album ze zdjęciami grobu oraz widokami Chełma. Był 
to autentyczny przejaw przyjaźni między obywatelami obu państw - Polski i ZSRR. 
Niemniej uroczysty charakter miały imprezy zorganizowane z okazji 25-lecia 
Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. W szkole odbyły się uroczyste apele, na których
		

/szkola0035.djvu

			34 


omawiano znaczenie przemian, jakie były wprowadzane na podstawie Manifestu 
Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego 63. Do tej tradycji nawiązano w trakcie 
kilkudniowego (27-30 czerwca 1969 r.) V Ogólnopolskiego Zlotu Turystycznego 
Związku Nauczycielstwa Polskiego Chełm - Lublin zorganizowanego właśnie dla 
uczczenia 25-lecia PRL. Jak zapisano w Kronice szkolnej "Nauczyciele ze Szkoły 
nr 5 brali udział w "Zlocie". Sztandarem opiekowała się p. Stanisława Kołpowa. Pani 
W. Pudełko i p. H. Grzejszczyk miały za zadanie powitać nauczycieli z innych 
województw" 64. 
W czasie wakacji 1969 r. w całym budynku "Dziesięciolecia" wymieniono 
okna, pomalowano sale lekcyjne oraz naprawiono dach. Dzięki tym remontom dzieci 
i pracownicy szkół z przyjemnością rozpoczęli nowy rok szkolny 1969/1970. Był to 
rok przyjemny dla Szkoły nr 5, również na niwie sportowej. Otóż na Indywidualnych 
Mistrzostwach Szkół Podstawowych powiatu chełmskiego uczniowie "Piątki" 
odnieśli poważne sukcesy (m.in. Krystyna Delekta w rzucie dyskiem o wadze 1 kg 
osiągnęła wynik 22,98 m, Artur Sobieszczański rzucił dyskiem (1 kg) na odległość 
29,28 m, a Józef Zieliński 5 - ciokilogramową kulę rzucił na odległość 12,13 m), co 
dalo SP nr 5 II miejsce zespołowo (po SP nr 4 i przed SP nr 6) 65. 
W trakcie tegoż roku szkolnego urządzano także szereg imprez związanych 
z rocznicami narodowymi (np. uroczyście obchodzono Dzień Wojska Polskiego - 
12 paMziernika w rocznicę bitwy pod Lenino), świętami oświatowymi (np. Dzień 
Nauczyciela), a także z osobą Patronki Szkoły (np. 5 listopada 1969 r. odbyła się 
wieczornica poświęcona w całości Marii Konopnickiej 66). Żegnano także 
pracowników, którzy odchodzili na zasłużoną emeryturę 67. Jak co roku odbyła się 
uroczysta obietnica zuchowa w drużynach: "Muchomory", "Wesołe misie", 
"Pancerni", "Maki", działających na terenie szkoły. Jak zapisano w Kronice szkolnej 
zuchy zaliczyły pomyślnie i odważnie wszelkie próby wytrzymałości (wody, ognia 
i smaku), po których złożyły obietnicę i przypomniały sobie Prawo Zucha. 
"...Drużynowe i wychowawczynie przyczepiały znaczki zuchowe i zawiązywały
		

/szkola0036.djvu

			3S 


chusty. P. Kołpa Stanisława wręczała legitymacje. Po części oficjalnej odbyły się 
pląsy, wiersze i piosenki zuchowe..." 68. 
Jak podała ówczesna prasa, wojewódzkie uroczystości rozpoczęcia nowego 
1970/1971 roku szkolnego odbyły się w Chełmie w dniu I września 1970 r. 
"Na stadionie sportowym zebrało się ponad 10 tysięcy młodzieży ze szkół 
podstawowych i średnich oraz liczne rzesze miejscowego społeczeństwa. Otwarcia 
uroczystości dokonał I sekretarz KP PZPR Franciszek Fass, witając przybyłych gości: 
sekretarza KW PZPR Edwarda Machockiego, zastępcę przewodniczącego Prezydium 
WRN Kazimierza Mijala, posła na Sejm PRL, sekretarza WK SD Józefa Czapskiego, 
sekretarza WK ZSL Stanisława Rapę, kierownika Wydziału Nauki i Oświaty 
KW PZPR Jerzego Kołodziejczyka, kuratora Okręgu Szkolnego Tadeusza Kąckiego, 
prezesa Zarządu Okręgu ZNP Kazimierza Kaznowskiego, przewodniczącego 
ZW ZMW Włodzimierza Tietiurkę, zastępcę komendanta Chorągwi ZHP Stanisława 
Główkę oraz nauczycieli. rodziców i młodzież szkolną, 
Przemówienie okolicznościowe wygłosił kurator Tadeusz Kącki. W pierwszej 
części swego wystąpienia nawiązał do 31 rocznicy napaści hitlerowskiej na Polskę. 
następnie dokonał bilansu osiągnięć szkolnictwa chełmskiego na przestrzeni ostatnich 
lat. Z okazji rozpoczęcia nowego roku szkolnego kurator Tadeusz Kącki złożył 
życzenia owocnej pracy nauczycielom, wychowawcom, młodzieży szkolnej, 
komitetom rodzicielskim i opiekuńczym oraz podziękował wojewódzkim władzom 
partyjnym i administracyjnym za dotychczasową pomoc w realizacji zadań stojących 
przed szkolnictwem Lubelszczyzny. 
W dalszej części uroczystości w imieniu młodzieży głos zabrała Anna 
Potoczna z LO im. Stefana Czarnieckiego. Po prezentacji szkół nastąpiła część 
artystyczna szkolnych zespołów z Chełma..." 69. Było to ogromne przeżycie dla całej 
naszej społeczności szkolnej (uczniów. nauczycieli i pracowników szkoły oraz 
rodziców). 
21 listopada 1970 roku Powiatowy i Miejski Komitet Frontu Jedności Narodu 
skierował "List otwarty do nauczycieli, wychowawców i pracowników oświaty miasta
		

/szkola0037.djvu

			36 


i powiatu chełmskiego". Był on wyrazem szacunku dla ciężkiej pracy i mozołu 
wszystkich, którzy kształtują postawy i charaktery młodego pokolenia. List ten 
otrzymały wszystkie szkoły, w tym także i nasza placówka. Był to piękny gest 
ze strony FIN. Odwiedził wtedy też naszą szkołę ówczesny przewodniczący 
Miejskiej Rady Narodowej w Chełmie Longin Zieliński, co zostało odnotowane 
w Kronice szkolnej ,.Piątki". 
W trakcie VIII Alertu harcerskiego "Sprawni i zdrowi dziś i jutro" druhowie 
naszego Szczepu zorganizowali zbiórkę makulatury oraz butelek. Te surowce wtórne 
sprzedano do odpowiednich składnic. Uzyskaną kwotę 1000 zł wpłacono na konto 
budowy Szpitala-Pomnika Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie-Międzylesiu. 
W akcji tej szczególnie wyróżniła się drużyna zuchowa "Wesołe Misie" p. Franciszki 
Bałandy, chociaż i inne drużyny wniosły niemały wkład pracy i wysiłku, by uzyskać 
jak najlepsze efekty. Ponadto starsi druhowie z drużyn harcerskich, w myśl 
skierowanego do nich na łamach prasy apelu komendanta Chorągwi dh R. Witka, 
czynnie i z pełnym zaangazowaniem włączyli się do akcji wyborczej w dniu 17 marca 
1972 roku. W jej ramach pomagali ludziom starszym i chorym w dotarciu do lokali 
wyborczych, otaczali opieką dzieci, aby umożliwić ich rodzicom wzięcie udziału 
w głosowaniu, starali się możliwie jak najwięcej pomóc Komisjom Wyborczym 
pełniąc funkcje łączników itp. 71. 
W trakcie roku szkolnego 197111972 urządzono w Szkole nr 5 pracownie 
specjalistyczne oraz świetlicę i praca szkolna nabrała charakteru gabinetowego. Było 
to korzystne dla wyników nauczania oraz zgodne z "nowym spojrzeniem" ze strony 
władz na sprawy oświaty 72. Ułożono także plan działania na najbliższe lata 
uwypuklając przede wszystkim sprawy współpracy szkoły z rodzicami uczniów oraz 
oddziaływania szkolnego na rodzinę jako podstawową komórkę społeczną. 
Zapraszano również do szkoły gości - przedstawicieli różnych środowisk 
zawodowych, np. 4 grudnia 1972 roku w naszej Szkole "po raz pierwszy złożyli 
wizytę górnicy z cementowni. Magister Inżynier J. Rybicki relacjonował harwny, 
piękny film o białym górnictwie cementu w Chełmie. Klasa VlIIa i VlIIb oraz IVb
		

/szkola0038.djvu

			37 


z uwagą i zainteresowaniem zadawała pytania. Górnicy byłi w strojach świątecznych 
zaproszeni przez p. T. Andrzejewską" 73. Odbyła się także Konferencja Wojewódzka 
Wizytatorów Przysposobienia Obronnego, w trakcie której lekcję pokazową z tego 
przedmiotu w klasie VIIIb przeprowadził p. Ryszard Samonek, a jeden z referatów 
wygłosił p. Kazimierz Miskur - "szef' SP nr 5. Całość wypadła bardzo dobrze, co 
świadczyło, iż nasza Szkoła należała do czołowych placówek oświatowych nie tylko 
w Chełmie, ale również i w całym ówczesnym województwie lubelskim. 
Ale nie tylko nauką i pracą żyła nasza placówka. Aby przybliżyć uczniom 
dzieje Chełma i Ziemi Chehnskiej urządzano także wycieczki do Muzeum 
Okręgowego w Chełmie, gdzie pracownicy tej wielce zasłużonej i pożytecznej 
instytucji oprowadzali dzieci i młodzież szkolną po wystawach, wyjaśniając zawiłości 
dziejowe regionu chełmskiego. Wyróżnił się w tej dziedzinie szczególnie p. Zenon 
Cisło, który z niezwykłą serdecznością i życzliwością starał się rozwiać wszelkie 
niejasności i wątpliwości zgłaszane przez uczniów. Organizowano też i inne imprezy 
rozrywkowe, jak np. zabawy choinkowe, koncerty z okazji Dnia Kobiet i inne. 
Uczniowie "Piątki" rokrocznie zdobywali liczne dyplomy i nagrody 
w konkursach międzyszkolnych, a sama szkoła stawala się znaczącą w środowisku 
placówką oświatową. Świadczy o tym duża liczba laureatów rejonowych 
i wojewódzkich, których przygotowywali m.in. p. Antonina Cisło z matematyki, 
p.p. Jadwiga Stasiuk i Irena Kutryn z języka rosyjskiego, p. Kazimierz Korszeń 
z chemii, p. Alfreda Polak z biologii itp. W rankingu zajmowanych miejsc 
w poszczególnych konkursach przedmiotowych SP nr 5 zdobyła II miejsce w całym 
ówczesnym województwie lubelskim. Nic dziwnego, że kadrze pedagogicznej Szkoły 
zarówno władze, jak też i sami uczniowie "słali" różnego rodzaju pochwały, nagrody 
oraz wyróżnienia. Do nich należeli np. harcerze, którzy w podzięce za serdeczną 
opiekę oraz stwarzanie warunków do lepszej pracy odznaczyli kierownika Szkoły 
p. Kazimierza Miskura i bibliotekarkę szkolną p. Halinę Grzejszczyk Odznaką 
Przyjaciół Harcerstwa 74.
		

/szkola0039.djvu

			38 


Jak czytamy w "Monografii Szczepu ZHP..." druhowie z "Piątki" nawiązali 
w tym okresie bliższą współpracę z Chełmską Spółdzielnią Mieszkaniową, 
a konkretnie z jej świetlicą przy ulicy Słowackiego 75. 
W trakcie roku szkolnego 1974/75 na terenie Szkoły odbyło się szereg 
wzruszających imprez, wśród których na uznanie zasługują niewątpliwie takie jak, 
m.in.: zwiedzanie Izby Tradycji Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej 
(z okazji 30 rocznicy powołania tych szczególnych służb państwowych), akademia 
(miała miejsce w dniu 10 października 1974 roku) z okazji Dnia Wojska Polskiego, 
na której gośćmi "było 3 przedstawicieli jednej chełmskiej jednostki wojskowej oraz 
(zaproszona przez nauczycielkę biologii p. A. Polak) poetka ludowa p. Jokisz, która 
bardzo serdecznie i ciepło mówiła o naszym wojsku" 76. W dzień późniq ponownie 
zawitała do Szkoły wdowa po Bohaterze ZSRR p. Fiodorowa, która w dowód 
wdzięczności za opiekę nad grobem jq męża ofiarowała uczniom i harcerzom 
pamiątkowe plakietki oraz album z herbami republik radzieckich. Od wdzięcznej 
młodzieży gość otrzymał bukiet przepięknych kwiatów. 77 
Od tegoż roku Szkoła Podstawowa nr 5 stała się głównym gospodarzem 
budynku "Dziesięciolecia", ponieważ SP nr I przeniosła się do własnego, świeżo 
wybudowanego dla niej gmachu przy ulicy Wołyńskiej I w Chełmie. Fakt ten 
zaowocował utworzeniem, na mocy decyzji Ministerstwa Oświaty i Wychowania, 
dwóch klas zerowych dla dzieci sześcioletnich. Powiększyła się także liczba klas 
(z 19 oddziałów do 23) i nauczycieli (z 22 osób do 35). Dało to możliwość do 
ożywienia i tak już wcześniej wytężonq pracy społeczności szkolnej. Odbywały się 
liczne konkursy, poranki, akademie (z racji rocznic narodowych, państwowych 
i lokalnych), do których młodzież była przygotowywana m.in. przez następujących 
nauczycieli: p.p. Irenę Kutryn, Alfredę Bielecką, Alfredę Polak, Stanisławę Kołpę, 
Zuzannę Śmiech, Stefana Magdziarza i in. Organizowano różnego rodzaju zabawy 
typu "Andrzejki" (na których nie tylko tańczono "przy dźwiękach" magnetofonu, 
ale zgodnie z tradycją wróżono o przyszłości) czy "Wielki Bal Noworoczny". 
W dalszym ciągu uczniowie "Piątki" zdobywali różnego rodzaju laury i nagrody
		

/szkola0040.djvu

			39 


w konkursach oraz nauce. Nic dziwnego, że dobra "fama" naszej Szkoły rosła 
i umacniała się nie tylko w mieście, ale także w świeżo powołanym województwie 
chełmskim oraz w regionie. 
W okresIe ferii zimowych (od 21 stycznia do 3 lutego 1975 roku) w Szkole, 
z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół dzieci, odbywały się w godzinach 8 00 _15 00 
planowe zajęcia dla dzieci zgrupowanych na półkoloniach. Uczestnicy tej formy 
wypoczynku oglądali programy telewizyjne, zwiedzili Muzeum Okręgowe 
i Drukarnię "Zwierciadło" w Chełmie. W trakcie wycieczki do lasu nie zabrakło dla 
nich atrakcyjnych zabaw i gier terenowych. Z okazji "Dnia Handlowca" dzieci 
obejrzały odpowiednie wystawy i pokazy ofert handlowych. Codziennie bawiły się na 
placu zabaw. Wykonywały także różne prace z kartonu, plasteliny i kolorowych 
papierów 78. 
6 lutego 1975 roku w osiedlowej świetlicy ChSM przy ulicy Starościńskiej 
odbyła się uroczystość Święta Szczepu i przyrzeczenie harcerskie. Imprezę tę 
zorganizowali harcerze pod przewodnictwem swej szczepowej dh Stanisławy Bubiłek 
79 (dotychczasowy szczepowy dh Ryszard Samonek, chociaż jeszcze uczył w naszej 
szkole - patrz Kronika SP nr 5 - przeszedł do pracy w Kuratorium chełmskim 8
. 
Jak czytamy we wspomnianej Kronice "... W świetlicy ChSM zebrali się harcerze, 
zuchy, opiekunowie drużyn, zaproszeni goście (wśród tych ostatnich m.in. dyrektor 
szkoły p. Kazimierz Miskur i in. 81 - przyp. P.K.) oraz komendant ZHP dh Stanisław 
Biernat. Akt przyrzeczenia poprzedziła część artystyczna oraz gawęda dh. 
komendanta Biernata. Po przyrzeczeniu złożonym na sztandar harcerze otrzymali 
krzyże oraz książeczki harcerskie..." 82. 
Od 31 maja I 975 roku tradycją szkolną stało się pożegnanie szkoły na 
"wesoło" przez klasy ósme. Otóż zanim absolwenci otrzymają świadectwa 
ukończenia szkoły, bawią się na swojej ostatniej zabawie szkolnej. l tak jest do dnia 
dzisiejszego. Należy przyznać, że jest to znakomity pomysł, który warto powielić 
i w innych szkołach.
		

/szkola0041.djvu

			40 


3 czerwca 1975 roku uczniowie pracowali na rzecz Szkoły w czynie 
społecznym. W jego ramach młodzież segregowała i układała niektóre materiały 
budowlane, przenosiła sprzęt oraz szafY z pomocami naukowymi na 11 piętro 
budynku, pracowała na działce szkolnej oraz porządkowała boisko i alejki szkolne 83. 
Nowy rok szkolny 1975/1976 Szkoła zaczęła w trudnych warunkach. 
Rozpoczęte wcześniej remonty przeciągały się z przyczyn obiektywnych 
i niezalemych od woli kierownictwa szkolnego. W Kronice szkolnej zanotowano: 
.....Napotykamy na szereg trudności natury dydaktyczno-wychowawczej. Z powodu 
braku sal nie mamy klasopracowni. Pomoce przenoszone już kilkakrotnie, ulegają 
zniszczeniu. Klasy nie mają swoich sal. To wszystko utrudnia pracę 
wychowawczą..... 84. Mimo tych trudności praca Szkoły nie ustaje, lecz toczy się 
normalnym trybem. Już po miesiącu uczniowie klas pierwszych złożyli uroczyste 
przyrzeczenie i zdobyli miano pierwszoklasisty. ..Na uroczystości byli rodzice 
i uczniowie klas starszych. Pierwszaki otrzymały proporce, chusty i swoje znaki, 
przedstawiały program artystyczny... Zapoznano pierwszaków z Kodeksem 
Ucznia..... 8S. 


Pracowali także harcerze. 21 września 1975 roku odbyło się otwarcie 
szkolnego roku harcerskiego, w którym wziął udział cały Szczep liczący 490 
członków (90% stanu uczniów Szkoły), zrzeszonych w 6 drużynach harcerskich 
i 9 drużynach zuchowych. Na czele Szczepu stanęła dh Zuzanna Śmiech, ale wkrótce 
ze względu na jej długotrwałą chorobę, Szczep objęła dh Izabela Michalska, która 
pełniła funkcję Szczepowej aż do 1984 roku 86. Pod jej komendą harcerze i zuchy 
przygotowali wiele imprez, jak m.in. przyrzeczenie, obietnicę zuchową, zimowisko 
(wspólnie z TPD) 87. Przygotowali też (po raz pierwszy od chwili istnienia Szczepu) 
..przy współudziale Wojewódzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej ... wieczornicę 
z okazji Dnia Kobiet dla nauczycielek naszej szkoły, na którą złożyły się popisy 
artystyczne, upominki w postaci maskotek i słodki podwieczorek. Następnie harcerze 
i zuchy rozpoczęły przygotowania do święta I Maja. W czasie manifestagi kolumna 
zuchowa z totemami i barwnymi atrybutami mówiącymi o przynależności do danej
		

/szkola0042.djvu

			41 


drużyny oraz 200 osobowa grupa harcerzy z białymi i czerwonymi chustami w rękach 
maszerowała ulicami Chełma. Harcerze skandowali: ,,Biało-czerwona Polska" 
unosząc chusty w górę, z których przed trybuną utworzyli flagę narodową. 
Za wzorową postawę i najładniejszą kolumnę w pochodzie Szczep otrzymał 
l miejsce, a w nagrodę - namiot 4-osobowy, ufundowany przez Komendę Hufca ZHP 
w Chełmie. W trakcie wakacji 1976 r. 70 harcerzy uczestniczyło w obozie 
zorganizowanym przez Szczep nad JezIOrem Glinki k/Włodawy.... Szkolono 
zastępowych do pracy w Szczepie. Pracowano na rzecz miasta Włodawy... 
Nad całością czuwała komendantka zgrupowania dh Izabela Michalska phm. 
W wyniku licznych wizytacji, po podsumowaniu współzawodnictwa o tytuł 
najlepszej placówki wypoczynkowej dzieci i młodzieży, spośród 30 obozów i kolonii 
Wojewódzka Rada Związków Zawodowych i Kuratorium Oświaty i Wychowania 
przyznały obozowi Szczepu Szkoły Podstawowej m 5 I miejsce i 10 tysięcy nagrody. 
Komenda Chorągwi oceniła obóz jako dobry na podstawie reportażu zamieszczonego 
w "Kurierze Lubelskim" z dn. 7 lipca 1976 r. i notatki w "Sztandarze Ludu" z dn. 
17.12.1976 r." 88. Harcerze zajmowali też wiele razy l miejsce w akcji "Naszemu 
miastu - dar naszych rąk", za co otrzymywali cenne nagrody. W 1977 r. w Szczepie 
przy SP m 5, powstał Krąg Instruktorski "Bratniak", który wkrótce zasłużył sobie na 
zaszczytny tytuł "WZOROWy".89 
W tym okresie wyróżniały się swą aktywnością takie kola jak, np. Szkolne 
Koło Polskiego Czerwonego Krzyża oraz chór szkolny prowadzone przez 
p. T. Andrzejewską, SK LOP - p. A. Polak, zespoły taneczne - p.p. Zofię Orłowską 
i Wandę Raczek, Harcerski Zespół Teatralny "Supełek" - p. Lucynę Dyrdę, Kluby 
Turystyczne "Bieluchy" i "Niedźwiadki" oraz wiele innych. 
Uczniowie naszej Szkoły (zwłaszcza harcerze) często "gościli" na osiedlu 
Słowackiego, gdzie brali udział w akcjach porządkowych, konserwowali sprzęt do 
zabaw dla dzieci, pielęgnowali zieleńce i trawniki oraz współpracowali w organizacji 
różnych imprez ze świetlicą TPD i ChSM. Podczas kilkudniowych "przerw 
jesiennych" dzieci i młodzież z "Piątki" ang1U:owana była do sadzenia drzewek
		

/szkola0043.djvu

			42 


wotoczeniu szkoły i na w/w osiedlu mieszkaniowym, porządkowania sal 
lekcyjnych itp. 
Wszelkie te akcje i prace oraz dobre efekty dydaktyczno-wychowawcze 
placówki spowodowały, iż imię Szkoły nr 5 bardzo często gościło na łamach prasy 
lokalnej (np. "Cement Chełm" organ Samorządu Robotniczego Kombinatu 
Cementowego "Chełm") i regionalnej (np. "Sztandar Ludu" czy "Kurier Lubelski") 
oraz na falach Polskiego Radia (np. w trakcie audycji "Sygnały Dnia"). 
W 1977 roku zachodzą też pewne zmiany dotyczące zarówno Szkoły jak też 
i budynku. Otóż urządzona zostaje sala rekreacyjna, gdzie odtąd odbywają się 
wszelkie imprezy szkolne. Szkoła otrzymuje etat pedagoga szkolnego (została nim 
i pracuje do dnia dzisiejszego jedna z absolwentek "Piątki" p. Bożena Rutkowska, 
która wiele serca, życzliwej uwagi i troski poświęca problemom uczniów i ich rodzin) 
a do budynku "Dziesięciolecia" wprowadza się nowy lokator: Wojewódzka 
Biblioteka Pedagogiczna, która zajmuje dla siebie połowę parteru. Nadal urzędują 
także inne instytucje, jak np. Oddział Oświaty Rolniczej, Zasadnicza Szkoła Rolnicza, 
Technikum Rolnicze oraz... Komitet Środowiskowy PZPR. 9o 
Mimo ciasnoty, SP nr 5 funkcjonuje coraz lepiej. Jej uczniowie zdobywają 
tytuły laureatów, jak np. Ada Pitak zajęła II miejsce w Wojewódzkiej Olimpiadzie 
Matematycznej, Jolanta Drozda - III miejsce w Wojewódzkiej Olimpiadzie 
Biologicznej, a Grzegorz Dudek - V miejsce w Wojewódzkiej Olimpiadzie Zajęć 
Praktyczno-Technicznych. Podczas okresowej wizytacji naszej placówki przez 
władze oświatowe duże uznanie wizytatorów znalazła bardzo dobra realizacja 
systemu wychowawczego oraz prace w zakresie wprowadzania Kodeksu Ucznia 
i rozszerzonej oceny ze sprawowania. Sama szkoła została za całoksztah swej pracy 
oceniona bardzo wysoko. Nic dziwnego, że powierzono jej od roku 1978 rolę szkoły 
ćwiczeń dla słuchaczy chełmskiego Studium Nauczycielskiego. 
Od tegoż roku 1978 przepiękną tradycją szkoły stało się wręczanie, podczas 
dorocznych uroczystości związanych z kolejnymi rocznicami urodzin Marii 
Konopnickiej (Patronki Szkoły) oraz Dniem Matki, matkom najlepszych uczniów
		

/szkola0044.djvu

			43 
okolicznościowych listów gratulacyjnych 91. Jedną z tych "gwiazd" uczniowskich 
była niewątpliwie Eliza Krzyna, która zajęła 1 miejsce w Wojewódzkiej Olimpiadzie 
Języka Polskiego 92. 
Zresztą rok szkolny 1978/1979 był rokiem szczególnym w polskiej oświacie. 
Rozpoczął się on już 21 sierpnia 1978 r. i zapoczątkował kolejną reformę 
szkolnictwa. Jak zapisano w Kronice Samorządu Szkolnego "Pierwszoklasistów 
będzie obejmował już program dziesięcioletniej szkoły średniej..." 93. 
W 10 dni później, g. 31 sierpnia 1978 roku "całe społeczeństwo miasta 
Chełma, a z nim i nasz Szkoła, uczestniczyło w wiecu. który odbył się przed 
pomnikiem na Placu Gdańskim. W ten sposób złożyliśmy hołd wszystkim bohaterom 
tego okresu (chodzi tu o Wrzesień '39 - przyp. P.K.). Dzień ten był dniem inauguracji 
nowego roku szkolnego 1978/79. W naszej szkole odbył się uroczysty apel" 94 _ 
czytamy w Kronice Samorządu Szkolnego. Podczas tego apelu najmłodsi 
"...uczniowie ... złożyli uroczyste ślubowanie. Pasowania na uczniów dokonali 
wychowawcy (były to p.p. Teresa Zawiślak, Józefa Szlichtyng i Danuta Szafrańska _ 
przyp. P.K.) przypinając tarcze szkolne..." 95. 
W trakcie tego roku nasza Szkoła jako jedyna w województwie chełmskim 
otrzymała wyróżnienie w konkursie: "Klub Otwartych Szkół". Przeżyła też w 1979 r. 
prawdziwy "nalot" dziennikarzy i reporterów z różnorodnych gazet i czasopism 
(m.in. "Świat Młodych", .'płomyk" czy "Motywy"). Powody tych wizyt nie były 
przypadkowe. Jak czytamy w Kronice szkolnej "...Dzięki doskonałej pracy 
dydaktycznej i wychowawczej, sukcesom harcerzy, nauczycieli imię naszej Szkoły 
niejednokrotnie znalazło się na łamach prasy regionalnej i ogólnokrajowej. Harcerze 
uczestniczący w akcji "Naszemu miastu - dar naszych rąk" już po raz drugi otrzymali 
I miejsce w województwie. Dh Franciszka Bałanda nasz długoletnia nauczycielka 
została odznaczona "Orderem Uśmiechu". Uczeń Andrzej Mydlak otrzymał 1 nagrodę 
w konkursie "Giełda Reporterów" organizowanym przez "Świat Młodych" za artykuł 
"Urosło trzykrotnie" 96.
		

/szkola0045.djvu

			44 


Uczniowie naszej Szkoły byli niejednokrotnie wrażliwi na potrzeby innych. 
Dowodem na to są zachowane w Kronice szkolnej pisma od różnych instytucji 
i organizacji, jak np. pismo Komitetu Budowy Pomnika-Szpitala Centrum Zdrowia 
Dziecka i Urzędu Gospodarki Materiałowej z lipca 1979 roku 97, pismo Ministra 
Oświaty i Wychowania z 14 października 1979 roku 98, pismo z 8 kwietnia 1980 roku 
z Zarządu Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów Oddział 
Wojewódzki w Chełmie 99 oraz dyplomy uznania za współpracę z Komitetami 
Samorządu Mieszkańców miasta Chełma i Zarządem Wojewódzkim LOP 
w Chełmie 100. 


Nowy rok szkolny 1980/1981 zaczął się 20 sierpnia 1980 roku. Naukę, pod 
kierunkiem 42 nauczycieli, rozpoczęło wtedy 700 uczniów skupionych 
w 22 oddziałach (w tym 66 przedszkolaków podzielonych na 2 klasy przedszkolne). 
Warunki pracy były ciężkie "ponieważ, w wyniku likwidacji niektórych klas 
równoległych potworzyły się klasy liczące ponad 35 uczniów" 101. Mimo to zarówno 
pracowników Szkoły (nauczyciele, obsługa i administracja), jak też młodzież szkolną 
nie opuszczał entuzjazm i zapał do pracy. Nadal prowadziły swoją działalność koła 
i agendy szkolne, jak m.in. PCK, LOP, chór szkolny, zespoły taneczne czy też 
Samorząd Szkolny (prowadzony przez wiele lat przez p. Alfredę Bielecką) a przede 
wszystkim Szczep harcerski im. Obrońców Warszawy z dh Izabelą Michalską 
(harcerze np. zorganizowali w dn. 6-28 września 1980 roku wycieczkę w Pieniny, 
a od 5 listopada do II listopada 1980 r. uczestniczyli w biwaku archeologicznym 
w kolonii Wytyczno, woj. chełmskie 102. Wszystko to trzeba zaliczyć na poczet zasług 
zarówno dyrekcji (w składzie: dyrektor Szkoły Kazimierz Miskur i jego zastępca 
Konstanty Ożóg oraz - od 16 października 1981 roku Izabela Michalska), jak też 
wielu nauczycieli pracujących w Szkole, m.in. Franciszka Bałanda, Wanda Kowalska, 
Eugenia Leśniewska, Maria Miskur, Adela Ożóg, Helena Stachniuk, Jadwiga Stasiuk, 
Irena Kutryn (Bajkiewicz), Alfreda Polak. Ryszard Samonek, Alfreda Bielecka, 
Antonina Cisło, Kazimierz Korszeń, Stanisława Kołpa, Stanisława Bubilek, Danuta 
Szafrańska, Elżbieta Piątek, Lucyna Dyrda, Wanda Raczek oraz wielu innych równie
		

/szkola0046.djvu

			45 


wspaniałych pedagogów, których nie sposób wymienić z różnych obiektywnych 
względów. 
W kolejnym roku szkolnym 1981/1982 naukę rozpoczęło 730 uczniów 
podzielonych na 26 oddziałów i aż ... 4 klasy przedszkolne. W ramach kolejnej 
reorganizacji Szkoły "powstało szereg klas równoległych. Pociągnęło to za sobą 
rozciągnięcie dnia nauki do godz. 16 2s , W związku z tym, że doszły 2 klasy 
przedszkolne, zlikwidowano salę rekreacyjną i utworzono tam dwie sale dla 
przedszkolaków. Przeniesiono również gabinet lekarski i tam utworzono salę 
lekcyjną..." Im. 2 października 1981 roku obchodzono po raz kolejny Dzień 
Nauczyciela. "Może nieco skromniej, ale miło upłynął ten dzień. Był to dzień tak jak 
inne - dzień normalnej pracy. Nauczyciele otrzymali kwiaty i 
czenia. Od władz 
oświatowych każdy nauczyciel otrzymał symboliczną nagrodę pieniężną - 400 zł, - 
kol. Irena Koziak otrzymała nagrodę kuratora..." 104 czytamy w Kronice szkolnej. 
W dniu 16 października 1981 roku skład dyrekcji SP nr 5 Gak wspomniano 
już wcześniej) powiększono. Uchwałą Rady Pedagogicznej komendantka Szczepu 
ZHP, a zarazem nauczycielka matematyki Izabela Michalska została powołana na 
stanowisko zastępcy dyrektora d/s. wychowania i dyscypliny lOS. W ten sposób 
nauczyciele naszej Szkoły chcieli podkreślić rangę, jaką w zyciu szkoły może 
i powinna odgrywać funkcja wychowawcza. oparta na dojrzałej i mądrej dyscyplinie 
(a nie, jak to bywało w czasach stalinowskich - na ostrym i ślepym drylu 
wojskowym). . 
W dniu 31 października 1981 roku placówka nasza poniosła niepowetowaną 
stratę - umarł kierownik świetlicy szkolnej - Tadeusz Nowakowski. Jego śmierć 
okryła naszą Szkołę żałobą, bo był On lubiany i ceniony zarówno przez dzieci, jak 
i dorosłych 106. 
Życie toczyło się jednak dalej i to w kierunku brutalnej rozgrywki między 
władzą a tą częścią społeczeństwa, która skupiła się pod sztandarami "Niezależnego 
Związku Zawodowego "Solidarność"" 107. 13 grudnia 1981 r. pozostał na zawsze 
w pamięci każdego Polaka. "Na mocy dekretu o stanie wojennym zawieszone zostały
		

/szkola0047.djvu

			46 


zajęcia w szkołach podstawowych od 13 grudnia 1981 r. do 3 stycznia 1982 r. 
Wcześniejsza przerwa zimowa nie przerwała kontynuowania zajęć opiekuńczo- 
wychowawczych. Nauczyciele dyżurni prowadzili nadal pracę organizując dzieciom 
przychodzącym do Szkoły gry i zabawy. Z czasem wprowadzono dyżury 
całodobowe. .. Naukę ponownie rozporzęliśmy 4 stycznia 1982 roku spotkaniem na 
apelu szkolnym. Dyrektor poinformował szczegółowo uczniów o sposobie 
zachowania się w szkole i na ulicy. Szereg ograniczeń i obowiązki nałożone na 
uczniów mają podnieść poziom dyscypliny w szkole. 
Młodzież z całą powagą potraktowała obecny stan i wymagania z nim 
związane..... 108. Mało tego. Gdy województwa: płockie, konińskie i wrocławskie 
zostały dotknięte klęską powodzi, uczniowie oraz pracownicy naszej Szkoły włączyli 
się aktywnie w akcję pomocy dla powodzian. W obliczu katastrofy zanikły wszelkie 
spory i swary dzielące społeczeństwo polskie. Był to wspaniały przykład bohaterskiej 
solidarności wszystkich bez wyjątków Polaków. 
Całość sytuacji spowodowała, że zarówno choinka szkolna, jak też obchody 
Dnia Kobiet były o wiele skromniejsze niż w latach poprzednich. Mimo to Gak 
oceniono w Kronice szkolnej) były one udane. a ich uczestnicy (młodzież szkolna 
i Panie) byli zadowoleni. 
20 marca 1982 roku w SP nr 5 nastąpiło Spore poruszenie - bowiem Duński 
Młodzieżowy Czerwony Krzyż właśnie w tym dniu przysłał uczniom ..Piątki" 
specjalne paczki zawierające ..przybory szkolne, toaletowe i słodycze. Przedstawiciel 
tej humanistycznej organizacji Carsten Bundgiird dokonał pamiątkowego wpisu do 
naszej Kroniki szkolnej 109. 
Z kolei w dniach od 2 do 3 kwietnia 1982 roku włącznie, uczniowie pracowali 
solidnie w ramach czynu społecznego na rzecz Szkoły. Efektem tej pracy były 
uporządkowane boiska szkolne, sadek oraz teren przed Szkołą, W ten sposób Szkoła 
i jej otoczenie nabrały miłego dla oka wyglądu. 
27 kwietnia 1982 roku społeczność naszej Szkoły poraziła wiadomość: 
nie żyje Adam Mydlak, uczeń kI. VIIIa. Zmarł śmiercią tragiczną w nieznanych
		

/szkola0048.djvu

			47 


okolicznościach. ,,z wielkim żalem żegnaliśmy młodego człowieka. W pogrzebie 
wzięła udział młodzież i nauczyciele naszej Szkoły" 110. 
19 maja 1982 roku mieliśmy okazję gościć w murach naszej placówki 
znanego aktora Augusta Kowalczyka. W spotkaniu z nim wzięły udział klasy ósme. 
Gość "zapoznał młodzież ze swoimi przeżyciami z okresu okupacji, o pobycie 
w obozach i ucieczce z Oświęcimia. Przeżycia i sposób ich przekazania tak 
zafascynowały młodzież, że wychowawcy nie mieli trudności z utrzymaniem 
dyscypliny. Spotkanie wywarło ogromne wrazenie na młodzieży. A nauczyciele 
twierdzą, że była to wspaniała lekcja historii i wychowania patriotycznego..." III. 
W parę dni później (26 maja 1982 r.) obchodzono w Szkole Święto Matki 
oraz Dzień Patrona. W ramach tych obchodów zorganizowano wystawę 
naj ciekawszych plakatów na temat twórczości Marii Konopnickiej (w hallu Szkoły) 
oraz uroczystą akademię, która tradycyjnie zgromadziła uczniów, pracowników 
Szkoły oraz matki najlepszych uczniów. Imprezę uświetniły występy szkolnego 
zespołu tanecznego pod kierunkiem p. Wandy Raczek. Było to wielkie święto Szkoły. 
W roku szkolnym 198111982 również duże sukcesy odnieśli sportowcy 
z "Piątki". Do znaczących należą, m.in. 11 miejsce w zawodach rejonowych, I miejsce 
w zawodach wojewódzkich i XVI miejsce na zawodach centralnych w Elblągu, 
zdobyte przez sztafetę chłopców 10 x 1000 m; I miejsce drużynowo i puchar Kuratora 
Oświaty i Wychowania w rywalizacji na szczeblu wojewódzkim znajlepszymi 
sportowcami z innych szkół. Nic dziwnego, że w Kronice odnotowano, iż "w roku 
szkolnym I 981/82 w występach naszych sportowców górowała "królowa" sportów. 
Nie sposób nie wspomnieć, że współtwórcą sukcesów sportowych naszych uczniów 
był nauczyciel wychowania fizycznego mgr Antoni Skubiszewski 112. 
Dziewczęta, chociaż "słaba" płeć, postanowiły wtedy dorównać chłopakom, 
ale na trasie turystycznej. Nic dziwnego, że w dniach 3-6 czerwca 1982 r. "pod wodzą 
swego nauczyciela wych. fiz. mgr. Stanisława Podlewskiego i jego córki Moniki 
"przekręciły" łącznie przez 4 dni wyprawy około 80 km, dzielnie znosząc trudy trasy 
i żar lejący się z bezchmurnego nieba. Po podróży pociągiem do Zwierzyńca
		

/szkola0049.djvu

			48 


rozpoczęła się "wielka przygoda" na trasie: Zwierzyniec - Obrocz - Krasnobród _ 
Susiec. Dziewczęta pławiły się codziennie w Zalewie Zwierzynieckim, 
Krasnobrodzkim i w Tanwi. Podziwiały piękno przyrody na Bukowej Górze i nad 
Szumami, urodę zabytków, które zwiedzały i krajobrazów otaczających trasę. Udana 
pogoda, wygodne noclegi, dobre jedzenie i doskonała atmosfera panująca w grupie 
łatwo pozwoliły znieść uciążliwości kręconych kilometrów trasy. Nikt nie chorował, 
wszyscy byli zadowoleni i weseli, a więc rajd można zaliczyć do udanych. W każdym 
razie żadna z dziewcząt (było ich 20) nie chciała kończyć wyprawy i wszystkie 
zapowiedziały swój udział w następnym rajdzie kierowanym przez ich "Dziadka" 113. 
W 2 dni po tym wspaniałym rajdzie, na skwerze obok naszej Szkoły nastąpiło 
odsłonięcie pomnika Tadeusza Kościuszki - wodza pierwszego wielkiego wystąpienia 
narodowego w obronie zagrożonej wolności i niepodległości Polski w XVIII wieku. 
"Ceremonia odsłonięcia odbyła się ze wszelkimi honorami i rytuałem... 
Na uroczystości była obecna młodzież naszej Szkoły, a harcerze trzymali wartę 
jeszcze w drugim dniu" 114 po odsłonięciu pomnika. 
W dniu I sierpnia 1982 roku nastąpiła kolejna zmiana na stanowisku 
dyrektora Szkoły Podstawowej nr 5. Na miejsce p. Kazimierza Miskura przyszedł 
p. Ryszard Jakubowicz. 


E) Pod kierownictwem Ryszarda Jakubowicza (1982-1996). 


Jak już wspomniałem p. mgr. Ryszard Jakubowicz objął obowiązki dyrektora 
Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Chełmie w dniu I sierpnia 1982 roku. 
Już pod jego kierownictwem w dniu l września 1982 roku odbyło się rozpoczęcie 
nowego roku szkolnego 1982/1983. Szkoła liczyła wtedy 640 uczniów, podzielonych 
na 27 oddziałów oraz 48 dzieci w dwóch klasach przedszkolnych. Powiększyło się 
także grono nauczycielskie (do 48 osób). "Wraz z rozpoczęciem roku szkolnego 
weszło w życie Szkoły szereg postanowień, ustalonych przez Radę PedagogIczną. 
Oto niektóre z nich:
		

/szkola0050.djvu

			49 


- cotygodniowe apele poniedzialkowe. 
- zaostrzenie dyscypliny wśród uczniów, 
- ścisla kontrola uczniów opuszczających zajęcia szkolne.. ." lIS. 
W niezwykle cieplej i serdecznej atmosferze obchodzono Dzień Nauczyciela. 
Byl to dzień ustawowo wolny od zajęć, dlatego też w przeddzień, g. 13 października 
1982 roku odbyła się uroczysta akadernia prowadzona w miłym nastroju. "Wśród 
wykonawców największe brawa dostali jak zwykle najmłodsi za wykonanie 
krakowiaka. Przekrzywione w wirze tańca wianki, szturchańce koleżeńskie 
wzbudzały salwy śmiechu i rzęsiste brawa. Wraz z życzeniami wręczano kwiaty 
nauczycielom, składano obietnice. przepraszano za uczniowskie wybryki. Część 
artystyczną przygotowala kol. Wanda Raczek. Pomocą służyli: kol. Jan Kowalczyk 
i kol. Elżbieta Piątek..." 116. Z tej uroczystej okazji szóstka nauczycieli SP nr 5 
otrzymała wyróżnienia: Stanisława Bubiłek i Konstanty Ożóg - Nagrodę Ministra 
Oświaty i Wychowania; Bożena Świszcz. Helena Stachniuk, Danuta Szafrańska 
i Wanda Kowalska - Nagrodę Kuratora Oświaty i Wychowania. 
W dziesięć dni później, 23 października 1982 roku dwudziestoosobowa grupa 
nauczycieli naszej Szkoły spotkała się, z inicjatywy dyrektora Ryszarda Jakubowicza, 
na tradycyjnym Święcie Pieczonego Ziemniaka. Impreza ta miała miejsce w kolonii 
Zółtańce niedaleko Chełma, dokąd "przybyliśmy około 15°°. Byliśmy zaskoczeni 
wspaniałym przygotowaniem. JW: z dala widniały biale obrusy na tle szarego pola. 
To zasługa dyr. Jakubowicza, kol. Świszcz i kol. Zawiślak, którzy jw: wcześniej 
dokonali przygotowań. Ustawili stos na ognisko. Na stołach dymił bigos (prawie 
myśliwski), czerwony barszczyk i wiele innych przysmaków. Były także kielbaski na 
patykach. Trzeba tu zaznaczyć, :re nasi nauczyciele przybyli z całymi rodzinami. 
Wraz z pierwszymi iskrami ogniska poszly w pole lakże słowa piosenki "Płonie 
ognisko". Za program artystyczny nikt nie był odpowiedzialny. Program tworzono na 
gorąco. Prym w tym względzie wiodła kol. Fredzia Polak. Byłu tam więc piosenki, 
humor, tańce, a nawet skoki przez ognisko. Tu wielki popis dała Tereska Wieczorek 
skacząc jak harnaś w czasie zbójnickiego. Humory i apetyt dopisywały. W wielkim
		

/szkola0051.djvu

			50 


zaangażowaniu zapomniano o ziemniakach, które piekły się od dawna. Nieco 
przypieczone także smakowały. Były tylko niewielkie trudności w odnalezieniu po 
ciemku szczypty soli. Według opinii uczestników impreza była udana. Życzyć należy 
takich więcej..." 117. 
W dniu 8 października 1982 roku Sejm PRL uchwalił Ustawę o Związkach 
Zawodowych 118 (rozwiązanych na mocy dekretu o stanie wojennym z l3 grudnia 
198] roku). W ślad za tym Rada Państwa i Rada Ministrów wydają odpowiednie 
uchwały i rozporządzenia, dotyczące zasad i sposobu tworzenia organizacji 
związkowych w zakładach pracy oraz postępowania odnośnie ich rejestracji 119. 
Ponieważ głosiły one, iż takowe związki należy tworzyć od podstaw najpierw 
w zakładach pracy, nauczycie] histońi Paweł Kiernikowski zainicjował taką akcję 
w naszej Szkole. W krótkim apelu zwrócił się on do wszystkich pracowników SP m 5 
aby ośmielili się skorzystać z okazji i utworzyli własną organizację związkową. 
W dość krótkim czasie akces zgłosiło prawie ] 00% nauczycieli oraz pracowników 
administracji i obsługi "Piątki". W tej sytuacji doszło do wyboru Zarządu 
odnowionego Ogniska związkowego w trakcie ogólnego zebrania, które odbyło się 
w dniu ] 5 kwietnia 1983 roku. Pierwszym Prezesem został wybrany wtedy inicjator 
restauracji organizacji związkowej Paweł Kiemikowski 120, On też i p. Bożena 
Świszcz brali udział w pracach na rzecz odtworzenia struktur związkowych w mieście 
i województwie, a ich podpisy widnieją na petycji do Sądu Wojewódzkiego 
w Lublinie w sprawie rejestracji i legalizacji Związku Nauczycielstwa Polskiego 121. 
W grudniu ]982 roku (w dniach 6-2]) Szkoła była wizytowana przez zespół 
wizytatorów Kuratońum Oświaty i Wychowania w Chełmie z mgr Józefą 
Płonkowską na czele 122. Dokonano także rewizji finansowej "Piątki", z której 
protokół znalazł się w dokumentacji szkolnej. W ramach tej wizytacji sprawdzono 
dokumenty, pomieszczenia, stan przygotowania przeciwpożarowego oraz 
bezpieczeństwa i higieny pracy, a przede wszystkim - pracę nauczycieli i dyrekcji. 
W sumie działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą Szkoły oceniono 
wysoko, zaliczając ją do najlepszych w mieście i województwie. Stwierdził to także
		

/szkola0052.djvu

			51 


sam kurator oświaty i wychowania mgr inż Daniel Han, który był obecny na 
nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 21 grudnia 1982 r., w czasie 
którego omawiano wyniki wizytacji. Nic dziwnego, że podbudowani takimi 
stwierdzeniami nauczyciele oraz pracownicy administracji i obsługi starali się 
i starają nadal o podtrzymanie dobrej opinii Szkoły w środowisku. 
W marcu 1983 roku miało miejsce pewne wydarzenie, które zbulwersowało 
Grono Pedagogiczne. Otóż 21 tego miesiąca, w pierwszy dzień kalendarzowej 
wiosny, część uczniów z naszej Szkoły "idąc za hasłem naszych publikatorów... 
wywędrowała w plener w nieznanych dla wychowawców kierunkach. Wywołało to 
niepokój i oburzenie wśród Grona, gdyż uczniowie samowolnie, bez żadnego 
uzgodnienia opuścili mury szkoły..." 123. W tej sytuacji podjęto decyzję, aby 
26 marca 1983 r. wagarowicze, pod kierunkiem wychowawców, popracowali na rzecz 
Szkoły, porządkując sale lekcyjne oraz teren wokół budynku szkolnego. 
Postanowiono także, aby z ok
i pierwszego dnia wiosny, co roku urządzać w Szkole 
"Dzień Samorządności". W ten sposób młodzież będzie wdrażana do pełnej 
dyscypliny oraz będzie się uczyła odpowiedzialności, zamiast anarchii i nieporządku, 
jakie niesie bezmyślne wagarowanie i bezcelowe wałęsanie się po mieście (co grozi 
zawsze bezpieczeństwu dzieci i młodzieży). 
W kwietniu 1983 roku przybył do naszej Szkoły znany i lubiany aktor Jerzy 
Kamas. W towarzystwie grupy instrumentalno-wokalnej (flet i fortepian) wystąpił on 
z programem "BaIlady i romanse - Podróż zaczarowaną dorożką". Dzięki temu 
występowi słuchacze mogli "przenieść się" w świat poezji i muzyki, jakże inny od 
codziennej, żmudnej rzeczywistosci. Był to z całą pewnością występ, o którym się 
zawsze pamięta. 
Ponieważ nasza Szkoła nosi imię Marii Konopnickiej, należy ona z tego 
względu do Towarzystwa Szkół posiadających tę wielką polską poetkę i pisarkę za 
Patronkę. Stąd też pewną tradycją stało się, że uczniowie "Piątki" biorą udział 
w zjazdach organizowanych przez to Towarzystwo. Tak było w dniach 27-29 maja 
1983 roku. Nasza delegacja w składzie: p. Teresa Świstowska - nauczycielka języka
		

/szkola0053.djvu

			52 
polskiego, Dorota Piątek - ucz. kl. VIla i Ewa Bubiłek - ucz. kl. Va pojechała na 
VII Ogólnopolski Zjazd Szkół im. Marii Konopnickiej, który miał miejsce w Szkole 
Podstawowej m 22 w Białymstoku. Szczegółowy program tego zlotu znajduje się 
w Kronice szkolnej. 124 
29 czerwca odbyło się zakończenie roku szkolnego 1982/1983. Został on 
opisany w Kronice szkolnej w sposób następujący: "Piękny słoneczny dzień. 
Na boisku zgromadzeni: dzieci, młodzież, nauczyciele, rodzice, przedstawiciele 
Wydz. Oświaty i Wychow., Komitetu Rodzicielskiego i kom. Chorągwi ZHP. 
Po krótkim przemówieniu dyr. szk. mgr. Ryszarda Jakubowicza wręczono najlepszym 
uczniom nagrody książkowe. Rodzice uczniów wzorowych otrzymali "Listy 
pochwalne"...Drugim wzruszającym momentem było pożegnanie odchodzącego na 
emeryturę dotychczasowego z-cy dyr. Konstantego Ożoga. Ten ceniony przez 
uczniów, nauczycieli i rodziców pedagog, człowiek o wielkim sercu, żegnany był 
serdecznie, kwiatami. uśmiechem i łzami w oczach. Pan Konstanty także nie potrafił 
ukryć wzruszenia. Do miłych życzeń i podziękowań dołączyli się także 
przedstawiciele W.O i W., Komit. Rodzicielskiego... i .__ wakacje!" 125 
Ponieważ, jak wspomniano wcześniej, p. Konstanty Ożóg, dotychczasowy 
zastępca dyrektora odszedł na zasłużoną emeryturę, od dnia l września 1983 roku 
obowiązki wicedyrektora szkoły objęła p. Bożena Świszcz 126. W tym też dniu 
nastąpiło uroczyste rozpoczęcie nowego roku szkolnego 1983/1984. l znów niech 
słowa Kroniki szkolnej przywołają nastrój tamtych chwil: "Słonecznie, miła 
atmosfera, następuje otwarcie roku szkolnego 1983-84. Tradyc)jne powitanie, 
życzenia sukcesów w nauce i pracy. Serdecznie powitano jako zastępcę dyrektora 
kol. Bożenę Świszcz - nauczycielkę geografii w naszej Szkole. Młodzież prz)jęła tę 
wiadomość z wielkim aplauzem. Burzę oklasków wywołała informacja dyrektora 
szkoły Ryszarda Jakubowicza dotycząca przedłużenia wakacji jeszcze o ... całe trzy 
dni (ze względu na nieukończony remont) ... . Naukę rozpoczęliśmy w pięknych 
i czystych salach. Najbliższe tygodnie trzeba poświęcić na dekoracje i zakwiecenie. 
127 Po południu uczniowie kI. VI, VII, VIII pod opieką wychowawców wzięli udział
		

/szkola0054.djvu

			53 


w wiecu mieszkańców Chełma pod Pomnikiem Bohaterstwa Broni, zorganizowanym 
przez środowisko kombatanckie dla uczczenia 44 rocznicy Września'39. 
W kilka dni później delegacja naszej Szkoły (w składzie: p. Danuta 
Jachiewicz - nauczycielka plastyki, Dorota Piątek - ucz.. VIIIa i Ewa Bubiłek - 
ucz. kI. Via) wyjechały do Żarnowca na uroczystości 80-lecia nadania Marii 
Konopnickiej dworku w Żarnowcu jako daru narodowego dla tej wielkiej poetki 
i pisarki polskiej. W programie tego zlotu było m.in. spotkanie z uczniami Szkoły 
Podstawowej w Żarnowcu oraz zwiedzanie Muzeum M. Konopnickiej i okolic 
Żarnowca 128. 
W dniu 14 wrzesnia 1983 roku, po skończonym posiedzeniu Rady 
Pedagogicznej, odbyło się nadzwyczajne zebranie Ogniska ZNP, na którym 
dotychczasowy prezes Zarządu Ogniska Paweł Kiernikowski złożył rezygnację 
z funkcji, ze względu na pełnienie szeregu innych obowiązków zarówno w szkole jak 
i poza nią. Złożył także sprawozdanie z działalności związkowej od momentu 
odtworzenia ZNP aż do września 1983 r. W wyniku tajnych wyborów nowym 
(drugim z kolei) prezesem Zarządu została wybrana p. Wanda Kowalska, która 
pełniła tę funkcję do końca kadencji 129. 
W dwa dni później (16 września 1983 r.) uczniowie starszych klas naszt3 
Szkoły wzięli udział w Mityngu Pokoju - imprezie na skalę wojewódzką. Jednak, 
według wpisu do Kroniki szkolnej, najbardziej zaaJlgażowani są harcerze. Biorą 
czynny udział w imprezie, pełnią wartę przy Cmentarzu Wojennym" orl1z innych 
Miejscach Pamięci Narodowej 130. 
W dniu 14 października 1983 roku, z racji Dnia Edukacji Narodowej, 
nauczyciele spotkali się z delegacjami uczniów poszczególnych klas na uroczystej 
akademii przygotowanej przez Samorząd Uczniowski. Zajęć dydaktycznych nie było. 
Równocześnie Grono Pedagogiczne postanowiło kwotę otrzymaną z Wydziału 
Oświaty i Wychowania na zorganizowanie przyjęcia w Szkole wpłacić na konto 
budowy Szpitala-Pomnika Matki Polki w Łodzi. Był to naprawdę piękny 
i wzruszający gest, o którym nie wolno zapomnieć.
		

/szkola0055.djvu

			54 


25 października 1983 roku miało miejsce tradyc}jne ślubowanie klas 
pierwszych. "Maluchy" składały je w obecności wychowawców i rodziców na 
sztandar Szkoły. Po części artystycznej, w której dali popis swoich umiejęmości 
recytatorskich oraz wokalnych. w poszczególnych klasach odbyły się przyjęcia 
przygotowane przez trójki klasowe rodziców. Na pamiątkę tego wydarzenia każdy 
z uczniów otrzymał ufundowany przez Komitet Rodzicielski skromny upominek. 
W podobnie uroczystym nastroju odbyły się: obietnica zuchowa - 6 grudnia 
1983 r. oraz święto Szczepu - 17 stycznia 1984 r. To ostatnie tradycyjnie połączone 
było z przyrzeczeniem harcerskim składanym jak zawsze pod Pomnikiem 
Wdzięczności i Braterstwa Broni na placu Stalingradzkim (obecnie placu Gdańskim) 
i w dniu kolejnej rocznicy wyzwolenia Warszawy spod okupacji hitlerowskiej. 
Ważnym wydarzeniem w roku szkolnym 1983/1984, szczególnie dla klas l- 
IV, było wyjście do kina ,.zorza" na projekcję filmu pt. "Akademia pana Kleksa". 
Film ten ..był dużym przeżyciem: fantastyczne przygody, piękna scenografIa, oto co 
fascynowało młodych widzów (w dniu 3 marca 1984 r., w dniu projekcji filmu - 
przyp. P.K.). Na lekcjach j. polskiego odbywały się nie kończące dyskusje na temat 
filmu i rozbrzmiewały filmowe piosenki" 131. Wśród piosenek ogromnąpopulamością 
cieszyła się "Kaczka dziwaczka", a szczególnie jej żartobliwa przeróbka. 
Z kolei dla starszych klas (V-VIII) ważnymi wydarzeniami były niewątpliwie 
dwie imprezy związane z kwietniem jako miesiącem pamięci narodowej. Pierwsza 
z nich to spotkanie z kombatantem II wojny światowej na temat "Zagłada dzieci 
zamojskich", które miało miejsce 29 marca 1984 r. "Spotkanie to zainaugurowało 
cykl imprez z okazji nadchodzącego miesiąca pamięci narodowej. Młodzież 
z zaciekawieniem wysłuchała opowiadań naocznego świadka zbrodni hitlerowskich. 
Wzruszające były przeżycia mieszkańców Zamojszczyzny" 132. Kolejną imprezą 
zorganizowaną 16 kwietnia 1984 r. był szkolny "apel poświęcony obchodom miesiąca 
pamięci narodowej". Również na lekcjach historii, j. polskiego i godzinach 
wychowawczych wiele czasu poświęcono na refleksje wynikające z tragicznych 
doświadczeń naszego narodu w trudnym okresie II wojny światowej.
		

/szkola0056.djvu

			ss 


Maj 1984 r. to miesiąc, w którym miały miejsce sprawy o wiele radośniejsze 
niż w kwietniu. Już na parę dni przed l Maja odbył się w Szkole (26 kwietnia 1984 r.) 
uroczysty apel poświęcony Świętu Ludzi Pracy. Uczestnicy ze wzruszeniem słuchali 
wierszy i pieśni mówiących o pracy ludzkiej, o trudzie i wysiłku ludzi, pragnących 
zapewnić Polsce lepsze jutro, a światu - pokój. Apel został przygotowany przez 
uczniów klasy VIIa pod kierunkiem wychowawcy Pawła Kiemikowskiego _ 
nauczyciela historii. Swoją radość i entuzjazm życiowy dzieci i młodzież okazały 
uczestnicząc w pochodzie pierwszomajowym. Zuchy i harcerze z naszej Szkoły 
stanowili najbardziej kolorową, widoczną już z dala grupę. 2 maja 1984 roku gościli 
w SP nr 5, z koncertem "Ta ziemia od innych droższa", artyści scen warszawskich. 
Jak zapisano w Kronice szkolnej była to "przepiękna impreza o charakterze 
patriotycznym - kompozycja poezji i muzyki polskiej" 133. Młodzież uczestnicząca 
w koncercie z zapartym tchem słuchała wykonawców, a następnie gorącymi brawami 
wynagrodziła ich wysiłek. Koncert ten rozpoczął obchody Dnia Zwycięstwa w naszej 
Szkole. W ich ramach wychowawcy i nauczyciele na lekcjach historii, języka 
polskiego, języka rosyjskiego, wychowania obywatelskiego oraz godzinach 
wychowawczych omówili dzieje walki z hitlerowskimi Niemcami oraz wkład 
polskiego żołnierza w zwycięstwo nad faszyzmem. Ponadto młodzież i nauczyciele 
naszej Szkoły wzięli udział w wiecu pokojowym mieszkańców Chełma, jaki miał 
miejsce na Placu Gdańskim w dniu 8 maja 1984 r., a delegacja szkoły pod opieką 
p. Haliny Suchoń złożyła wspólnie z innymi delegacjami wieniec na Cmentarzu 
Wojennym przy ulicy Odrodzonego Wojska Polskiego (obecnie ul. ] Pułku 
Szwoleżerów), znajdującym się na stokach Górki. W dniu następnym lj. 9 maja 
1984 r., z inicjatywy i pod opieką nauczyciela wychowania fizycznego naszej Szkoły 
p. Stanisława Podlewskiego (opiekuna SK PTTK), odbył się na trasie Chełm _ 
Dorohusk - Chełm rajd rowerowy, w którym wzięły udział delegacje klas 6-8. 
Największą imprezą majową w SP nr 5 były obchody Dnia Patrona. Trwały 
one w dniach 23-26 maja 1984 r. Zapoczątkował je konkurs recytatorski poezji 
i prozy Marii Konopnickiej, ponadto otwarto w tym samym dniu (23 maja 1984 r.)
		

/szkola0057.djvu

			56 


wystawę konkursową prac plastycznych projektów ilustracji i obwolut do utworów 
poetki. Atrakcją tego konkursu "była Nagroda Publiczności" przyznawana "przez 
zwiedzających wystawę. Wszystkie klasy zwiedzały ekspozycję i wrzucały swoje 
głosy do specjalnie przygotowanej urny. Niezależnie od oceny zwiedzających odbyła 
się ocena prac przez nauczycieli wychowania plastycznego" 134. W efekcie zwyciężył 
Mariusz Jarosz z kI. Vllc za projekt obwoluty do książki ,,0 krasnoludkach i sierotce 
Marysi", natomiast do najlepszych należaly prace m.in. Doroty Terebelskiej 
z kI. VIIla, Elżbiety Flis z kI. Va, Dagmary Nycz z kI. IIld czy Magdaleny Piasek 
z kI. lIla m. W dniach 24 maja i 25 maja odbyły się przedstawienia widowiska 
bajkowego opartego na przepięknej baśni M. Konopnickiej ,,0 krasnoludkach 
i sierotce Marysi" dla klas O-III 136. Kulminacyjny dzień przypadł 26 maja 1984 r. 
Tego dnia obchodzimy Dzień Matki. Nic dziwnego, że na uroczystą akademię w tym 
dniu zostały zaproszone matki najlepszych uczniów. W trakcie spotkania otrzymały 
one z rąk dyrektora Szkoły R. Jakubowicza listy gratulacy,jne, a od dzieci kwiaty 
i życzenia. Następnym punktem imprezy było przedstawienie bajki M. Konopnickiej 
,,0 krasnoludkach i sierotce Marysi" (przygotowane przez członków Koła 
Polonistycznego pod kierunkiem p. Barbary Owczarskiej) oraz montaż słowno- 
muzyczny w wykonaniu uczniów klas młodszych i starszych - laureatów konkursu 
recytatorskiego. Ogłoszono też wyniki wszystkich konkursów i nagrodzono 
zwycięzców. Całość wypadła bardzo wzruszająco i serdecznie. Był to niewątpliwie 
prawdziwy Dzień Matki i każda z zaproszonych Mam została "wynagrodzona" za 
trud codziennego wychowania swoich dzieci. Należy nadmienić, że obok matek 
Szkoła gościła wtedy także przedstawicieli władz oświatowych i party,jnych. którzy 
nie szczędzili słów uznania i zachwytu dla talentu uczniów a także dla wielkiej pracy 
nauczycieli. włożonej w przygotowanie i przeprowadzenie uroczystości. 
26 maja 1984 r., obok opisanej wcześniej imprezy, rozpoczął się także 
Szkolny Tydzień Sportu. W jego ramach w dniach 26 maja - l czerwca 1984 r. odbyły 
się m.in. masowe biegi przełajowe dla klas IV-Vll, biegi sztafetowe dla klas III, 
wielobój sprawnościowy dla klas II, turniej piłki nożnej dla chłopców z kI. VI i Vll.
		

/szkola0058.djvu

			57 


W sumie w rozgrywkach wzięło udział ok. 520 uczniów pod kierunkiem nauczycieli 
wych.-fiz.: p. Wandy Raczek. p. Stanisława Podlewskiego i p. Janusza Suchonia, 
którzy nie tylko zaplanowali, ale i przeprowadzili tę wielką imprezę sportową 131. 
W dniu 1 czerwca 1984 r. uczniowie naszej Szkoły gościli zagranicznych 
gości - grupę pionierów z Łucka. Przybyli oni do Chełma na zaproszenie harcerzy. 
Podczas spotkania, które odbyło się w atmosferze miłej i przyjaznej, wymieniono 
szereg upominków i adresów. Poza tym wspólnie śpiewano i tańczono oraz 
opowiadano o szkolnych "przygodach". Na zakończenie w sali gimnastycznej 
utworzono wielki krąg przyjaźni i zanucono popularną wówczas piosenkę "Zawsze 
niech będzie słońce". Rozstano się w wielkiej przyjaźni i z żalem, :l:e spotkanie to 
trwało stanowczo za krótko 138. 
lO czerwca 1984 r. w Chełmie odbyły się centralne uroczystości Święta 
Ludowego. Z tej okazji zorganizowano szereg imprez, a wśród nich - na stadionie - 
zawody sportowe. Wzięło w nich udział wielu uczniów naszej Szkoły, szczególnie 
z klas 111. Gry i zawody były przygotowane m.in. przez nauczycielkę wychowania 
fizycznego z "Piątki" p. Wandę Raczek 139. 
W dwa dni później wybrano w SP m 5 nowy Samorząd Szkolny w składzie: 
Edyta Winiarczyk z kl. VIa - przewodnicząca; Renata Gopczak z kl. VIIb - 
wiceprzewodnicząca; Artur Greczaniuk z kl. Vl1b - wiceprzewodniczący; Danuta 
Suprun z kl. Vl1b - sekretarz. Zmieniono także skład pocztu sztandarowego Szkoły, 
w skład którego weszli: Albert Pikus - sztandarowy, Bo:l:ena Tywoniuk i Aneta 
Brzózka (wszyscy z klasy VIIb) 140. 
Należy także przypomnieć, :l:e w Konkursie Języka RosY.iskiego edycji roku 
szkolnego 1983/1984 ucz. ki. VIIIc Elżbieta Antczak i ucz. kl. VIIa Małgorzata 
Matysiak - przygotowane przez p. Irenę Kutryn (nauczycielkę języka rosyjskiego) - 
zajęły na eliminacjach rejonowych i wojewódzkich I i 11 miejsce. Ponadto (co jest 
ewenementem w dziejach naszej Szkoły) ucz. Elżbieta Antczak reprezentowała nasze 
chełmskie województwo w eliminacjach centralnych tegoż konkursu, gdzie się
		

/szkola0059.djvu

			58 


wyróżniła, zajmując ostatecznie miejsce w pierwszej dwudziestce najlepszych 
uczestników 141. 
Również w sporcie reprezentanci Szkoły odnosili niemałe sukcesy. I tak, 
np. Izabela Nowak w kategorii juniorów zajęła I miejsce w tenisie stołowym na 
obszarze makroregionu czyli na obszarze województw: lubelskiego, chełmskiego, 
białopodlaskiego i zamojskiego i reprezentowała później województwo chełmskie na 
Ogólnopolskiej Spartakiadzie Młodzieży w tenisie stołowym 142. 
W sumie więc rok szkolny 1983/]984 był dla naszej placówki ruezły, 
potwierdził i jeszcze bardziej ugruntował dobrą opinię w środowisku. 
Kolejny rok szkolny ] 984/] 985 rozpoczęło posiedzenie Rady Pedagogicznej 
w dniu 27 sierpnia] 984 r., na którym, m.in. dokonano przydziału czynności, w tym 
wychowawstw i opieki nad organizacjami i kołami działającymi w Szkole. Oto, jak 
według protokołu z tego posiedzenia, przedstawiała się ta sprawa: 
Przydział wychowawstw 


Klasa Wychowawca 
]a Stanisława Bubiłek 
Ib Zofia Sroka 
Ic Teresa Sawicka (po południu) 
Ila Elżbieta Piątek 
Ilb Teresa Zawiślak 
lIc Krystyna Majdiuk (po południu) 
IlIa Wanda Kowalska 
IlIb Danuta Szafrańska 
IlIc Elżbieta Kosicka (po południu) 
IlId Elżbieta Chymos (po południu) 
IVa Helena Stachniuk (po południu) 
IVb Waldemar Kruczyński (po południu) 
IVc Alfreda Bielecka (po południu)
		

/szkola0060.djvu

			59 
IVd Henryka Lipońska (po południu) 
Va Danuta Jachiewicz 
Vb Janusz Suchoń 
Vc Wanda Raczek 
VIa Teresa Kozioł 
VIb Barbara Owczarska 
VIc Teresa Wieczorek 
VIIa Lucyna Dyrda 
VIIb Jadwiga Tarnowska 
VIIc Halina Suchoń 
VIIIa Paweł Kiemikowski 
VIIIb Anna Drzewicka 
VIIIc Stanisław Podlewski 


- Opieka nad organizacjami i kołami 


Organizacja lub kolo Opiekun 
Samorząd Uczniowski Barbara Owczarska 
ZHP Lucyna Dyrda 
LOP Alfreda Polak 
LOK Janusz Suchoń 
TPPR Irena Kutryn 
TPD Bożena Rutkowska 
PTTK Stanisław Podlewski 
PCK Teodozja Andrzejewska 
SKO Ełżbieta Kosicka 
SKS Janusz Suchoń 
Zespół taneczny Wanda Raczek 
Zespół muzyczny Jan Kowalczyk 
kołoj. polskiego Barbara Owczarska 
koło j. polskiego Teresa Wieczorek 
koło matematyczne Lucyna Dyrda 
koło matematyczne Jadwiga Tarnowska 
koło j. rosyjskiego Irena Kutryn 
koło biologiczne Alfreda Polak 
koło historyczne Alfreda Bielecka
		

/szkola0061.djvu

			60 


koło geograficzne Halina Suchoń 
koło fizyczno-chemiczne Kazimierz Korszeń 
koło turystyczne Stanisław Podlewski 
zes ół dekorac 'n Danuta Jachiewicz 


Drużyny zuchowe i harcerskie prowadzili: Stanisława Bubiłek, Zofia Sroka, 
Teresa Sawicka, Elżbieta Piątek, Teresa Zawiślak, Krystyna Majdiuk, Wanda 
Kowalska, Danuta Szafrańska, Elżbieta Kosicka, Elżbieta Chymos, Jadwiga 
Tamowska, Beata Świstowska, Elżbieta Syczuk, Henryka Lipońska. Wanda Raczek. 
Danuta Jachiewicz, Maria Kohun, Helena Stachniuk, Halina Suchoń i Jan 
Harańczyk 143. 
Uroczyste rozpoczęcie nowego roku szkolnego nastąpiło jednak l września 
1984 roku na boisku szkolnym, gdzie zgromadzona społeczność szkolna wysłuchała 
radiowego przemówienia Ministra Oświaty i Wychowania, dyrektora Szkoły 
Ryszarda Jakubowicza, a następnie spotkała się ze swoimi wychowawcami. W tym 
samym dniu miała w Chełmie miejsce wizyta I sekretarza Komitetu Centralnego 
Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej gen. Wojciecha Jaruzelskiego związana 
z uroczystą promocją na oficera słuchaczy toruńskiej Wyższej Szkoły Oficerskiej 
Wojsk Rakietowych i Artylerii. Stąd też 160 osobowa grupa harcerzy brała udział 
w tejże ceremonii na stadionie, a uczniowie klas: VIIIa, VIIIc, VIIb, VIIc, VIa, Vlb 
i VIc (którzy nie należeli do ZHP) oglądali defiladę wojskową na trasie przemarszu 
elewów WSO. Było to niezwykłe widowisko i zarazem wzruszające, bowiem chłopcy 
w mundurach wyglądali pięknie i wspaniale. 
Pod koniec września (konkretnie w dniach 27-30) i na początku października 
(w dniach 1-3) odbyło się szereg imprez pod wspólną nazwą "Tydzień Turystyki". 
W jego ramach klasy V-VIII wzięły udział w apelu. na którym był także obecny 
przedstawiciel PTTK. Następnego dnia, tj. 28 września, klasy piąte wysłuchały 
pogadanki na lemat ,,zwiedzamy zabytki Chełma" i odbyły wycieczki po mieście. 
W sobotę 29 września odbył się rajd rowerowy dookoła Chełma z udziałem członków 
Szkolnego Koła PTTK. W niedzielę 30 września klasy piąte miały swoje atrakcje
		

/szkola0062.djvu

			61 


przy pieczeniu ziemniaków w lesie Borek na skraju Chełma. I października grupa 
naszych uczniów udała się do Muzeum Okręgowego w Chełmie, aby zwiedzić tam 
urządzone wystawy dotyczące historii, przyrody i etnografii Ziemi Chełmskiej. 
W dniu następnym, tj. 2 października, rozpoczął się w Szkole kurs Młodzieżowych 
Przewodników po Chelmie. Wreszcie 3 października grupa zapalonych turystów spod 
znaku SK PTTK W)jechała, aby w dniach 3-6 października wziąć udział w rajdzie 
pieszym "Szlakami Pienin". Organizatorem i koordynatorem całego "Tygodnia 
Turystyki" było SK PTTK z jego opiekunem p. St. Podlewskim 144. 
W następnych miesiącach odbywały się na terenie Szkoły imprezy związane 
zarówno z życiem szkolnym jak i kolejnymi rocznicami narodowymi. Największą 
i najbardziej podniosłą z nich była antywojenna manifestacja mieszkańców Chełma, 
która odbyła się w lesie Borek w dniu 8 maja 1985 roku. Wzięła w niej udział grupa 
nauczycieli oraz klasy V -VIII. Ponadto harcerze ze Szczepu im. Obrońców Warszawy 
w ilości 50 osób stanowili tzw. kompanię honorową Delegacje szkolne (w tym 
oczywiście i nasza) złożyły wiązanki kwiatów zarówno w trakcie tej uroczystości na 
grobach jeńców wojennych pochowanych w Borku, jak też pod Pomnikiem 
Bohaterów na Cmentarzu Wojennym 1939-1944 przy ul. Odrodzonego Wojska 
Polskiego (obecnie ul. I Pułku Szwoleżerów). 
24 maja 1985 roku miało miejsce niezwykłe i niecodzienne, choć bardzo 
istotne dla Szkoły wydarzenie. Otóż w trakcie akademii poświęconej Marii 
Konopnickiej oraz wszystkim matkom podpisana została UMOWA o objęciu 
patronatu nad Szkołą przez Kombinat Remontowo-Budowlany Przemysłu 
Cementowego, Wapiennego i Gipsowego "Remur" w Wierzbicy, Zakład w Chełmie. 
Ze strony Szkoły AKT ten podpisał dyrektor Ryszard Jakubowicz i nauczyciele: 
Jadwiga Tarnowska i Paweł Kiernikowski. Zakład opiekuńczy reprezentował 
dyr. Zdzisław Zalewa oraz dwóch przedstawicieli załogi. Było to wydarzenie doniosłe 
dla obu stron: zarówno Szkoły jak i Zakładu. Dzięki patronatowi wiele problemów 
zostało rozwiązanych z korzyścią dla obu partnerów. Zresztą takie było wzajemne 
oczekiwanie w chwili podpisywania UMOWY patronackiej, o czym mówił
		

/szkola0063.djvu

			62 
w wywiadzie dla gazety zakładowej Kombinatu Cementowego dyr. R. Jakubowicz, 
a przedstawiciele załogi KRBPCWiG dali temu wyraz we wpisach do Kroniki 
szkolnej 145. I tak też się stało w rzeczywistości. W miarę potrzeb i swoich 
możliwości obie strony starały się sobie pomóc. Zakład pomógł w wielu kłopotach 
remontowych i opałowych Szkoły, przekazal szereg narzędzi przydatnych w nauce 
techniki, wielokrotnie udostępniał swój autokar na wycieczki szkolne (i to bezpłatnie 
bądż za zwrotem kosztów paliwa) oraz okazywał swoją troskę w rozwiązywaniu 
innych problemów. Z kolei Szkoła pomagała na swój sposób, jak mogła, 
by odwdzięczyć się i pomóc rozwiązać problemy zakładowe (np. 12 stycznia 1986 r. 
odbyła się w budynku szkolnym, zorganizowana przez dzieci i Grono Pedagogiczne 
"Piątki", zabawa choinkowa dla dzieci pracowników Zakładu Opiekuńczego. 
Przez wiele godzin społeczność szkolna bawiła miłych Gości poprzez udostępnienie 
nie tylko pomieszczeń szkolnych, ale także przez przedstawienie specjalnego 
programu artystycznego (śpiewy, recytacje, tańce, przedstawienie itp.). Jak zapisano 
w Kronice szkolnej oraz księdze protokołów Rady Pedagogiczn
 impreza ta spotkała 
się z dmyrn uznaniem i zadowoleniem nie tylko pracowników Zakładu, ale i ich 
dzieci) 146. To bezpośrednie zetknięcie się dwóch społeczności zacieśniło formalne 
więzi wynikające z AKTU Patronackiego o prawdziwą przyjażń i uznanie dla Szkoły. 
Pobudziło także wielu niechętnych do refleksji, iż Zakład i Szkoła mogą być i są 
sobie nawzajem potrzebni, tym bardziej, że zarówno młodzież jak i nauczyciele nie 
odmawiają i nie odmawiali w razie potrzeby swojej pomocy dla Zakładu. 
18 stycznia 1986 roku 20-osobowa grupa uczniów - członków Szkolnego Koła 
Ligi Obrony Kraju pod opieką swego opiekuna p. Pawła Kiernikowskiego udała się 
do stacjonującej w Chełmie Jednostki Wojskowej nr 1991, by zwiedzić koszary, 
a przede wszystkim Izbę Tradycji. Ponieważ większość grupy stanowili chłopcy, 
nic dziwnego, że z ogromnym zainteresowaniem i ciekawością oglądali broń i inne 
militaria upamiętniające wydarzenia II wojny światowej. Podziwiali też urządzenia 
przydatne w codziennym życiu wojska. Niektórym tak się to wszystko podobało, 
że z ogromnym trudem dali się zdjąć z armaty, która stała przy koszarach. W sumie
		

/szkola0064.djvu

			63 


była to udana impreza, która w pewien sposób na żywo uświadomiła uczniom 
tradycje i warunki życia naszego wojska 147. 
Dość bogaty był program Święta Szkoły. Składały się na niego m.in.: 
"konkurs plastyczny na temat "Życie Szkoły w satyrze i karykaturze", konkurs wiedzy 
o życiu i twórczości Marii Konopnickiej, I Szkolny Konkurs Modeli Kartonowych, 
przegląd inscenizacji w oparciu o teksty M. Konopnickiej, wystawa prac wykonanych 
przez uczniów w czasie lekcji pracy-techniki oraz praktyk uczniowskich. Tradycyjnie 
już Święto Szkoły zakończone zostalo spotkaniem z matkami najlepszych uczniów". 
W trakcie uroczystości związanych z powyższym świętem harcerze ze Szczepu 
Obrońców Warszawy pełnili dyżury 148. 
Nałeży wspomnieć, że istniejący w Szkole zespół taneczny "Pętelka", 
prowadzony przez Wandę Raczek - nauczycielkę wychowania fizycznego, w roku 
szkolnym 1985/1986 występował na różnego rodzaju imprezach aż 13 razy: 
"I) Występ na ślubowaniu klas pierwszych; 2) Występ zespołu w Zakładzie 
Remontowo-Budowlanym w Cementowni; 3) Występ dla nauczycieli z okazji 80- 
lecia ZNP; 4) Prezentacja z okazji obietnicy zuchowej; 5) Prezentacja zespołu na 
choince noworocznej dla dzieci z zakładu opiekuńczego; 6) Występ na konferencji 
instruktorów ZHP; 7) Udział w rejonowym konkursie "Barwy Przyjaźni"; 8) Udział 
wwojewódzkim konkursie "Barwy Przyjaźni"; 9) Udział w międzywojewódzkim 
konkursie "Barwy Przyjaźni"; 10) Prezentacja na konferencji metodycznej 
wojewódzkiej dla nauczycieli z klas I-III; II) Występ z okazji MDK w szkole; 
12) Występ z okazji MDK w ChSM; 13) Koncert z okazji Dnia Matki i Patrona 
Szkoły 149. 
Nie próżnowało też Szkolne Koło Turystyczne PTTK prowadzone przez 
p. Janusza Suchonia (nauczyciela wychowania fizycznego). O ile w I półroczu 
,,ograniczyło się do dwu spotkań o charakterze krajoznawczym", to w II semestrze 
,,Koło zaktywizowało swoją działalność ... organizując następujące imprezy 
turystyczne: I) Rajd Powitania Wiosny - 5.IV.86 r. - 26 osób; 2) Rajd "Śladami 
Miejsc Pamięci Narodowej" - 19.04.86 r. - 26 osób; 3) Rajd Rowerowy "Rajd
		

/szkola0065.djvu

			64 
Zwycięstwa" - 16.05.86 r. - 40 osób; 4) Biwak nad Jeziorem Białym - 16 do 
19.06.86 r. - 16 osób..." IS0. 
W miarę swoich możliwości pracowała biblioteka szkolna, do której 
zakupiono w roku szkolnym 1985/1986 ,,378 woluminów na ogólną kwotę 62.130 zł. 
Wpisano do ubytków 54 pozycje na sumę 1.015,70 zł. Przeczytano ogółem 20.119 
książek, w tym nauczyciele 277, a klasy pierwsze - 229. Średnia na ucznia - 
33 książki. Średnia dzienna wypożyczeń 116 książek. Czytelnictwem objęto 
98% uczniów klas II-VlIl. Przeprowadzono w roku szkolnym 71 lekcji 
bibliotecznych...". Najlepiej czytały: klasa VlIlb - 49 książek średnio na ucznia 
(ogółem - 1.227) i klasa VlIa - 43 książki średnio na ucznia (ogółem - 1.030). 
Najgorzej czytały: klasa IVb - 24 książki średnio na ucznia (ogółem - 722) oraz klasa 
IIIb i IVc - po 27 książek na ucznia 151. 
W dalszym ciągu niektórzy uczniowie SP m 5 odnosili sukcesy w konkursach 
przedmiotowych. I tak np. ucz. Katarzyna Ferenc zajęła II miejsce i zdobyła tytuł 
laureata na Wojewódzkich Eliminacjach Konkursu Języka Rosyjskiego, a jej kolega 
Artur Garbacz był wtedy 9; w V Wojewódzkim Konkursie Modeli Kartonowych 
ucz. Wojciech Grabowski zajął II miejsce. a ucz. Włodzimierz Jakiewicz był 3 152. 
Następny rok szkolny 1986/1987 rozpoczęło posiedzenie Rady Pedagogicznej 
odbyte w dniu 25 sierpnia 1986 roku. W jego trakcie dyr. R. Jakubowicz zapoznał 
zebranych z grupą nowych nauczycieli (dla których przydzielono "opiekunów" ze 
strony "starych" nauczycieli), a także przedstawił harmonogram prac i niezbędnych 
czynności związanych z pracą Szkoły w pierwszych tygodniach nowego roku. 
Przydzielono także wychowawstwa i opiekę nad poszczególnymi agendami Szkoły. 
Dalsza praca poszła normalnym trybem, tzn. odbywały się zaplanowane imprezy 
(np. dyskoteka z okazji Dnia Chłopaka, akademia z okazji Dnia Nauczyciela, 
ślubowanie klas pierwszych, obietnica zuchowa itp.). Uczniowie brali aktywny udział 
w szeregu imprez sportowych, w tym i pozaszkolnych. Niejednokrotnie odnosili 
w nich znaczące sukcesy, np. w przelajowych "Biegach Pokoju" startowało 
33 dziewcząt i chłopców. Spośród nich ucz. Joanna Siwek i ucz. Roman
		

/szkola0066.djvu

			65 


Świerczyński zajęli I miejsca w swoich kategoriach. Z kolei w rozgrywkach 
"o mistrzostwo Chełma szkół podstawowych w piłce nożnej" reprezentacja szkolna 
zajęła II miejsce, podobnie było w "Turnieju Rekreacyjnym "Osiedlowych" Szkół 
Podstawowych o puchar Prezesa ChSM" lS3. 
Bardzo aktywni byli także harcerze i zuchy skupieni w Szczepie 
im. Obrońców Warszawy. Należało do niego 292 harcerzy (79% stanu osobowego 
klas IV-VIII) skupionych w 9 drużynach oraz 217 zuchów (84% stanu uczniów 
w klasach I-III) zgrupowanych także w 9 drużynach. Według relacji druhny 
Szczepowej - Lucyny Dyrdy, którą zawarto w jednym z protokołów posiedzeń Rady 
Pedagogicznej Szkoły .,... Wszystkie drużyny zuchowe zdobyły tytuł Drużyny 
Mistrzowskiej, a 4 harcerskie: Hanki Sawickiej, Franciszka Zubrzyckiego, Wandy 
Wasilewskiej i Aleksandra Zawadzkiego - tytuły Drużyny Sztandarowej w Hufcu. 
Członkowie takich drużyn (najlepszych) mąją prawo nosić pod prawą górną kieszenią 
prostokąt biało-czerwony obciągnięty srebrną nitką. Jedna z tych drużyn, drużyna 
F. Zubrzyckiego zdobyła 14 listopada 1986 r. tytuł Drużyny Sztandarowej 
w Chorągwi. Jest to jedyna, najlepsza drużyna w województwie. Drużyna ta 
reprezentowała w listopadzie Chełmską Chorągiew na Konfrontacjach Drużyn 
Sztandarowych w Załęczu. Wykazali się tam dużą wiedzą harcerską, znajomością 
piosenek i pląsów, a także godną postawą... I listopada czterech harcerzy złożyło 
wiązankę, zapaliło znicze i pełniło wartę przy grobie byłej Komendantki Hufca 
dhB. Klewek..." 1S4. 
Dość aktywne było Koło Lap działające pod opieką p. Alfredy Polak _ 
nauczycielki biologii. W roku szkolnym 1986/1987 liczyło ono 250 członków. Wśród 
wielu jego inicjatyw na podkreślenie zasługują na pewno uroczyste obchody "Dni 
Ochrony Przyrody", a w szczególności odbyty w dniu 10 października 1986 r. 
"...sejmik, na który działacze Lap wraz z Kołem Biologicznym zaprosili poetkę 
ludową p. Jokisz, która w swoich wierszach opiewa piękno przyrody chełmskiej. 
Ucz. kI. VlIa Stryjecka (Joanna - wtrącenie P.K.) wygłosiła krótki referat na temat 
ochrony środowiska, deklamowano wiersze i opowiadano ciekawostki biologiczne
		

/szkola0067.djvu

			66 


i przyrodnicze... Dla uczczenia XXII Zjazdu LOP pozbierano papiery na boisku 
i skwerze przed Szkołą, Wybrano również Straż Ochrony Przyrody..." 155. 
W roku szkolnym 1986/1987 w skład "Prezydiwn Samorządu Uczniowskiego 
wchodzili: przewodnicząca - Joanna Hrycak, wiceprzewodnicząca - Małgorzata 
Michalska, wiceprzewodnicząca - Ewa Mazurek, sekretarz - Joanna Stryjecka. Poczet 
sztandarowy Szkoły stanowili: Artur Garbacz oraz Małgorzata Cuper i Aneta 
Szafrańska. W ramach Samorządu Uczniowskiego zostały powołane sekcje: 
Kulturalno-Oświatowa, Porządkowa i Sąd Koleżeński" 156. 
4 listopada 1986 roku przewodnicząca SU Joanna Hrycak wzięła udział 
w posiedzeniu przewodniczących Samorządów Uczniowskich z terenu miasta 
Chełma, które odbyło się w Gmachu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego 
157. Celem tego zebrania było utworzenie przy Wojewódzkiej Radzie Narodowej 
w Chełmie Szkolnej Rady Młodzieżowej, jako międzyszkolnego organu 
samorządowego w Chełmie. Głośno na ten temat rozpisywała się ówczesna prasa 
(zarówno lokalna, jak i centralna), dlatego też nie ma potrzeby dłuższego wywodu 
w niniejszej publikacji. Wspomnieć jedynie nale
, że przedstawicielami SP m 5 
w tejże Radzie zostali wybrani przez społeczność szkolną ucz. Małgorzata Michalska 
z kl. VIIa i ucz. Tomasz Samocki z kl. VIlb 158. 
W dalszym ciągu działało Koło PTTK, którym opiekował się nauczyciel 
Wych.-Fiz. p. Janusz Suchoń. Liczyło ono 20 stałych członków, co nie oznaczało, 
że imprezy organizowane przez tę organizację były zamknięte dla innych uczniów. 
Mogły w nich brać udział także osoby niezrzeszone. Według zapisu w Księdze 
protokołów RP w roku szkolnym 1986/87 SK PTIK brało udział, m.in., 
w następujących rajdach i zlotach turystycznych: "...1) Blask Watry - Góry 
Świętokrzyskie; 2) Turystyczny Zlot Młodzieży Województwa Chełmskiego 
"Olszanka'86" - rajd rowerowy; 3) 2-dniowy Rajd Kościuszkowski na trasie Parczew 
- Sosnowica - Wytyczno; 4) Rajd Parasolowy pieszy "Pagóry Chełmskie"; 5) Rajd 
pieszy Zawad6wka - Janów - Kwnowa Dolina - Chełm...", Poza tym zdobywano
		

/szkola0068.djvu

			67 


poszczególne odznaki turystyczne jak np. Odznaka Turysty Pieszej (20 osób) CVj 
odznaka "Turysta Przyrodnik" w stopniu popularnym (30 osób) 159. 
Skromną, ale wielce pożyteczną działalność prowadziło Szkolne Koło LOK. 
LicVjło ono 50 członków z klas V, VII i VIII. Opiekunem był naucVjciel historii 
p. Paweł Kiernikowski. W ramach swej pracy Koło zorganizowało, m.in. apel 
i spotkanie z przedstawicielem Ludowego Wojska Polskiego - ppłk. Kucińskim 
(z racji Dnia Wojska Polskiego - 12.X.1986 r.), wycieczkę na chełmską "Górkę". 
W kwietniu 1987 roku grupa 15 członków SK LOK 
iedziła Koszary i Izbę Tradycji 
Jednostki Wojskowej 1991 w Chełmie oraz urządziła spotkanie z p. Panowem, który 
opowiadał o walkach Polaków na frontach II wojny światowej (wplatając 
wopowiadanie własne refleksje i wspomnienia z tego okresu). Z okazji Dnia 
Zwycięstwa, wspólnie z p. A. Bielecką, urządzono szkolny apel. W ramach mąjowej 
wycieczki do Warszawy uczestnicy (w tym także członkowie LOK) zwiedzili 
Muzeum Wojska Polskiego, gdzie zostali zapoznani z pięknymi tradycjami żołnierza 
polskiego... . Ponadto 42 uczniów klas ósmych (pozaplanowo) w marcu 1987 r. 
wzięło udział w eliminacjach I stopnia XXIV Ogólnopolskiego Młodzieżowego 
Teleturnieju Marynistycznego LOK z cyklu: "Polska leży nad Bałtykiem"... Należy 
stwierdzić..., że SK LOK, w miarę swoich skromnych możliwości, wypełniło swoje 
planowe zadania 160. 
Uczniowie SP nr 5 brali udział w konkursach przedmiotowych i niektórzy 
zajęli czołowe miejsca. I tak, np. Joanna Szaftanek została łaureatką Wojewódzkiego 
Konkursu Biologicznego (VI miejsce); Joanna Bobel zajęła I miejsce w Konkursie 
JęVjka Rosyjskiego I i II stopnia oraz reprezentowała nasze województwo 
w Konkursie... III stopnia - centralnym 161. Z kolei Chór Szkolny zajął II miejsce 
w Wojewódzkim Konkursie Chórów Szkolnych, a zespół "Pętelka" wystąpił 
w Koncercie zorganizowanym w Kumowej Dolinie przez Wydział Oświaty 
i Wychowania MRN w Chehnie z okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka. Za udział 
w Konkursie Plastycznym pt. "Przyroda Twój Przyjaciel" oraz aktywną pracę w Kole
		

/szkola0069.djvu

			68 


Biologicznym Zarząd Wojewódzki LOP w Chełmie przyznał 10 uczniom "Piątki" 
Srebrne Odznaki Honorowe, a Szkole _ dyplom 162. 
Do najważniejszych wydarzeń w życiu Szkoły w roku szkolnym 1987/1988 
należały, m.in., takie jak: 
- posiedzenie Rady Pedagogicznej w dniu 25 sierpnia 1987 r., na którym dyrektor 
R. Jakubowicz przypomniał główne treści zarządzenia Ministra Oświaty 
i Wychowania dotyczące organizacji pracy szkoły w systemie 5-dniowym, 
zatwierdzono plany praktyk uczniowskich w klasach VI i VII oraz zatwierdzono 
przedstawiony przez p. Lucynę Dyrdę plan pracy Szkoły; 
- posiedzenie Rady Pedagogicznej w dniu 23 września 1987 r.. na którym 
przeanalizowano nowe zarządzenie Ministra Oświaty i Wychowania z dn 30 maja 
1987 r. dotyczące sprawy "kierowania szkołą przez dyrektora szkoły we 
współdziałaniu z Radą Pedagogiczną" 163 oraz problem "zasad podziału specjalnego 
funduszu nagród dla nauczycieli" 164, powołano 5-osobową Komisję do spraw nagród 
i wyróżnień w składzie: Bożena Świszcz, Paweł Kiemikowski (lub Irena Kutryn), 
Jadwiga Tarnowska (lub Adam Leszczyński), Zofia Sroka i Janusz Suchoń; 
- udzial harcerzy ze Szczepu im. Obrońców Warszawy w Ogólnopolskim Spisie 
Harcerskim 165; 


- utworzenie z inicjatywy nauczycielek plastyki (Danuty Jachiewicz i Elżbiety 
Podolanko, szkolnej galerii prac plastycznych. W jej ramach uczniowie pomalowali 
hall szkolny oraz część korytarza i jedną klatkę schodową ilustracjami o motywach 
roślinnych oraz wziętych z książek Marii Konopnickiej; 
- powołanie w dniu 17 listopada 1987 r. Komisji Inwentaryzacyjnej dla 
przeprowadzenia niepełnej inwentaryzacji majątku Szkoły (po uprzednim 
uchwyceniu stanu mąjątkowego placówki oraz pracowni chemiczno-fizycznej) 166; 
- oceniono także w tym dniu (na posiedzeniu Rady Pedagogicznej) współpracę 
między Szkołą a Zakładem Opiekuńczym. Ocena ta była bardzo wysoka. Dzięki 
pomocy ze strony KRBPWCiG "Remur" placówka nasza mogła rozwiązać szereg 
problemów dotyczących różnych aspektów życia szkolnego. Jak podał dyrektor
		

/szkola0070.djvu

			69 


R. Jakubowicz "przybliżona wartość pomocy świadczonych Szkole przez Zakład 
wynosi około 540 tysięcy złotych" 167; 
_ przeprowadzenie w dniach 20-21 lutego 1988 r. szkolenia pracowników Szkoły 
Podstawowej nr l, Szkoły Podstawowej nr 2 i Szkoły Podstawowej nr 5 w zakresie 
ratownictwa ogólnego (SDRO) 168; 
_ dokonanie w dniach 14-26 marca 1988 r. wizytacji Szkoły przez zespół wizytacyjny 
Wydziału Oświaty i Wychowania MRN w Chełmie 169. W wyniku tej wizytacji 
Szkoła została oceniona bardzo wysoko. 
W dalszym ciągu uczniowie "Piątki" odnosili sukcesy w konkursach 
przedmiotowych. I tak, np. ucz. Magdalena Lodwich zajmując IV miejsce została 
laureatką Wojewódzkiego Konkursu Języka Rosyjskiego, a ucz. ucz. Małgorzata 
Michalska, Przemysław Tworek i Andrzej Ganczar - laureatami Wojewódzkiego 
Konkursu Matematycznego 170. 
W roku szkolnym 1988/89 najważniejszą sprawą była pełna inwentaryzacja 
majątku Szkoły. W tym celu dyrektor R. Jakubowicz zarządzeniem NR 2/88 powołał 
Szkolną Komisję Inwentaryzacyjną, która w grudniu 1988 r. przeprowadziła swoje 
prace. Zgodnie z w/w. zarządzeniem ostatnie arkusze spisowe zostały przekazane 
w dniu 5 stycznia 1989 r. do kancelarii szkolnej 171. 
Reszta prac potoczyła się według zaplanowanego trybu postępowania: 
wybrano nowy Samorząd Uczniowski, przedstawicieli do Miejskiej Rady Młodzieży 
Szkolnej w Chełmie oraz Poczet Sztandarowy Szkoły 172. Pracował jak zawsze 
Szczep Harcerski, np. harcerze wzięli udział w tradycyjnym wiecu z okazji Dnia 
Zwycięstwa oraz pełnili honorowe warty przy Pomniku Bmterstwa Broni i na 
Cmentarzu Wojennym; przyjmowali gości - grupę pionierów z Bułgarii; latem 
wyjeżdżali na obozy i wycieczki tak kmjowe (np. do Kopalina), jak i na zagraniczne 
(np. do Niemieckiej Republiki Demokratycznej i Związku Socjalistycznych Republik 
Radzieckich), a Drużyna Kościuszkowców wzięła udział w Harcerskim Zlocie na 
polach Grunwaldu 173.
		

/szkola0071.djvu

			70 


Także i członkowie SK LOK odbyli szereg wycieczek (np. do Muzeum 
Okręgowego w Chełmie, Izby Tradycji Jednostki Wojskowej 1991, Muzeum PKWN 
i in.) Trzykrotnie spotkali się z weteranem ruchu robotniczego p. Mieczysławem 
Drozdą oraz przedstawicielami Ludowego Wojska Polskiego: płk. Połomskim i ppłk. 
Kucińskim 174. 
Nie obca była uczniom "Piątki" praca w klubach sportowych. Jak świadczą 
zapisy w protokołach posiedzeń Rady Pedagogicznej brali oni udział w zajęciach 
takich klubów jak, m.in.: "Ogniwo"- tenis stołowy - 2 osoby; "Olimpia"- judo - 
l osoba; "Chełmianka"- piłka nożna - 7 osób, szachy - 4 osoby; "Halicz" - 
jaździectwo - I osoba; MKS "Cement" - koszykówka - 4 osoby. .. 17S. 
Przedstawiciele naszej społeczności szkolnej brali również udzial 
w obchodach 70-lecia Odzyskania Niepodległości i 60-lecia wmurowania aktu 
erekcyjnego pod budynek szkolny. W ramach tych uroczystości odbyła się 
10 listopada 1988 roku uroczysta wieczornica, na której obecni byli także 
przedstawiciele władz oraz delegacja ze Szkoły Podstawowej nr l im. Tadeusza 
Kościuszki (ponieważ ongiś i ta szkoła mieściła się w budynku "lO-lecia"). Było to 
ważne wydarzenie w dziejach "Piątki". W dzień później, tj. 11 listopada 100 osobowa 
delegacja szkolna (uczniów i nauczycieli), wraz z innymi szkołami, wzięła udzial 
w odsłonięciu odrestaurowanego Pomnika Niepodległości na Placu 
Łuczkowskiego 176. 
W roku szkolnym 1988/98 po raz pierwszy ogłoszony został nowy konkurs dla 
klas l-III i IV-VIII pod nazwą: "Dobrą nauką i wzorowym zachowaniem zdobywamy 
puchar przechodni Dyrektora Szkoły". Zwyciężyła wtedy klasa VIc, drugie miejsce 
zajęła klasa VIIb, a trzecie - klasa Vlb 171. 
Odnośnie konkursów przedmiotowych należy zaznaczyć, że czołowe miejsca 
wówczas zajęli tacy uczniowie jak: "Język Rosyjski - Ewa Boćwińska (nauczycielka 
p. Irena Kutryn); Biologia - Maciej Stryjecki. Magdalena Władysiuk i Robert 
Kamiński (nauczycielka p. Alfreda Polak); Chemia - Rafał Krzywicki i Monika 
Nazaruk (nauczyciel p. Jacek Samonek); Matematyka - Agnieszka Dobruk
		

/szkola0072.djvu

			71 
(nauczycielka p. Jadwiga Tamowska), Rafał Krzywicki (nauczycielka p. Antonina 
Cisło) i Andrzej Michalski (nauczyciel p. Andrzej Stachowski) 178. 
W maju 1990 roku miało miejsce wydarzenie dość niezwykłe. Otóż zespół 
uczniów klasy VIb pod kierunkiem p. Teresy Kozioł wydał z okazji Święta Szkoły 
gazetkę szkolną pt. "piątka". Pod względem techniczno-graficznym opracował ją 
znany chełmski artysta-malarz p. Andrzej Rozmysł. Gazetka ta zaczęła ukazywać się 
w miarę systematycznie. Wydawano ją z okazji różnych rocznic i świąt jak, np. 60- 
lecie wmurowania kamienia węgielnego budynku szkolnego, rocznicy urodzin Marii 
Konopnickiej, Dnia Edukacji Narodowej, Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku, 
Dnia Samorządności, Święta Matki, inauguracji nowego roku szkolnego..., 
Międzynarodowego Dnia Kobiet, 7S-lecia Niepodległości Polski. Walentynek -Dnia 
Zakochanych, S-lecia "piątki", Dnia Dziecka itp. 179. Poszczególne numery gazetki 
stały się swoistą kroniką szkolną, bowiem omawiano w nich wydarzenia z życia 
społeczności szkolnej. Poza tym publikowano w nich wywiady z ważnymi 
i ciekawymi ludźmi, ukazano rys historyczny Szkoły oraz innych instytucji, które tu 
miały swego czasu siedziby. Umieszczano także różnego rodzaju ciekawostki itp. 
W miarę upływu czasu zmieniali się uczniowie w zespole redakcyjnym oraz przybyło 
opiekunów gazetki wśród nauczycieli 180. 
Z nowym rokiem szkolnym 1990/91 wszedł w życie w polskiej oświacie 
(w tym także i w SP nr S) nowy "Regulamin oceniania, klasyfikowania i promowania 
uczniów". Wprowadził on sześciostopniową skalę ocen (od l - niedostatecznej aż do 
6 - celującej) oraz umożliwił słabym uczniom zdanie do następnej klasy z jedną oceną 
niedostateczną (tzw. promocja warunkowa). Poza tym wprowadził zasadę, iż ocena 
naganna z zachowania nie wpływa na możliwość promowania ucznia do wyższej 
programowo klasy lub skończenia przez niego szkoły. 
W październiku 1990 roku spora grupa uczniów wzięła udział w dwóch 
wycieczkach zagranicznych na trasie: Chełm - Kowel - Nowogródek - Troki - Kowno 
- Wilno - Druskienniki - Grodno - Kowel - Chełm (pod opieką m.in. dyr. 
R. Jakubowicza, p. D. Jachiewicz, p. M. Muniak, p. E. Podolanko,
		

/szkola0073.djvu

			72 
p. P. Kiemikowskiego). "Zwiedzaliśmy na tych terenach ślady polskości, zabytki 
wkładu Polaków dla rozwoju Litwy i Białorusi. Byliśmy na Starówce Wileńskiej 
(restaurowanej obecnie przez, m.in. Polaków), podziwialiśmy piękno kościoła 
św. św. Apostoła Piotra i Pawła na Antokolu (wspaniały przykład baroku wileńskiego 
pełen przecudnych rzeźb, obrazów i sztukaterii), oddaliśmy niemy hołd profesorom 
i wychowankom Uniwersytetu im. Stefana Batorego, złożyliśmy kwiaty i zapaliliśmy 
znicze na grobowcu kryjącym w sobie zwłoki Matki "i SERCE JEJ SYNA" na 
CMENTARZU NA ROSSIE, a przede wszystkim podążyliśmy pomodlić się przed 
Tą, "co w Ostrej świeci BRAMIE" (złożyliśmy tam na jej oharzu naszą szkolną 
tarczę jako wotum). Po drodze do Wilna wstąpiliśmy do zamku w Trokach, 
zbudowanego w XV w. przez Wielkiego Księcia Litewskiego Witolda. 
Podziwialiśmy w Kownie piękną Starówkę, katedrę, ratusz i resztki zamku 
położonego nad samym Niemnem. Byliśmy także w Muzeum Diabłów. 
W Nowogródku obejrzeliśmy dworek i całe obejście, gdzie swoje lata dziecięce 
spędzał nasz wieszcz Adam Mickiewicz. W przepięknej scenerii zimowej, przy 
świetle palących się latarń wszystko to sprawiło na nas niezapomniane wrażenie. 
W Druskiennikach widzieliśmy "Chatkę na kurzej łapce". w której mieści się 
Muzeum Lasu. W drodze powrotnej prz
eżdżaliśmy przez Grodno, ale ku żalowi nie 
mogliśmy wstąpić do Domu naszej wielkiej pisarki - Elizy Orzeszkowej..." 181. 
I l i 12 listopada 1990 r. z wielką galą odbyły się uroczytości 60-lecia oddania 
do użytku społeczności budynku "Dziesięciolecia". W dn. I1.XI. o godz. ł1 00 
młodzież, nauczyciele i pracownicy naszej szkoły "uczestniczyli w uroczystej 
Mszy św. w Bazylice na "Górce", podczas któr
 Ksiądz Biskup (Ryszard Karpiński- 
wtrącenie P.K.) poświęcił odnowiony sztandar szkolny i krzyże przeznaczone do sal 
lekcyjnych. Wysłuchaliśmy pięknego kazania Księdza Rektora z Lublina na temat 
historii krzyża w polskiej szkole i jego prześladowań. Ksiądz Biskup wyraził 
nadzieję, że krzyże, które są symbolem, wiary, miłości bliźniego i braterstwa nie będą 
nigdy więcej usunięte z pomieszczeń, zwłaszcza szkolnych, gdzie kształtuje się 
postawę młodego pokolenia... Na zakończenie ceremonii przedstawiciele wszystkich
		

/szkola0074.djvu

			73 
klas otrzymali krzyże z rąk Księdza Biskupa i przenieśli je do budynku szkolnego. 
Następnego dnia w godzinach porannych odbył się uroczysty apel szkolny, podczas 
którego uczniowie zawiesili krzyże w salach lekcyjnych. Był to bardzo doniosły 
i wzruszający moment. Po wspólnie odmówionej modlitwie nastąpiła chwila refleksji, 
w niejednych oczach zakręciły się łzy. 
Kolejna uroczystość miała miejsce w auli szkolnej o godz. 16 00 . Przybyli na 
nią: Ksiądz Prałat Kazimierz Bownik, dr inż. Michal Paterkowski - Kurator OiW, 
wiceprezydent Chełma - p. Kawarski, przewodniczący OKP - p. J. Michalak, prezes 
Zarządu Oddziału ZNP - p. R. Mardoń, przew. Komisji Zakładowej NSZZ 
"Solidarność" - p. J. Paszkiewicz, dyrektor SN - p. Marianna Łoś, delegacja naszego 
zakładu opiekuńczego na czele z dyr. naczelnym - p. Z. Zalewą, wizytator KOiW - 
opiekun naszej szkoły p. J. Gorzała, byli dyrektorzy i nauczyciele, obecne grono 
pedagogiczne. pracownicy administracji i obsługi, rodzice i uczniowie. Głównym 
elementem scenograficznym akademii były słowa A. Mickiewicza: "Tu wieczny ma 
przybytek Ojczyzna, nauka, cnota". Na początku uroczystości zabrał głos pan dyr. 
R. Jakubowicz, który po powitaniu przybyłych dostojnych gości nawiązał do 
obchodów 60-lecia szkoły. Następnie chór szkolny pod kierownictwem 
p. M. Andrzejewskiego odśpiewał "Rotę" i nastąpił prawie godzinny blok słowno- 
muzyczny przybliżający słuchaczom słowami prozy i poezji historię szkoły, 
przygotowany pod kierunkiem pani W. Mazurek i T. Wieczorek. W kolejnych 
punktach programu prezentowali się laureaci konkursów ,,Moja szkoła", "Moja 
klasa" oraz uczniowie kl. Ub i la w montażu słownym przygotowanym pod 
kierunkiem pani T. Sawickiej. Jedyną rozrywką podczas tej poważnej uroczystości 
były popisy gimnastyczne i taneczne zespołu "Pętelka" prowadzonego przez 
p. W. Raczek. Na zakończenie nasza koleżanka Paulina Rozmysł w imieniu dyrekcji, 
grona nauczycielskiego i społeczności uczniowskiej serdecznie podziękowała 
zebranym za przybycie i pomoc okazaną szkole, jednocześnie informując o ukazaniu 
się w związku ze świętem drugiego numeru naszej okolicznościowej gazetki 
"piątka".,,182.
		

/szkola0075.djvu

			74 


Odbyły się takZe "żelazne" punkty z życia szkolnego, jak: ślubowanie klas 
pierwszych. zabawy choinkowe (osobno dla poszczególnych wiekowo klas), 
przyrzeczenie harcerskie, Święto Szkoły (obchodzone jak zwykle z wielką pompą 
i szykiem) oraz uroczyste zakończenie roku szkolnego. To ostatnie było szczególnie 
miłym wydarzeniem dla tych uczniów. którzy otrzymali świadectwa z wyróżnieniem. 
Wśród nich byli m.in.: Monika Misiec z kI. VIa i Michał Kamiński z kI. VIb - śr. 5,4; 
Radosław Dobruk z kI. Vlb - śr. 5,3; Paulina Rozmysł i Agnieszka Szostak z kl. VIIIb 
- śr. 5,23. 
W czasie wakacji dwie nasze uczennice (Agnieszka Kaszczuk i Marta 
Ludwików) wzięły udział w Zlocie 80-lecia Harcerstwa Polskiego połączonego 
z VI Światowym Dniem Młodziezy i spotkaniem z Ojcem Świętym Janem Pawłem II 
(Karolem Wojtyłą). W trakcie tego Zlotu do apelu "stanęło 4.638 druhen i druhów 
z ponad 200 drużyn, zaś pozostałych 1.500 pełniło służbę na polach biwakowych dla 
pielgrzymów. Po odczytaniu rozkazu komendanta Zlotu głos zabrała druhna, która 
przedstawiła nam list prezydenta RP do uczestników Zlotu. Apel zakończyła defilada, 
którą obok przewodniczącego ZHP przyjmowało czterech naczelników: POH, SHK 
"Zawisza", Harcerstwa Polskiego z Czechosłowacji i ZHP. Drugi dzień Zlotu 
w naszym gnieździe zakończyły się rozważania nad słowami: "Jestem, pamiętam, 
czuwam" i duchowe przygotowanie do spotkania z Ojcem Świętym. 14 sierpnia 
...udaliśmy się pieszo na Jasną Górę... Po powitaniu Papieża odprawił On Mszę, 
która trwała do godziny 2230. Noc spędziliśmy w śpiworach pod "gołym niebem". 
Razem z nami noc spędziło tysiące młodzieży i pielgrzymów z całego świata, modląc 
się i czuwając. W czwartek uczestniczyliśmy we Mszy odprawianej przez Papieża, 
w której udział brał również prezydent RP - Lech Wałęsa i premier Jan K. Bielecki. 
Po Mszy wróciliśmy do obozu. Byliśmy bardzo zmęczeni "nocnym czuwaniem", 
ale bardzo szczęśliwi. że dane było nam spotkać się z Papieżem i wspólnie modlić się 
o pokój na świecie, wzajemną miłość między narodami, o to - aby każdy człowiek był 
dla drugiego bratem. Ostatni dzień Zlotu rozpoczął się ranną Mszą świętą. Była ona 
bardzo uroczysta. Uczestniczyły w niej wszystkie poczty sztandarowe drużyn
		

/szkola0076.djvu

			75 


zlotowych oraz poczet ZHP. Ksiądz kapelan podziękował uczestnikom Zlotu za 
wytrwałość i pomoc harcerzy. Część harcerzy bowiem w czasie. wizyty papieskiej 
w obozie pełniło Białą Służbę, udzielaj
 pomocy pielęgniarskiej potrzebującym. Zlot 
zakończył uroczysty apel. W czasie. apelu Naczelnik ZHP wręczył najlepszym 
instruktorom Złote Lilijki 80-lecia ZHP. W naszej drużynie otrzymało je pięciu 
uczestników..." 183. 


We wrześniu 1991 roku odbyły się wybory do Samorządu Uczniowskiego. 
Oto ich wyniki: przewodniczącą została uczennica kI. VIIlb Paulina Rozmysł, 
"zastępcą - Monika Misiec z kI. VIa, se.kretarzem - Monika Kozioł - kI. VIIIb, 
skarbnikiem - Agnieszka Szostak - kl. VIIlb i kronikarzem Monika Maliszewska 
z kI. VIIIa. Opie.kunami SU w naszej szkole są: p. Wiesława Mazure.k, p. Teresa 
Kozioł, p. Janusz Krzywicki i p. Cezary Stopa..." 184. Poczet sztandarowy stanowili: 
Piotr BobeI (sztandarowy), Alicja Cuper i Edyta Sadowska. 
Jedną z październikowych atrakcji była niewątpliwie wycieczka do 
Krzemieńca - zacisznego, zielonego miasta w tamopolskiej "obłasti" - rodzinnej 
miejscowości Juliusza Słowackiego. Oto jak w szkolnej gazetce "piątka" opisała 
swoje (i innych młodych uczestników tejże eskapady) wrażenia jedna 
z wycieczkowiczek: "Wieczorem 2.x. cała grupa wycieczkowa z opiekunami: 
p. 1. Kutryn, p. M. Marchewą, p. Małgorzatą Suchoń, p. P. Kiernikowskim 
i p. Z.Mazurkiem wsiadła do pociągu Chełm - Kowel... Obawialiśmy się trochę 
odprawy celnej na granicy, ale okazało się to zupełnie niepotrzebne. Podróż upływała 
bardzo wesoło. Śmiech, dowcipy i rozmowy towarzyszyły nam przez cały czas. 
Powoli zjadaliśmy swoje zapasy. W Kowlu przesiedliśmy się do autokaru i od razu 
zaczęliśmy podziwiać ten "cud techniki" sprawdzając czy wszystkie części są ze sobą 
połączone i czy nie. można ułamać chociaż maleńkiego kawałeczka na pamiątkę. 
Po wymownym spojrzeniu wychowawców uspokoiliśmy się i posłusznie. 
pozwoliliśmy się zawieźć do Łucka. Tam doł
zyła do nas młoda, sympatyczna pani. 
Była to przewodniczka... Noc spędziliśmy w ładnym hotelu, gdzie. rozlokowaliśmy 
się w pokojach 3-osobowych... Tego dnia jeszcze długo nikt z naszej wycieczki nie
		

/szkola0077.djvu

			76 


spał, dlatego tez trudno było wstać następnego ranka. Po zjedzeniu śniadania 
wyruszyliśmy autokarem do Krzemieńca. W autobusie prawie wszyscy odrabiali 
zaległości niedospanej nocy. Gdy przyjechaliśmy do Krzemieńca - miasta owianego 
zamierzchłą przeszłością - powitał nas przewodnik (był to p. Grzegorz Grocholski. 
mieszkaniec miasta i Polak - wtrącenie P.K.). Dowiedzieliśmy się, że miasto powstało 
około 1226 r. Otoczone jest Górami Krzemienieckimi. Jedna z nich to Bona. Znajdują 
się na niej ruiny starej fortecy, zdobytej w 1648 r. przez Maksyma Krzywonosa. 
Jest ona swoistym symbolem miasta. Po wejściu na szczyt, dotarliśmy do stromej 
ścieżki wiodącej wokół resztek murów i ... 
 nam dech zaparło. Widok był 
niezapomniany. Długo podziwialiśmy malowniczą panoramę Krzemieńca. 
Od przewodnika dowiedzieliśmy się, że z góry Bony do przeciwległego wzgórza 
prowadził niegdyś ogromny skórzany most. Odwiedziliśmy też stary krzemieniecki 
cmentarz, gdzie znaleźliśmy wiele śladów polskości. Byliśmy w rodzinnym domu 
Juliusza Słowackiego, przed którym stoi rzeźba przedstawiająca popiersie wielkiego 
poety, wykonana przez W. Borodaja w 1969 r. W muzeum Juliusza Słowackiego 
widzieliśmy wiele eksponatów należących niegdyś do poety. Poza tym obejrzeliśmy 
budynek słynnego Liceum Krzemienieckiego, w którym mieści się szkoła 
pedagogiczna i zespół słynnego Klasztoru Franciszkanów. Dowiedzieliśmy się 
o legendarnych Skałach Dziewiczych. Byliśmy bardzo zadowoleni, że zwiedziliśmy 
Krzemieniec - miasto oczarowujące duszę, miasto poezji. Następny dzień upłynął 
nam w podróży do Kowla. Tam czekając na pociąg do Chełma robiliśmy ostatnie 
zakupy. Były to przede wszystkim miotły, papryka i torty. Droga powrotna przyniosła 
nam trochę kłopotów, które jednak udało nam się przezwyciężyć. Cali i zdrowi 
wróciliśmy do domów, wzbogaceni duchowo o wiele nowych przeżyć i wspomnień. 
Naszą wiedzę na temat Krzemieńca i Liceum Krzemienieckiego mieliśmy okazję 
pogłębić podczas interesującej pogadanki p. dr Barbary Komas - wychowanki 
tamtejszego Liceum, którą mieliśmy zaszczyt gościć w Szkole." l8S. 
Ważnym dniem w roku szkolnym 1991/92 był Dzień Edukacji Narodowej. 
Był on szczególny, poniew
 "...poprzedziły go burzliwe dyskusje na łarnach
		

/szkola0078.djvu

			77 


środków masowego przekazu czy w ogóle należy ten dzień obchodzić, bo w dobie 
kryzysu oświaty naprawdę nie było powodu do radości (w Warszawie odbywał się 
"Marsz Milczenia"). Jednak Samorząd Uczniowski naszej Szkoły, przy poparciu 
Dyrekcji, podjął próbę zorganizowania uroczystości dla nauczycieli, którzy 
wprawdzie manifestowali swoje postulaty w stosunku do władz, ale których zawsze 
łączyły więzy sympatii, poparcia i zrozumienia tak z młodzieżą i dziatwą szkolną, 
jak i ich rodzicami. Główną część uroczystości - po wprowadzeniu pocztu 
sztandarowego Szkoły (na komendę prowadzącego tę część imprezy p. Pawła 
Kiemikowskiego - nauczyciela naszej Szkoły) - rozpoczął Pan Dyrektor Ryszard 
Jakubowicz. Powitał on przybyłych na uroczystość Dostojnych Gości: 
P. Wicewojewodę Eugeniusza Wójcika, przedstawicielkę Kuratorium Oświaty 
i Wychowania P. Dyrektor Krystynę Patajewicz oraz "szefa" naszego Zakładu 
Opiekuńczego (Kombinatu Remontowo-Budowlanego Przemysłu Cementowego, 
Wapienniczego i Gipsowego "Remur" w Wierzbicy, Zakład w Chełmie) - 
P. Dyrektora Witolda Szpejdę. Dyrektor R. Jakubowicz ciepło i serdecznie powitał 
także przybyłych na uroczystość nauczycieli - emerytów (P.P. Konstantego Ożoga 
z żoną, Alfredę Bielecką, Teodozję Andrzejewską, Alfredę Polak i in.), P. Izabelę 
Michalską - Komendantkę Hufca ZHP w Chełmie (b. v.icedyrektorkę SP nr 5), Grono 
Pedagogiczne, Pracowników Administracji i Obsługi oraz młodzież. W swoim 
wystąpieniu nawiązał także do pięknych tradycji obchodów Dnia Edukacji 
Narodowej. Następnie odbyła się uroczysta ceremonia udekorowania odznaczeniami 
państwowymi i resortowymi naszej przedstawicieli Szkoły. Tak się złożyło, że były to 
same panie. I tak Krzyże Kawalerskie Orderu Odrodzenia Polski otrzymały 
P.P.: Antonina Cisło (szkoda że nie zgłosiła się po odbiór) i Teresa Zawiślak; Złote 
Krzyże Zasługi - P.P. Elżbieta Piątek i Danuta Szafrańska (dekoracji dokonał 
P. Wicewojewoda E. Wójcik); Medale Komisji Edukacji Narodowej - P.P. Wanda 
Kowalska i Zofia Sroka. W imieniu odznaczonych podziękowała P. T. Zawiślak. 
Wyprowadzenie Pocztu Sztandarowego... zakończyło oficjalną część uroczystości. 
Po krótkiej przerwie miał miejsce montaż słowno-muzyczny w wykonaniu
		

/szkola0079.djvu

			78 
wdzięcznie wyglądających z bukiecikami kwiatów kole
anek i kolegów z kI. I-IV 
(nawiasem mówiąc: dzieci i wnuków nauczycieli naszej Szkoły)... Część liryczną 
zakończyły koleżanki z kI. VIIIb... Akompaniowała im Magdalena Borusiewicz 
z kI. VIIa. W dalszej części programu, w pełnym humoru dialogu pt. ..Czy dobrze być 
nauczycielem?", wystąpili Lukasz Krzywicki i Michał Lukasiewicz. Najobszerniejszą 
część imprezy stanowił jednak blok programowy, którego treść oparta została na 
motywach znanych kabaretów estradowych. W ramach tego punktu Paulina Rozmysł 
i Piotr Smujkis zaprezentowali tekst: "Nasza szkoła dawniej i dziś"; Piotr Bobel _ 
"Konkurs na dyrektora", ... P. Smujkis "kupowal" od P. Bobla "krasnoluda"; 
"wylosowano" także cenne nagrody, ufundowane przez anonimowych "sponsorów" 
Szkoły. Jak się okazało: bon "wartościowy" na kwotę 5.000.000, _ (słownie: 
pięć milionów złotych), pakiet programów komputerowych oraz buty sportowe 
"Adidas" wygrał Tomasz Kiernikowski, a Paweł Raczek - Komputer "Commodore" 
i "Literaturę polską". Obaj przekazali te cenne "nagrody" na rzecz dofinansowania 
Szkoły, Samorządu Uczniowskiego, kół zainteresowań, nauczycieli wych.-f1Z. oraz 
pracowni polonistycznej. Jaka szkoda, 
e to wszystko okazało się jedynie 
fikcją..." 186. 
Z kolei II listopada 1991 r. odbyły się zarówno w mieście i województwie, 
jak i w naszej Szkole uroczystości związane z 73 rocznicą odzyskania przez Polskę 
niepodległości. W Chełmie program obchodów "składał się z trzech części. 
O godz. 10 00 w Bazylice Najświętszej Maryi Panny została odprawiona Msza św. 
koncelebrowana przez dostojnych księ
: Ks. Prałata K. Bownika, Ks. Kanonika 
B. Uszczuka, Ks. Kanonika K. Malinowskiego, Ks. Proboszcza M. Wysockiego, 
Ks. Kapelana K. Gromka, Ks Misjonarza J. Gardę. We Mszy św. uczestniczyły 
poczty sztandarowe chełmskich zakładów pracy i szkół (w tym nasz), kompania 
wojska, orkiestra kolejowa oraz wielu wiernych. Nabożeństwo trwało ponad godzinę. 
Po jego zakończeniu wszyscy poszli na Plac Konstytucji, gdzie znajduje się pomnik 
Niepodległości, przy którym pełnili wartę żołnierze i harcerze. Tu miała miejsce 
druga część uroczystości. Po odegraniu przez orkiestrę Mazurka Dąbrowskiego zabrał
		

/szkola0080.djvu

			79 


głos Przewodniczący Rady Miejskiej - P. Z. Gardziński, który przedstawił historię 
tworzenia się niepodległego państwa polskiego. Następnie przed pomnikiem zostały 
zło
one liczne wieńce i wiązanki kwiatowo Trzecia część obchodów rocznicy 
Niepodległości odbyła się w Wojewódzkim Domu Kultury o godz. 13 00 . Wszystkich 
zebranych serdecznie powitał Prezydent Chełma P. M. Pastusiak. Następnie 
wysłuchaliśmy przemówienia wojewody chełmskiego P. L. Burakowskiego oraz 
Przewodniczącego Chełmskiego Koła Światowego Związku Żołnierzy Armii 
Krajowej - P. W. Fałkowskiego. W kolejnym punkcie programu byłym 
ołnierzom 
AK wręczono mianowania na wyższe stopnie wojskowe. Po wystąpieniu 
przedstawiciela nowo mianowanych i odegraniu przez orkiestrę Marsza I Brygady 
rozpoczęła się część artystyczna, w której mieliśmy okazję obejrzenia pięknych 
układów tanecznych zarówno staropolskich jak i nowoczesnych w wykonaniu 
Zespołu Pieśni i Tańca prowadzonego pod kierunkiem P. Romana Jakubowicza. 
Cała uroczystość dostarczyła uczestnikom wielu wzruszeń..." 187. 
Również i w naszej Szkole godnie uczciliśmy tę rocznicę. W ramach 
obchodów "...odbył się uroczysty apel przygotowany przez grupę uczniów z klasy Vc 
(Aleksandra Stankiewicz, Katarzyna Laube, Katarzyna Radziejczuk, Katarzyna 
Nowakowska, Katarzyna Trusiuk, Tomasz Błeszyński, Justyna Dynysiuk, Patrycja 
Skorupa, Joanna Majewska. Katarzyna Musiał. Radosław Tokarski) pod kierunkiem 
p. P. Kiernikowskiego. Funkcję narratora pełniła ucz. kI. Vlb - Małgorzata Stadnik. 
Jeden z wierszy recytowała także Monika Sieradzka - ucz. kl. IV, która obecnie 
z uwagi na stan zdrowia ma zalecone nauczanie indywidualne i tylko wyjątkowo 
odwiedza naszą Szkołę. W imprezie uczestniczyli nauczyciele i młodzież kI. IV-VI. 
Uroczystość rozpoczął p. P. Kiernikowski przedstawiając w krótkim zarysie historię 
tworzenia się naszego niepodległego państwa. Następnie uczniowie odśpiewali 
"Rotę" i rozpoczął się półgodzinny mont
 słowno-muzyczny, w którym były 
wykorzystywane utwory poetów legionowych oraz piosenki śpiewane i układane 
przez 
ołnierzy I Brygady J. Piłsudskiego. Na zakończenie uczestnicy apelu 
zaśpiewali Hymn Narodowy.. ." 188.
		

/szkola0081.djvu

			80 
27 listopada 1991 r. odbyło się zebranie ..Rad Klasowych Rodziców 
i Delegatów do Komitetu Rodzicielskiego z kI. I-VIIl. Przybyło 66 osób. Zebrani 
wysłuchali sprawozdania z działalności organizacyjnej i [mansowej ustępującego 
Zarządu Komitetu Rodz., któremu udzielono absolutorium. Spośród przedstawicieli 
rodziców wszystkich klas został wybrany nowy 7-osobowy Zarząd Komitetu Rodz., 
w skład którego weszli: pp. Irena Paździor, Andrzej Sawa, Włodzimierz Nurski, 
Józefa Łukaszczuk, Zdzisław Zalewa, Małgorzata Zbarachewicz, Marek Gacki. 
Komisję Rewizyjną reprezentują: pp. Jan Aranowski, Henryk Drozd, Helena 
Madejewska..... 189. 
Rok szkolny 1991/1992 był rokiem szczególnym, również i dlatego 
że w wyniku sporu między pracownikami oświaty a Ministerstwem Edukacji 
Narodowej na tle ogólnej sytuacji oświaty w Polsce doszło do strajku w wielu 
szkołach (w tym także i w naszej placówce). Wcześniej odbyło się referendum, 
w którym ponad 70% nauczycieli oraz pracowników administracji i obsługi 
wypowiedziało się za przystąpieniem do tej formy protestu. W tej sytuacji odbyło się 
ogólne zebranie wszystkich pracujących w ..Piątce, na którym wybrano Szkolny 
Komitet Strajkowy. Weszli do niego przedstawiciele obu organizacji związkowych 
(tzn. Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz ..Solidarności" Nauczycielskiej), 
a także osoby nie związane z żadnym związkiem. Komitet opracował odpowiednie 
postulaty i skierował je do Kuratorium Oświaty i Wychowania w Chełmie. W dniu 
28 lutego 1992 roku odbył się ogólnopolski strajk ostrzegawczy pracowników 
Oświaty. W naszej szkole trwał on w godzinach 7 4 °_1 'f 0 , czyli w godzinach pracy 
Szkoły w danym dniu. 190 
W lutym też zdarzyło się po raz pierwszy w historii SP nr 5 (i narazie jedyny), 
że uczeń w ciągu jednego roku szkolnego zdołał ukończyć dwie klasy. Mowa tu 
o Stanisławie Sawie, który wtedy "zaliczył" klasę IV oraz V i zdał do klasy VI. Był to 
bardzo zdolny uczeń, który ukończył szkołę w "przyśpieszonym trybie". Niejako 
"po drodze" zdołał zostać dwukrotnym laureatem konkursów: matematycznego 
i chemicznego.
		

/szkola0082.djvu

			81 


Najciekawszym jednak dniem, jednym z najbardziej przyjemnych i trochę 
zaskakujących był urządzony pod egidą Samorządu Uczniowskiego - Dzień 
Samorządności (20 marca 1992 r.). Oto co można przeczytać na jego temat w gazetce 
"piątka": " ... Właściwie już od miesiąca trwały gorączkowe przygotowania. Wszyscy 
oczekiwali tej chwili, w której role uczniów i nauczycieli odwrócą się - zgodnie 
z naszą tradycją szkolną. I stało się... Na początku Michał KoziczytIski zastępujący 
pana dyrektora wraz z Moniką Misiec - "panią dyrektor" zwrócili się do dyrekcji 
Szkoły z prośbą o udzielenie władzy uczniom w tym jednym dniu w roku. 
Po wyrażeniu zgody przez p. dyr. Jakubowicza nastąpiła wspaniała prezentacja 
"nowych" nauczycieli naszej Szkoły. Poza wsponmianą już dyrekcją byli to: 
p. Andrzejewski - M. Zieliński, p. Ciukaj - S. Szczodrowski, p. Chymos - I. Piłat, 
p. Dyrda - M. Wasyńczuk, p. Grzejszczyk - E. Łuczak, p. Jachiewicz - M. Mazurek, 
p. Kiemikowski - R. Ogrodowczyk, p. Kowalska - M. Maliszewska, p. Kutryn - 
A. Szostak, p. Leszczyński - P. Raczek, p. Libucha - B. Bronisz, p. Marchewa _ 
A. Kulik, p. W. Mazurek - M. Wołoszczuk, p. Z. Mazurek - M. Zając, p. Medolińska 
- M. Borowska, p. Muzaj - E. Karauda, p. Podolanko - K. Śliwińska, siostra 
Natanaela - D. Hipsz, p. Pyc - M. Marków, p. Raczek - M. Borusiewicz, 
p. Rutkowska - M. Dubowiecka, p. Rycyk - U. Świętowicz, p. Samonek - P. Bobel, 
p. Sienicka - E. Cenkała, p. Smyk - A. Szynal, p. Stopa - P. Blaszczyk, p. Suszek _ 
A. Cuper, p. Tarnowska - E. Nowak, p. Wieczorek - M. Zaprawa, p. Kowalczyk _ 
E. Kogutiuk, p. Bubiłek - N. Dzirba, p. Dyczko - A. Guziejko, p. Kimel _ 
U. Cichowicz, p. Kłos - A. Iwaniuk, p. Kryszczuk - A. Kaszczuk, p. Kuchta _ 
M. Nurska, p. Muniak -A. Szwed, p. Piątek - M. Warchał, p. Sawicka - I. Sawicka, 
p. Sroka - M. Kuranc, p. Stadnicka - A. Pietryczuk, p. Szafrańska - A. Kartaszyńska, 
p. Walczuk - E. Sadowska, p. Zawiślak - A. Krawiec, p. Kosicka - M. Olucha, 
p. Świstowska - A. Ćwirta. Jury w składzie: p. W. Mazurek, p. B. Libucha, 
p. J. Samonek przyznalo 5 nagród i 5 wyróżnień za najtrafniejsze przebrania. Podczas 
ich prezentacji naprawdę było na co popatrzeć. Peruki, przyklejone brody, stroje, buty 
na wysokich obcasach, makijaż, torebki i cały odświętny nastrój. Drugim punktem
		

/szkola0083.djvu

			82 


programu był pokaz mody przygotowany przez p. D. Jachiewicz i p. E. Podolanko 
z kI. VIIb. Pokaz ten zapowiadała Magda Kuranc z Piotrkiem Boblem. Podziwialiśmy 
różne wspaniałe stroje od starożytnej Rzymianki do modelu Ekstrawagantek. Sądzę, 
że równie jak stroje podobał się wszystkim ich zabawny opis. Na drugiej godzinie 
lekcyjnej odbyły się wybory Miss i Mistera Szkoły, z kI VI-VIII, w których brałem 
udział. Przy stoliku ,jurorów" siedzieli nauczyciele - dzisiejsi uczniowie: p. L. Dyrda, 
p. M. Marchewa, p. M. Andrzejewski i p. J. Krzywicki. Imprezę prowadził 
p. A. Leszczyński... Na początku trzeba było dowcipnie się przedstawić, następnie 
chwilę tańczyliśmy w rytm muzyki rap. Kolejne konkurencje, jak krótka recytacja, 
czy odpowiedzi na pytania - jak byśmy się zachowali w różnych sytuacjach, 
nie sprawiały chyba nikomu większego kłopotu. Ostatecznie zostałam Miss SP nr 5 
w roku szk. 1991/92 - jeden plus więcej w mojej biografii. V-ce Miss to Iwona Piłat 
i Agnieszka Kozieł. a Misterzy - Marcin Ciodyk, Piotr Bobel i bracia Błaszczyk. 
Trzecia godzina lekcyjna przebiegła pod znakiem wyborów Omnibusa Szkoły. 
Prowadziłam tę imprezę wraz z moją koleżanką - M. Kozioł zadając na zmianę 
pytania z zakresu logiki, języka polskiego, historii i geografii kolejnym uczestnikom. 
Jury w składzie: p. T. Kozioł, p. M. Suszek, p. P. Kiemikowski oraz P. Smujkis 
stwierdziło, że Omnibusami Szkoły zostają Monika Misiec i Stasio Sawa. Również 
na trzeciej godzinie lekcyjnej w sali gimnastycznej rozpoczął się program dla klas l- 
III przygotowany przez p. E. Piątek. Były to parodie znanych piosenek oraz wybory 
Miss i Mistera klas młodszych. Maluchy z klas: la - p. D. Szafrańskiej, Ha - 
p. S. Bubiłek, Ilb - p. K. Dyczko i lIla - p. E. Piątek wspaniale parodiowały znane 
piosenki. Jury złożone z uczniów kl. I-III pod przewodnictwem p. Wandy Raczek 
i p. Wandy Kowalskiej uznało za Małą Miss - A. Jandę z kI. IIIb, I V-ce Miss została 
J. Worobij z kI. lIla, a dalsze miejsca uzyskały K. Stachniuk i A. Sikora. Misterem 
klas młodszych został Kamil Kwiatkowski z kI. IlIa. Za nim znajdowali się Paweł 
Bartosiewicz, Patryk Rutkowski i Karol Kwiatkowski. Podczas V godziny 
obejrzeliśmy scenki z kilku lekcji przygotowane przez uczniów naszej klasy... Był to 
język polski prowadzony przez Monikę Kozioł, język rosyjski - Agnieszkę Szostak,
		

/szkola0084.djvu

			83 


chemia - Piotrka Bobla, WoS - Piotrka Smujkisa. biologia - przeze mnie oraz w-f 
przez Piotrka Kubowa. Muszę stwierdzić, że zachowanie moich koleżanek i kolegów 
zarówno prowadzących lekcje jak i siedzących w ławkach na scenie było dość dobrze 
uchwycone. Publiczność z aplauzem przyjęła tę zabawę. Następnie SU Szkoły ogłosi! 
wyniki wyborów na najsympatyczniejszego nauczyciela. Zwyciężyła p. Lucyna 
Dyrda. Podczas VI godziny lekcyjnej odbyły się wspaniałe parodie piosenek dla klas 
IV-VI przygotowane przez p. Wandę Raczek. W prowadzeniu Pani pomagali 
A. Szwed i K. Pawlas. Między kolejnymi imprezami mogliśmy słuchać koncertu 
życzeń z dedykacjami, który prowadziła Agata Szwed i Magda Kuranc pod bacznym 
okiem p. P. Kiemikowskiego. Stroną techniczną i włączaniem nagrań zajmowali się 
z dużym poświęceniem Paweł Raczek i Radek Radziszewski. Podczas siódmej 
godziny lekcyjnej starsze klasy miały okazję podziwiać i kibicować mecz między 
nauczycielami a uczniami na boisku szkolnym. Prawdę mówiąc, byłam za 
nauczycielami i szczerze cieszyłam się, gdy Ci po dogrywce wygrali 4:3. 
Klasy młodsze drugiej zmiany miały w tym czasie swoją imprezę - parodie piosenek 
przygotowane pod kierunkiem p. Beaty Walezuk, a wybory ich Miss i Mistera zostały 
odłożone na Dzień Dziecka. Niektóre punkty programu zostały upamiętnione przez 
fotografa p. Ryszarda Karczmarskiego i sfilmowane przez p. M. Zbarachewicza... 
Tak miło jest mi wspominać ten szczęśliwy I dzień wiosny. Cieszę się, 
że wykorzystaliśmy go w ten, a nie inny sposób. Postaram się pamiętać go jak 
najdłużej, a wspomnienia z nim związane włożę do szufladki z czerwonym napisem 
"Moje radości". 


Paulina Rozmysł - kI. VIIIb 
przewodnicząca SU" 191 
W niecały miesiąc później w dniu ,,14 kwietnia z ok
i Miesiąca Pamięci 
Narodowej klasy VII i VIII brały udział w projekcji bardzo interesujących diaporam 
pt. "Majdanek przysięga", "Trwoga" oraz "Czy tak powinno być?"" 192. Diaporamy te 
przygotowała i wyświetlała nauczycielka języka ros)jskiego p. Teresa Pyc. 
Zrobiły one ogromne wrażenie na wszystkich widzach. Był to zupełnie oryginalny
		

/szkola0085.djvu

			84 


sposób uczczenia pamięci wszystkich Polaków, którzy zginęli w okresie II wojny 
światowej. 
Ważnym dniem był także dzień 28 maja 1992 r. - podwójne święto 
w "Piątce": Święto Szkoły i Dzień Matki. W ramach przygotowań już od pierwszych 
dni majowych odbywały się liczne konkursy (recytatorskie, plastyczne, krasomówcze, 
przedmiotowe, inscenizacje utworów i in.) związane z osobą i twórczością Marii 
Konopnickiej. Po raz pierwszy panie: Wiesława Mazurek i Barbara Kruczyńska 
zorganizowały nową imprezę - Rambit. Główna uroczystość rozpoczęła się we 
wspomnianym dniu o godz. 16 00 montażem słowno-muzycznym w wykonaniu 
uczniów z klas lll-IV i VlI-Vlll pod kierunkiem p. B. Libuchy. Był on w całości 
poświęcony najmilszym gościom tego dnia - MAMOM. Po montażu przemówił 
p. dyrektor R. Jakubowicz, który następnie wręczył listy gratulacyjne Mamom 
uczniów z klas IV-VIII. Należy nadmienić, że Mamy uczniów klas IV otrzymały 
gratulacje po raz pierwszy (wcześniej otrzymywały listy Mamy uczniów z klas V- 
VlIl). W kolejnej części programu wystąpili laureaci konkursów recytatorskich, 
a wśród nich, m.in. Magda Krawczyk z kI. IVa, Lukasz Bulski z kI. IVd, Anna 
Czuwara z kI. Va, Iwona Puch z kI. lVe, Monika Misiec z kI. VIa, Katarzyna Świątek 
z kI. VIc, Dorota Roszkiewicz z kI. VIa. Niewątpliwie jednak wielką atrakcją 
i przysłowiowym "gwoździem" programu tego wieczom był układ gimnastyczny 
i taniec ze wstążkami oraz zapierające dech w piersiach - nie tylko Mamom - pokazy 
laureatów parodii piosenek, przygotowane przez p. Wandę Raczek 193 (wśród nich 
m.in. Agnieszka Sadlak z kl. IVc, Małgorzata Antczak z kI. IVd. Magdalena Pawelec 
z kI. IVd, Joanna Dulska z kI. IVa i Katarzyna Wilczyńska z kI. IVd). 
Należy wspomnieć. iż rok szkolny 1991/1992 był rokiem sporych sukcesów 
odniesionych przez uczniów SP m 5 w różnych dziedzinach. I tak dla przykładu: 
laureatami wojewódzkimi zostali Piotr Bobel z języka polskiego (nauczycielka 
p. Teresa Kozioł); Agnieszka Szostak z języka rosyjskiego (nauczycielka p. Irena 
Kutryn); Mirosław Makaroś z chemii (nauczyciel p. Jacek Samonek) - gościli oni 
w maju u Kuratora Oświaty i Wychowania w Chełmie p. mgr. Jerzego Masłowskiego
		

/szkola0086.djvu

			85 


- a druZyna szkolna w składzie: Tomasz Kiernikowski (zajął I miejsce w jeździe 
rowerem), Bartłomiej Czuba, Zygmunt Łuczak i Michał Tymura, zajęła I miejsce 
wetapie miejskim i III miejsce w etapie wojewÓdzkim Konkursu Drogowego 
organizowanego, m.in., przez Policję Państwową i Ligę Obrony Kraju. Był to 
pierwszy sukces tego typu odniesiony przez naszą ekipę od wielu lat. 194 
I września 1992 roku to początek nowego roku szkolnego 1992/1993. 
"Wszystkie klasy ustawione w czworoboku, w odświęmych srrojach z niepokojem 
i radością oczekiwały na spotkanie z wychowawcanli. Uroczystość rozpoczęła się 
wraz z wprowadzeniem pocztów sztandarowych (szkolnego i harcerskiego), które 
weszły na komendę pana Pawła Kiernikowskiego - nauczyciela historii, 
prowadzącego ceremonię. Następnie z miłymi słowami powitania wystąpił pan 
dyrektor Ryszard Jakubowicz ogłaszając jednocześnie pewne zmiany dotyczące nauki 
w bieźącym roku szkolnym. Po wyprowadzeniu sztandarów na placu zostały tylko 
klasy najmłodsze, natomiast starsze udały się wraz ze swymi wychowawcami do sal 
lekcY.inych. Tam nastąpiły spontaniczne refleksje związane z minionymi wakacjami 
lub początkiem nowego roku szkolnego. Po zapoznaniu się z planem lekcji na dzień 
następny - udaliśmy się do domów, aby dokonać ostatnich przygotowań do 
rozpoczynających się 2 września zajęć szkolnych. Natomiast poczet sztandarowy 
naszej Szkoły (w składzie: Małgorzata Olucha, Agnieszka Chrostek i Przemysław 
Błaszczyk - sztandarowy) i niektórzy nauczyciele uczestniczyli w wojewódzkich 
uroczystościach rozpoczęcia roku szkolnego, które miały miejsce w I Liceum 
Ogólnokształcącym im. Hetmana Stefana Czarnieckiego w Chełmie." 195 
We wrześniu odbyły się nowe wybory do Samorządu Uczniowskiego Szkoły. 
Jak zanotowano w gazetce "piątka" przewodniczącą tej wiodącej organizacji "została 
Monika Misiec z kI. VIIa, zastępca - Iwona Piłat z kI. VIIIb, sekretarzem - Agnieszka 
Wladysiuk z kI. VIIIa, skarbnikiem - Monika Wasyńczuk z kl. VIIa i kronikarzem - 
Katarzyna OIeszczyńska z kl. VIIa. Opiekunem SU Szkoły jest p. Wiesława Mazurek 
przy pomocy p. Teresy Kozioł, p. Janusza Krzywickiego i p. Cezarego Stopę." 196
		

/szkola0087.djvu

			86 


Natomiast w ostatnich dniach wrześniowych "klasy VII-VIII miały okazję 
zwiedzenia interesującej wystawy na temat przeszłości Chełma, która została 
zorganizowana w miejscowym Archiwum w ramach obchodów 600-lecia naszego 
miasta. Przedstawiono tam różne pocztówki, dokumenty, gazety, plakaty, stare mapy 
i informacje z lat wojennych. Pokazano na kartkach pocztowych ulice. kościoły, 
sklepy, prasę lokalną oraz zdjęcia ważnych osobistości. Była to dla nas bardzo 
pouczająca lekcja historii, którą mogliśmy obejrzeć dzięki p. Pawłowi 
Kiernikowskiemu, który nam udostępnił zwiedzenie wystawy i sprawował nad nami 
opiekę. 
Oprac.: Magda Łukaszczuk, Katarzyna Świątek, Paulina Zielińska, Anna 
Szynal." 197 
W przeddzień Święta Niepodległości "ucznlowie kI. VIIIb i VIIIc wraz 
z nauczycielami historii: p. Elżbietą Chymos i p. P. Kiemikowskim złożyli wiązanki 
kwiatów pod Pomnikiem Niepodległości na placu Łuczkowskiego oraz uczcili chwilą 
milczenia pamięć tych, którzy oddali swe życie za Ojczyznę. 11 listopada 1992 roku 
nasz poczet sztandarowy oraz wielu nauczycieli i uczniów bralo udział 
w uroczystościach związanych z 74 rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości 
(zarówno w Bazylice Mariackiej na "Górce", jak i pod Pomnikiem Niepodległości). 
Z kolei 12.xI. w sali 42 w naszej Szkole uczniowie kl. ósmych uczestniczyli 
w projekcji filmu dokumentalnego pt. "My, Pierwsza Brygada", którego tematem 
były walki Polskich Legionów w okresie 1 wojny światowej" 198. 
W roku szkolnym 1992/1993 zmniejszyła się w "Piątce" liczba drużyn 
harcerskich i zuchowych. Według sprawozdania dh hm Lucyny Dyrdy pracowały 
wtedy następujące "drużyny: 11 DH Szare Szeregi - pod opieką dh Jadwigi 
Tarnowskiej; 47 DH Kościuszkowcy dh Adamem Leszczyńskim; 
III DH A. Zawadzkiego z dh Lucyną Dyrdą; 42 DZ Gospodarne Wiewiórki pod 
komendą dh Elżbiety Piątek; 104 DZ Polne Kwiaty z dh Krystyną Dyczko i 141 DZ 
Promieniste Gwiazdeczki z dh Teresą Sawicką..." 199 Mimo to harcerze i zuchy 
starali się pracować solidnie i na miarę swoich możliwości. Osiągnęli też pewne
		

/szkola0088.djvu

			87 


sukcesy, bo np. 5 harcerek (Aneta Szczodrowska, Joanna Dulska, Alina Nurska, 
Magdalena Czuba i Aleksandra Wojdyła) ze III DH A. Zawadzkiego zajęły 
II miejsce w Festiwalu Piosenki Harcerskiej w Hufcu w Chełmie. W czasie 
uroczystości z okazji II listopada "nasz poczet sztandarowy w składzie: Agnieszka 
Ćwirta, Agnieszka Władysiuk i Michał Tymura stał ze sztandarem Hufca przed 
Pomnikiem Niepodległości na Placu Łuczkowskiego. a harcerki z drużyny 
Kościuszkowców pełniły wartę podczas tej uroczystości..." 200. 
W 1992 roku na terenie SP m 5 ukazały się kolejne gazetki szkolne. Były to 
"Wprawki" - pismo poświęcone twórczości młodzieży wydawane pod kierunkiem 
p. Barbary Kruczyńskiej - nauczycielki języka polskiego i p. Elżbiety Podolanko _ 
nauczycielki plastyki, która "czuwała" nad graficzną stroną pisma. Według słów 
p. B. Kruczyńskiej, gazetka została tak nazwana, "gdyż zawierała autentyczne 
wprawki, czyli próby literackie, próby poetyckie i twórczości plastycznej uczniów... 
Największy udział w redagowaniu gazetki mają ci uczniowie, którzy zamieszczają 
najwięcej tekstów. Do niedawna był to Paweł Łapiński, który ku mojemu żalowi 
przeniósł się do szkoły społecznej. On był w większości autorem różnego rodzaju 
rysunków i nawet graficznych znaków niektórych działów. Spory udział ma Michał 
Kamiński, Małgosia Guziec, Małgosia Stadnik, Ola Stankiewicz, Ania Czuwara, 
Łukasz Krzywicki, Piotrek Kierski, Michał Łukasiewicz, Marek Dziedzicki.. . 
"Wprawki" dzielą się na działy: - proza i to głównie fantastyczna, ..._ poezja, _ 
plastyka, - humor i żarty..." 201. 
Kolejna gazetka nazwana została przez swoje twórczynie (p.p. Beata Palenka 
i Wioletta Marchwiany) "Zwiastunem". Było to pismo o tematyce religijnej, 
w którym treści dotyczyły przede wszystkim "wartości nieprzemijających: sumienia, 
godności, miłości, przyjaźni, dobra, wiary, sensu życia itp. Wartości, których brak 
dotkliwie odczuwają współcześni ludzie..." 202 
Uczniowie naszej Szkoły nie zapomnieli także o potrzebach inny.::h. Świadczy 
o tym szereg faktów, jak np., że w grudniu 1992 roku dwaj uczniowie kI. VIb: Paweł 
Guziejko i Marek Ludwików pod kierunkiem swego wychowawcy p. Janusza
		

/szkola0089.djvu

			88 


Krzywickiego (nauczyciela matematyki) rozpropagowali na terenie "Piątki" 
ogólnopolską akcję Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy i zebrali kwotę 880 zł. 
Również w ramach specjalnej dyskoteki dla klas V-VIII zorganizowanej przez 
Samorząd Uczniowski w dniu 7 stycznia 1993 r. zebrano 1.175.000 zł i przekazano 
całość na konto tejże szlachetnej akcji prowadzonej przez Jerzego Owsiaka. 203 
Styczeń 1993 r. był miesiącem szczęśliwym dla niektórych uczniów. 
Otó:l: ,,19.1.1993 ro. w Zespole Szkół Technicznych w Chełmie odbyły się eliminacje 
wojewódzkie Konkursu Historycznego ,,600 lat praw miejskich Chełr,1a" 
zorganizowane przez Kuratorium Oświaty i Wychowania oraz Wojewódzki Ośrodek 
Metodyczny w Chełmie, w którym wzięło udział 56 finalistów (w tym trójka naszych 
uczniów: Przemysław Błaszczyk, Michał Koziczyński i Rafał Ogrodowczyk - pod 
opieką p. Pawła Kiernikowskiego, który ich przygotował). Konkurs był 
przeprowadzony w dwóch pionach: szkół podstawowych szkół 
ponadpodstawowych..." 204. Indywidualnie wśród uczniów "podstawówek" 
triumf owal Michał Koziczyński z kl. Vlllb naszej Szkoły. Zespołowo chłopcy zajęli 
także I miejsce. 
Duży sukcesem zakończył się występ naszej ekipy uczniowskiej w Konkursie 
Ruchu Drogowego. Drużyna w składzie: Tomasz Kiemikowski (kapitan), Zygmunt 
Łuczak, Michał Tymura (wszyscy z kI. VIllb) oraz Piotr Sielecki (z kl. VlIa) 
zwyciężyła w miejskim etapie tego Konkursu (odbył się on w naszej Szkole w dniu 
6 marca 1993 r.) i reprezentowała Chełm w eliminacjach wojewódzkich dnia 
27 marca 1993 r., odbytych na terenie Szkoły Podstawowej nr 8 w Chełmie. "Wśród 
grona 14 zespołów ze szkół podstawowych uczestniczących w Wojewódzkim 
Turnieju... nasza drużyna... zajęła 11 miejsce (najwyższe z tego Konkursu w historii 
Szkoły). Indywidualnie I miejsce uzyskał Tomasz Kiernikowski, a Zygmunt Łuczak 
był drugi. Ponadto drużyna zostala iznana za najlepszą w turnieju... 205 
Wcześnie, bo 23 marca 1993 r. odbył się kolejny w Szkole Dzień 
Samorządności. Podobnie jak to było w roku ubiegłym nastąpiła zamiana ,,ról" - 
uczniowie "przekształcili" się w nauczycieli, a nauczyciele - w uczniów. Wszyscy
		

/szkola0090.djvu

			89 


uczestniczący w imprezie, a raczej w cyklu imprez, świetnie się bawili przez kilka 
godzin. Był to niezapomniany dzień. Należy zaznaczyć, że nowością było 
umieszczenie niemal na wszystkich drzwiach pomieszczeń szkolnych różnorodnych 
haseł. Niektóre z nich prezentowano w 11 numerze szkolnej gazetki "piątka" 206. 
Prawie miesiąc później, w dniu 22 kwietnia 1993 r. ponownie większość 
pracowników SP nr 5 przyłączyła się do generalnego strajku oświatowego, o czym 
zresztą rodzice zostali wcześniej poinformowani poprzez skierowany do nich apel 
Komitetu Strajkowego. 207 Strajkujący żądali przede wszystkim od władz "środków 
finansowych na pełną realizację zadań dydaktycznych, nie oszczędzania na 
kształceniu polskich dzieci i młodzieży - przyszłości narodu, zapewnienia godnych 
warunków życia i pracy. .." 207 
Bardzo ważnym momentem w życiu Szkoły był fakt opuszczenia budynku 
"Dziesięciolecia" przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną (na Osiedle Słoneczne, 
ul. Wieniawskiego 15) i Państwowe Przedszkole nr I (na ul. Lubelską 4, 
pod "Górkę". W ten sposób Szkoła Podstawowa nr 5 im. Marii Konopnickiej stała się 
jedynym użytkownikiem całego gmachu. W tej sytuacji zaszły pewne zmiany 
w przydziale sal lekcyjnych. "Klasy młodsze uczą się w 4 salach dolnych: A, B, C, D 
- pomieszczeniach po przedszkolu oraz zajmują prawe skrzydło parteru Szkoły. 
Również w dolnych pomieszczeniach została zorganizowana pracownia techniczna 
dziewcząt oraz salka telewizyjna. Na drugim piętrze znajdują się 2 sale jęz. polskiego 
(wprawdzie bez odpowiedniego wyposażenia), sala matematyczna, komputerowa 
i muzyczna.. Pracownia historyczna została przeniesiona do sali 30, a jej miejsce 
zajęła pracownia plastyczna. Na pierwszym piętrze znajdują się... pracownie: 
chemiczno-fizyczna. matematyczna, jęz. polskiego, geograficzna, historyczna, 
biologiczna oraz katechetyczna... i inne. Kancelaria Szkoły, gabinety dyrekcji, 
księgowość, biblioteka i świetlica mają siedzibę w lewym skrzydle parteru. ..208. 
W roku szkolnym 1992/1993 do listy laureatów wojewódzkich konkursów 
przedmiotowych ze Szkoły dołączyli: Jarosław Zimon (z matematyki - nauczyciel 
Janusz Krzywicki, z geografii - nauczycielka Halina Suszek, z chemii - nauczyciel
		

/szkola0091.djvu

			90 


Jacek Samonek); Agnieszka Tołyż (z języka rosyjskiego - nauczycielka Teresa Pyc); 
Magdalena Matejak, Monika Misiec i Monika Wasyńczuk (z biologii - nauczycielka 
Bożena Medolińska); Stanisław Sawa, Zygmunt Łuczak i Bartłomiej Czuba (z chemii 
- nauczyciel Jacek Samonek). Zaznaczyć należy również i to, że konkursy: rejonowy 
i wojewódzki z biologii odbywały się po raz pierwszy w SP nr 5. 209 
26 maja 1993 roku ponownie miało miejsce Święto Szkoły. Zgodnie z tradycją 
odbyła się wtedy uroczysta akademia. "Przybyły na nią przede wszystkim Mamy 
uczniów, którzy są chlubą naszej Szkoły uzyskując najwyższe oceny ze sprawowznia 
i nauki. Zaproszone Panie z dużym wzruszeniem prZ)jmowały z rąk dyrektora Szkoły 
p. Ryszarda Jakubowicza listy gratulacyjne informujące o bardzo dobrym lub 
wzorowym wywiązywaniu się ucznia z obowiązków szkolnych oraz wyrażające 
słowa uznania i podziękowanie za trud w wychowaniu córki lub syna. Podczas 
uroczystości wysłuchaliśmy krótkich przemówień pana dyrektora i przewodniczącego 
Komitetu Rodzicielskiego. Następnie występowali laureaci konkursów związanych ze 
Świętem Szkoły oraz oglądaliśmy montaż poetycki. Imprezę przygotowała 
Pani Barbara Kruczyńska, a yroczystość prowadził p. Paweł Kiemikowski. 
Po akademii Goście mieli okazję obejrzenia galerii obrazów wykonanych przez 
uczniów naszej Szkoły i przeznaczonych na aukcję oraz wystawa zdjęć "Z życia 
szkoły" przygotowanych przez naszego absolwenta - Marka Kosickiego" 210. 
Czerwiec tego roku (1993) był bardzo pracowity. Mianowicie przez kilka 
kolejnych dni odbywały się różnorodne imprezy: ,,21 czerwca miała miqsce 
uroczysta akademia, naktórą otrzymali zaproszenia rodzice uczniów sponsorujących 
w różny sposób działalność naszej Szkoły. Młodzież w podziękowaniu za okazywane 
przez Nich serce i wkład pracy zaprezentowała swój program. Była to inscenizacja 
w wykonaniu uczniów klasy IVa, recytacje, piosenki harcerskie i parodie. Imprezę 
przygotowały: p. Wanda Raczek, p. Bożena Libucha.,,211 
W dzień później, tj. ,.22 czerwca odbyła się pozegnalna zabawa dla klas 
ósmych, które to z bólem serca opuszczały szkolne mury. W zabawie uczestniczyły 
delegacje z klas siódmych. Imprezę rozpoczęło krótkie, a zarazam wzruszające
		

/szkola0092.djvu

			91 


przemówienie pana dyrektora naszej Szkoły. Po takim wstępie wszyscy zasiedli do 
stołów. Uczta zorganizowana była na korytarzu przez rodziców uczniów 
poszczególnych klas. Następnie rozpoczęła się dyskoteka, która okazała się bardzo 
udaną. Wszyscy uczniowie w rytm muzyki bawili się aż do upadłego. Jednak po kilku 
dobrych godzinach zabawa się skończyła... Na drugi dzień rano uczniowie klas 
ósmych otrzymali świadectwa, nagrody i wyróżnienia..." 212. 
25 czerwca 1993 roku odbyło się zakończenie roku szkolnego. Ponieważ 
padał wtedy deszcz i było bardzo zimno, uroczystość ta odbyła się na dwie tury w sali 
gimnastycznej. Podczas tej imprezy dyrektor Szkoły p. Ryszard Jakubowicz rozdał 
świadectwa z wyróżnieniem, nagrody książkowe i rzeczowe oraz Puchary: 
Przewodniczącego Komitetu Rodzicielskiego (klasy IV-V) - zwyciężyła klasa IVb 
pani Jadwigi Tarnowskiej; Dyrektora Szkoły (klasy VI-VII) - na pierwszym miejscu 
znalazła się klasa Vlb p. Janusza Krzywickiego 213. 
Końcowe dane statystyczne SP nr 5 w roku szkolnym 1992/1993 
przedstawiały się następująco: 
.....Do klas l-VIII uczęszczało 969 uczniów. Nie otrzymało promocji 29, 
z tego 25 z klas IV-VIII. 


Oceny ze sprawowania ki. I-III Oceny z przedmiotów kI. I-III 
wz 154 cel 86 
bdb 124 bdb 1812 
db 82 db 401 
ndp I dst 158 
ng - mm 53 
ndst 8 


Średnia klas l-III wyniosła: 4,65.
		

/szkola0093.djvu

			92 


Oceny ze sprawowania kI. IV-VIII Oceny z przedmiotów kI. IV-VIII 
wz 120 cel 356 
bdb 250 bdb 1755 
db 197 db 1982 
ndp 38 dst 1521 
ng 2 mm 939 
ndst 129 


Średnia klas IV-VIII WYniosła: 4,18. 
W bibliotece wYpożyczono 19226 książek. Średnia wypożyczeń na ucznia WYniosła 
21 książek. Uczniowie także oszczędzali pieniądze na SKO. Do wyrM:niających się 
w oszczędzaniu klas należały: kI. Ha, kI. la i kI. IIIb. Ogólem zaoszczędzono kwotę 
20.847.000 zł, co dało Szkole II miejsce w województwie w konkursie: ..Dziś 
oszczędzam w SKO, jutro w PKO". W nagrodę Szkoła otrzymała radiomagnetofon, 
a uczniowie nagrody rzeczowe. Opiekunem SKO... jest p. Teresa Sawicka..... 214 
Po paru dniach od zakończenia roku szkolnego społeczność naszej Szkoły 
zaskoczyła tragiczna wiadomość: Iwona Piłat, świeżo ..upieczona" absolwentka nie 
żyje! Należy przyznać, że śmierć Jej była dużym wstrząsem zarówno dla uczniów, 
jak i dla nauczycieli oraz wszystkich pracowników Szkoły. Wzięli oni licznie udział 
w pogrzebie, a w gazetce szkolnej ..piątka" ukazał się nekrolog. 2IS 
We wrześniu, po wakacjach tak tragicznie rozpoczętych, nastąpił kolejny rok 
szkolny 1993/1994. Był on, jak zwykle pracowity. Uczniowie nie tylko poczęli 
zmagać się z trudami nauki, ale wzięli udział w szeregu imprez. Jedną z nich były 
..Dni Chełma", w ramach których odbywały się biegi przełajowe. Z naszej Szkoły 
uczestniczyło w nich 197 osób. Była to naj liczniej sza ekipa sportowa. ..Drużynowo 
odnieśliśmy sukces zajmując I miejsce. Indywidualnie w kategorii chłopców I miejsce 
zajął uczeń kI. VIIId Daniel Wypych..... 216.
		

/szkola0094.djvu

			93 


Z kolei w dniach 25-29 października 1993 roku"za aprobatąP. Dyr. Ryszarda 
Jakubowicza i P. Bożeny Medolińskiej odbywała się w naszej Szkole zbiórka 
pieniędzy na konto Fundacji ANIMALS. Zbiórkę prowadziły: Magdalena Łukaszczuk 
z kl. VIIIc, Magdalena Ilczuk z kl. VIIb, Monika Bechta z kI. VIIb i Anna Kowalska 
z kI. VIIIc. Akcja została przeprowadzona z inicjatywy uczennic po obejrzeniu cyklu 
programów telewizyjnych ANIMALS i miała na celu pomoc zwierzętom.. ." 217. 
Wcześniej natomiast niezwkle uroczyście obchodzono Dzień Edukacji 
Narodowej. ..Od rana już Szkoła zakwitła bukietami przepięknych róż, gerber 
i goździków, a także trafiały się i rzadziej spotykane okazy kwiatów, zarówno ciętych 
jak i doniczkowych. Dzieci i młodzież przybyli na spotkania ze swoimi 
wychowawcami, aby w tym niecodziennym dniu złożyć Im życzenia i dowody swej 
sympatii oraz wdzięczności. Po spotkaniach klasowych miała miejsce uroczysta 
akademia w auli szkolnej, gdzie na ręce dyrekcji naszej Szkoły zostały złożone gorące 
życzenia i przepiękny bukiet od dyrektora Zakładu Opiekuńczego - p. Witolda 
Szpejdy oraz przedstawiciela Komitetu Rodzicielskiego - p. Henryka Drozda. 
Niektórzy nauczyciele otrzymali Nagrody Dyrektora: p. B. Medolińska, p. B. Libucha, 
p. W. Mazurek, p. H. Suszek, p. B. Kłos, p. J. Krzywicki, p. P. Kiemikowski, 
p. A Leszczyński. Pani Danuta Szafrańska i p. Adam Leszczyński otrzymali również 
Złotą Odznakę Związku Nauczycielstwa Polskiego, które wręczyła Im przybyła na 
uroczystość p. Ryszarda Mardoń - Prezes Zarządu Oddziału ZNP w Chełmie. 
Pani Teresa Sawicka otrzymała nagrodę za prowadzenie SKO. Przy kawie, herbacie 
i słodyczach oraz słowach wdzięczności i relaksu płynących ze sceny, w pogodnym 
nastroju mijała akademia przygotowana... pod kierunkiem p. Teresy Wieczorek 
i p. Marzeny Gaładyk. Dzień Edukacji Narodowej był również okazją spotkania 
z emerytowanymi nauczycielami. Przybyli państwo Ożogowie, p. A. Polak, 
p. A Bielecka, p. I. Kutryn, p. H. Stachniuk, p. W. Mazurek. Dopełnieniem programu 
dnia był uroczysty obiad tylko dla pracowników nasze Szkoły zorganizowany przez 
związki zawodowe w lokalu "Kosmos"..." 218
		

/szkola0095.djvu

			94 


Następną październikową imprezą było przeprowadzone 27 tegoż miesiąca 
uroczyste ślubowanie klas pierwszych. "Dzieci ustawione czwórkami, w odświętnych 
strojach powitały wszystkich piosenką "Witaj szkoło", a następnie swój program 
poetycki prezentowali uczniowie poszczególnych klas pierwszych. Po inscenizacji 
przygotowanej przez klasę la, piosence "Biały ptak" i wspólnej recytacji wiersza 
"Kto ty jesteś?" nastąpiło wprowadzenie Sztandaru Szkoły. Dzieci składały 
ślubowanie na Sztandar. Otrzymywały Karty Ślubowania i pieczętowały je palcem. 
Następnie p. dyrektor dotykając ramienia każdego pierwszaka olbrzymim ołówkiem - 
pasował na ucznia klasy I. Kolejnym punktem było złozenie kwiatów w kąciku 
patronki Szkoły - Marii Konopnickiej. Po wyprowadzeniu Sztandaru nastąpiły 
;l:yczenia dla pierwszaków od p. dyrektora i część artystyczna w wykonaniu uczniów 
kI. Va przygotowanej pod kierunkiem p. Bożeny Libuchy oraz występ zespołu 
szkolnego "Pętelka" - p. Wandy Raczek. Na zakończenie uczniowie klas pierwszych 
udali się do swoich sal na przyjęcia przygotowane przez rodziców. Scenariusz całej 
imprezy przygotowały wychowawczynie klas 1... Są to: kI. la - p. Stanisława Bubiłek; 
kI. Ib - p. Krystyna Dyczko; kI. Ic - p. Anna Śmiech i kI. Id - p. Maria Wójcik..." 219 
27 stycznia 1994 roku odbyło się posiedzenie Rady Pedagogicznej, na którym 
m.in. poruszano sprawy dyscypliny w Szkole. Podjęto wtedy szereg postanowień. 
O tych ustaleniach uczniowie zostali poinformowani na apelu szkolnym w dn. 
18lutego 1994 r. (tj. po feriach). "Społeczność szkolna ma przyjąć do realizacji 
następujące zadania wychowawcze: 
l) Organizowanie apeli wychowawczych l raz w miesiącu lub w razie potrzeb. 
W czasie apelu obowiązują stroje galowe (uroczyste); 
2) Pełnienie dyżurów przy drzwiach wejściowych Szkoły przez wybranych uczniów 
klas VII-VIII. Dyżurnych obowiązuje strój galowy, opaska dyżurnego. Tylko 
dyżurni mają prawo wejść do pokoju nauczycielskiego. Pełnią oni rolę 
informatorów wobec uczniów, rodziców, nauczycieli, pracowników Szkoły i osób 
odwiedzających Szkołę. Także mają pilnować przymykania krat (podczas lekcji) 
prowadzących na klatki schodowe i do podpiwniczenia;
		

/szkola0096.djvu

			95 
3) Szatnia otwarta jest od 730 do 8°5 dla klas rozpoczynających lekcje od godz. 8°°. 
Dla pozostałych klas - 5 minut przed rozpoczęciem przerwy poprzedzającej lekcję. 
Podczas lekcji szatnia jest zamknięta, a klucz posiada pracownik obsługi Szkoły 
p. Sobański. Uczniowie zwalniani z lekcji przez nauczycieli muszą posiadać 
odpowiedni dokument (kartkę z podpisem i pieczątką) upoważniający do wejścia 
do szatni. Obowiązek zamykania boksu klasowego należy do ucznia dyżurnego _ 
klasowego. Wszyscy uczniowie muszą bezwzględnie pozostawiać w szatni okrycia 
zewnętrzne i obuwie. Nakrycia głowy (czapki, bfTety), szaliki, rękawiczki oraz 
zawartość kieszeni uczniowie powinni zabierać ze sobą. Uczniowif', którzy 
rozpoczynają lekcje w godzinach późniejszych przychodzą do szkoły nie wcześniej 
niż 20 minut przed rozpoczęciem zajęć. Będą przeprowadzane kontrole zmiany 
obuwia (przed lekcjami i wyrywkowe podczas lekcji); 
4) Ład. porządek i dyscyplina w Szkole: 
Uczniowie nie będący na lekcjach mogą przebywać tylko na parterze Szkoły. Kraty 
prowadzące na klatki schodowe oraz do podpiwniczenia - podczas trwania lekcji 
są zamknięte dla uczniów. Podczas przerw przed lekcjami oraz przerw 
śródlekcyjnych dyżury pełnią nauczyciele-dyżurni. Uwagi o niewłaściwym 
zachowaniu się uczniów podczas przerw - nauczyciele będą odnotowywać 
w specjalnym "zeszycie spostrzeżeń". Uwagi te będą omawiane podczas kolejnych 
apeli i będą miały wpływ na ocenę z zachowania. Zachowanie: ubiór, higiena 
osobista, słownictwo, zachowanie wobec kole7anek i kolegów, dorosłych 
(nauczycieli, pracowników Szkoły). 
5) Sklepik szkolny: 
W sklepiku młodzież często zachowuje się niewłaściwie, panuje tam tłok. 
przepychanie się. Wprowadza się: 
- sprzedaż odbywa się tylko podczas przerw w lekcjach; 
- wejście do sklepiku mają tylko kupujący, osoby towarzyszące pozostają na 
korytarzu;
		

/szkola0097.djvu

			96 


- zakaz wyłudzania (wymuszania) pieniędzy od innych, a zwłaszcza 
młodszych kolegów. 
Za rzeczy zniszczone przez ucznia odpowiada materialnie uczeń i jego rodzice. 22o 
Również na tym posiedzeniu (27.I.l994 r.) Grono Pedagogiczne podjęło 
uchwałę o wcześniejszym promowaniu ucznia Stanisława Sawy z klasy Vlla do klasy 
VIIlb. Dwukrotny laureat stopnia wojewódzkiego z matematyki i chemii, bardzo 
zdolny i pilny uczeń zasłużył sobie na wcześniejsze ukończenie nauki w Szkole 
Podstawowej. 221 
4 marca 1994 roku "w Szkole Podstawowej m 8 w Chełmie odbył się 
międzyszkolny konkurs pt. "Dzieje Chełma i okolic". Zanim 8 fmalistów z różnych 
szkół chełmskich i rejonu przystąpiło do ostatecznej rozgrywki, nauczyciel historii 
z SP m S p. Pawel Kiernikowski wygłosił krótki referat okolicznościowy dotyczący 
dziejów Chełma i Ziemi Chełmskiej... Następnie finaliści, dopingowani przez 
publiczność ze swoich szkół, odpowiadali ustnie nawet na najtrudniejsze pytania. 
Wśród wielu pytań znalazło się także i takie: "Kto jest patronem Szkoły Podstawowej 
m S w Chełmie?". Odpowiedź była błyskawiczna: "Patronką "Piątki" jest polska 
poetka Maria Konopnicka". Po zadaniu ostatniego pytania i odpowiedzxi na nie, 
nastąpiła część artystyczna w wykonaniu grupy chłopców i dziewcząt należących do 
zespołu tańca nowoczesnego przy Wojewódzkim Domu Kultury w Chełmie (wśród 
nich byli także uczniowie naszej Szkoły), a po ich w występie przewodniczący jury 
p. Stanisław Błaszczuk (doradca metodyczny historii i WoS-u) ogłosił wyniki. 
Nagrody wręczali p. Wilkowski i p.Bober..." 222 
W marcu 1994 roku "zakończył się okres kadencji poprzednio wybranego 
Zarządu Ogniska ZNP (w składzie: Mariola Muniak - prezes, Danuta Szafrańska - 
wiceprezes, Adam Leszczyński - sekretarz, Wanda Sawicka i Jadwiga Tarnowska - 
członkowie). W wyniku nowych wyborów funkcję Prezesa Zarządu Ogniska m 9 
objął Adam Leszczyński, a jego zastępcy - Beata Walczuk. Sekretarzem Zarządu 
została Mariola Muniak, a w skład władz Ogniska ZNP weszły jeszcze panie: Danuta 
Szafrańska, Jadwiga Pękala i Wanda Sawicka..." 223 Wybrano także delegatów na
		

/szkola0098.djvu

			97 


Koferencję Sprawozdawczo-Wyborczą Oddziału ZNP w Chełmie. Zostali nimi: 
Jadwiga Pękala, Ryszard Jakubowicz, Mieczysław Andrzejewski i Adam 
Leszczyński. 
Wiosną 1994 roku odbyły się wojewodzkie eliminacje konkursów 
przedmiotowych. Z "Piątki" laureatami zostali następujący uczniowie i uczennice: 
Monika Misiec z języka polskiego (nauczycielka p. Wiesława Mazurek); Stanisław 
Sawa z matematyki (nauczyciel p. Janusz Krzywicki); Patrycja Walczak, Karolina 
Martyniuk, Aleksandra Stankiewicz, Anna Czuwara i Michał Łukasiewicz z biologii 
(nauczycielka p. Bo:l:ena Medolińska); Dorota Roszkiewicz z historii (nauczycielka 
p. Elżbieta Chymos); Monika Wasyńczuk i Sławomir Czuż z chemii (nauczycielka 
p. Mirosława Miś). Nale:l:y podkreślić, :l:e kilku nauczycieli naszej Szkoły brało udział 
w pracach Komisji Rejonowych i Wojewódzkich tych konkursów. 224 
14 kwietnia 1994 roku to dzień, kiedy Samorząd Uczniowski Szkoły urządził 
ponownie Dzień Samorządności. W jego ramach odbyło się szereg imprez jak m.in. 
prezentacja "nowej" Rady Pedagogicznej i konkw.s na najlepszego sobowtóra; 
program "Bezludna wyspa" prowadzony przez Monikę Misiec; "Randka w ciemno" 
przygotowana przez klasę VIIld pod kierunkiem p. Bo:l:eny Rutkowskiej; pokaz mody 
prowadzony przez Annę Szynal (przygotowany po kierunkiem p. Danuty Jachiewicz 
i p. Elżbiety Podolanko), a także "wielki mecz" piłki no:l:nej między drużynami z klas 
VII i VIII, wygrany zasłużenie przez ekipę kI. VIII. W tym samym czasie kl. I-III 
świetnie się bawiły w sali gimnastycznej uczestnicząc tam w róznych konkurencjach, 
np. przeciąganie liny, jazda na deskorolkach itp. (oczywiście pod nadzorem swoich 
pań wychowawczyń). Całość imprezy prowadziła p. Beata Walczuk. 225 
Dwa tygodnie później w SP m 5 "miała miejsce Obietnica Zuchowa. Do ZHP 
wstąpiło kilkunastu uczniów z kl. IIa (wychowawczyni p. Teresa Sawicka) i kilku 
z kI. Ib (wychowawczyni p. Krystyna Oyczko). " Na początku uroczystości słowo 
wstępne wygłosiła komendantka Szczepu... dh harcmistrz L. Dyrda. Następnie zuchy 
wysłuchały ciekawej gawędy druchny K. Dyczko, a później przechodziły trzy próby: 
wyparzenia języka, ognia i wysokości. Wszystkie - zostały wykonane przez zuchów
		

/szkola0099.djvu

			98 


na piątkę lub szóstkę, z uśmiechem na ustach. Każdy z zuchów został więc 
dopuszczony do złożenia obietnicy. Każdy z nich otrzymał Odznakę Zucha, 
legitymację i został członkiem Związku Harcerstwa Polskiego..... 226 
Maj to miesiąc, kiedy w ,.Piątce" obchodzi się Święto Patronki powiązane 
z Dniem Matki. Nic dziwnego, że w kwietniu i maju 1994 roku odbywały się liczne 
konkursy jak, np. - konkurs ..Twórczość własna dzieci i młodzieży"; - konkurs 
..Wyrazy trudne, ważne i ciekawe"; - konkurs ..Proza Marii Konopnickiej"; - konkurs 
..Życie i twórczość Marii Konopnickiej"; - Rambit dla klas I-III i in. 227 
Z kolei w czerwcu, jak zwykle, Szkoła ..zaliczyła" takie imprezy jak, m.in. 
ostatni bal klas ósmych, uroczyste pożegnanie tychże klas oraz zakończenie roku 
szkolnego. Podczas tej ostatniej uroczystości wręczono świadectwa z wyróżnieniem, 
nagrody oraz puchary: Dyrektora Szkoły (zdobyła go klasa VIa) i Przewodniczącego 
Komitetu Rodzicielskiego (dla klasy IVa). Ewenementem było wręczenie przez 
dyrektora Szkoły p. R. Jakubowicza nagrody specjalnej dla uczennicy klasy VIe 
Moniki Sieradzkiej, która nie mogąc chodzić do szkoły z powodu choroby uczyła się 
trybem indywidualnym i uzyskała bardzo dobre wyniki w nauce. Nic dziwnego, 
że Rada Pedagogiczna podjęła uchwałę o nagrodzeniu uczennicy. 228 
Po dwóch miesiącach wakacji, w dniu..l września 1994 roku o godzinie 9 00 
na boiskuszkolnym miało miejsce rozpoczęcie roku szkolnego. W uroczystości 
uczestniczyli: dyrekcja Szkoły, nauczyciele, rodzice i uczniowie. Po powitaniu pan 
dyrektor podał informacje związane z nowym rokiem szkolnym, np. ceny obiadów, 
wysokości wpłat na ubezpieczenie ucznia. Omówił przydział wychowawstw do 
poszczególnych klas. Następnie odbyły się spotkania wychowawców z klasami. 
Nauczyciele podawali plan zajęć na pierwszy dzień nauki, program nauczania 
w danych klasach i omawiali sprawy wychowawcze. Impreza była udana, ponieważ 
pogoda dopisała. Większość uczniów cieszyło się, bo mogli spotkać się z kolegami, 
nauczycielami oraz szkołą..... 229 
16 września 1994 roku w Chełmie nastąpiło duże poruszenie. Otóż idąc 
w ślady krajów Europy zachodniej i USA w naszym mieście zainicjowano wielką
		

/szkola0100.djvu

			99 


akcję ekologiczną o nazwie "Sprzątanie świata". Władze miejskie zwróciły się do 
wszystkich zakładów pracy i szkół o wzięcie aktywnego udziału. Ze szkół 
podstawowych zbierali w tym dniu wszelkie śmiecie uczniowie klas VII i VIII. Nasza 
Szkoła otrzymała "przydział": sprzątnąć "Borek". W ciągu paru godzin 
zgromadziliśmy kilka przyczep różnego rodzaju odpadów zalegających w tym lasku. 
Podobnie było w innych rejonach miasta. W ten sposób Chełm został "wysprzątany" 
i nabrał na jakiś czas "innego" wyglądu. 
W niecały miesiąc później, 14 października 1994 roku tradycyjną akademią 
czczono w "Piątce" Dzień Edukacji Narodowej. Mił)m akcentem calej uroczystości 
było wręczenie przez p. wizytator Marię OdrzygM.dź Nagród Kuratora Oświaty 
dwom nauczycielkom: p. Stanisławie Bubiłek i p. Teresie Sawickiej. "Na program 
artystyczny... składały się wiersze w wykonaniu uczniów klas starszych, 
a przygotowane pod kierunkiem p. B. Libuchy ip. Wiesławy Mazurek (dedykowane 
nauczycielom poszczególnych przedmiotów) oraz występy Zespołu Tańca WDK 
w Chełmie pod kierunkiem p. Romana Jakubowicza (na marginesie: w zespole 
tańczą, m.in. uczniowie naszej Szkoły)..." 230 
21 paździrnika 1994 r. w nagrodę za bardzo dobre wyniki w nauce i wzorowe 
oraz bardzo dobre zachowanie, grupa 40 uczniów klas V-VIlI "wyjechala na 
wycieczkę do Żarnowca, w województwie krośnieńskim. .. Fundatorem wycieczki był 
Komitet Rodzicielski naszej Szkoły. Opiekę nad grupą stanowili nauczyciele: 
p. Wiesława Mazurek, p. Barbara Muzaj-Rzeczycka, p Wanda Raczek oraz p. Adam 
Leszczyński. O godz. 6°0 rano, po sprawdzeniu listy obecności, pożegnaniu rodziców. 
ciekawi czekających nas wrażeń i przygód ruszyliśmy w drogę. Pierwszym etapem 
naszej podróży był Przemyśl. Jest to miasto wojewódzkie, leżące na Sanem... 
We wczesnym średniowieczu był to gród obronny oraz duży ośrodek handlowy na 
drodze z Krakowa na Ruś. Miasto przywitało nas niecodzinną architekturą, ponieważ 
najpiękniejsze jego zabytki znajdują się obecnie w remoncie. Podziwialiśmy więc 
z zewnątrz piękną katedrę oraz kościół pod wezwaniem św. Teresy, gdzie znajduje się 
piękna ambona w kształcie łodzi. Na historycznym wzgórzu zamkowym podziwiać
		

/szkola0101.djvu

			100 


morna dziś tylko mury zamku. a na dziedzińcu - zarys kościoła i narorne baszty. 
Przed murami zamku znajduje się głaz narzutowy z pamiątkowymi tablicami 
poświęconymi historii tych ziem. Kolejnym etapem naszej podróży był Kraśniczyn - 
niewielka wieś województwa przemyskiego. Tu mieliśmy okazję zwiedzić 
późnorenesansowy pałac Krasickich oraz park krajobrazowy z rzadko występującymi 
drzewami, m.in. tulipanowcami. Miejscem docelowym tego dnia była Szkoła 
Podstawowa w Żarnowcu. Podobnie jak nasza nosi imię Marii Konopnickiej. 
Wybudowana została w 50 rocznicę śmierci pisarki ze składek dzieci polskich, przy 
znacznym wsparciu Polonii. Po wspólnym obiedzie ok. godz. l f!0 dotarliśmy na 
miejsce. Byliśmy ciekawi czym ta szkoła różni się od naszej? Jest niewielka, bo liczy 
tylko 120 uczniów i 13 nauczycieli. Jest schludna, pięknie zadbana i otoczona 
zielenią. Wewnątrz znajdują się aktualne dekoracje, stały kącik patronki szkoły - 
Marii Konopnickiej. 1 o dziwo: wszystko w zasięgu rąk uczniów - wcale nie 
zniszczone!!!... Następnego dnia (22 października) mieliśmy oka
ę zwiedzić 
w Żarnowcu Muzeum Marii Konopnickiej. Były dworek pisarka otrzymała na 25- 
lecie swojej pracy. Przekazała go Państwu w 1956 roku córka Marii Konopnickiej - 
Zofia Mickiewiczowa. W skromnym Muzeum podziwialiśmy gabinet, salonik, dary, 
które otrzymała pisarka na 25-lecie swojej pracy oraz dedykacje od, m.in. Henryka 
Sienkiewicza. Mogliśmy również podziwiać strój krakowski - dar mieszkańców 
regionu. Muzeum zostało otwarte w 1960 roku. W dotychczasowej histirii miało 
dwóch kustoszów: pierwszym był p. Aleksander Sikorski, obecnym zaś - p. Zdzisław 
Łopatkiewicz. Wycieczka nasza zaplanowana była tylko na dwa dni, musieliśmy więc 
ruszać w drogę powrotną do domu. W planie naszej podróży był jednak jeszcze 
Leżajsk. Jest to miasto w województwie rzeszowskim. Prawa miejskie otrzymało 
w 1397 roku. Tutaj właśnie mieliśmy ok
ę podziwiać kościół i klasztor 
O.O.Benedyktynów otoczony murem obronnym z XVII wieku. We wnętrzu kościoła 
zwraca uwagę polichromia późnobarokowa oraz słynne organy zbudowane w 1693 r. 
Pełni wrażeń i dodatkowej wiedzy, wracając do domu, czuliśmy wiele wdzięczności
		

/szkola0102.djvu

			101 


dla opiekunów wycieczki, a przede wszystkim dla Komitetu Rodzicielskiego naszej 
Szkoły, który w pełni sfinansował ten wyjazd. 


Magdalena Świszcz" 231. 
W listopadzie 1994 roku Święto Szkoły decyzją Rady Pedagogicznej zostało 
przeniesione z mąja na listopad. 232 O ile mąj wiąże się i wiązał z kolejnymi 
rocznicami urodzin Marii Konopnickiej oraz Świętem Matki, to listopad jest 
miesiącem, w którym w 1928 roku nastąpiło poświęcenie i wmurowanie kamienia 
węgielnego pod budowę Szkoły-Pomnika I
-lecia Niepodległości (po latach 
zaborów). Dlatego też, bardziej racjonalnym jest obchodzić Święto Szkoły 
w listopadzie, natomiast w maju - Dzień Patronki. W ramach listopadowych 
uroczystości poczet sztandarowy Szkoły wziął udział (pod opieką 
p. P. Kiemikowskiego) w obchodach Święta Niepodległości na Górze Chełmskiej 
i pod Pomnikiem Niepodległości na placu Luczkowskiego. W samej Szkole odbyła 
się uroczysta akademia, podczas której słuchacze mogli cofnąć się refleksją do 
tamtych listopadowych dni, ..gdy Naród Polski budził się do życia we własnym, 
niepodległym i suwerennym państwie - RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ." 233 
Jak zapisano w gazetce szkolnej ..piątka" w dniach ..1-3.xU.94 r. odbyły się 
Mistrzostwa Chełma w piłce siatkowej chłopców. Barw naszej Szkoły bronili 
uczniowie: Czuż Sł., Rogowski M., Steszuk L., Rychlik L., Guziejko P., 
Sabarański Sz., Król G., Bulski Ł. i Bocheński B. ..... 234 
W dniach 20-22 grudnia 1994 r. uczniowie oraz nauczyciele i pracownicy 
szkolni żyli przygotowaniami do zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia. 
Rozpoczął je wspólny opłatek w pokoju nauczycielskim połączony z krótkim 
montażem poezji i kolęd (20.XU.1994r.). W dniu następnym .....odbyła się... 
uroczysta Wigilia zorganizowana przez klasę VlIc pod kierunkiem pani Barbary 
Muzaj-Rzeczyckiej. W kolacji wzięli udział uczniowie tejże klasy z wychowawczynią 
oraz dwoje z zaproszonych gości: p. dyr. Ryszard Jakubowicz i pani katechetka Beata 
Palenka. Część artystyczną stanowiły wiersze: E. Waśniewskiej, H. Zielińskiej... 
wykonane przez Joannę Sokołowską, Agnieszkę Skowyrę, Katarzynę Dąbrowską,
		

/szkola0103.djvu

			102 
Anetę Hołysz, Katarzynę Sokaluk, Magdalenę Szymańską, Agnieszkę Sadlak, Marię 
Brzewcy i Katarzynę Żółkiewską, a także "Teleekspres", w którym "dziennikarzami" 
byli: Agnieszka Sadlak, Karol Rzeczycki, Krzysztof Kaczan, Bartłomiej Borsuk 
i Marcin Sieduszewski. W programie znajdowały się także wróżby (wyciąganie 
z siana spod obrusa, karteczki dedykacji z aforyzmami i przysłowiami). Uroczystość 
rozpoczęła się wraz z wejściem zaproszonych gości - wspólnym kolędowaniem. 
Po przełamaniu się opłatkiem i życzeniach, wszyscy zasiedli przy stołach. Rozpoczęły 
się recytacje WIerszy, opowiadania na temat zwyczajów i obrzędów związanych ze 
Świętem Bożego Narodzenia. Po jakimś czasie przystąpiono do konsumpcji, przy 
której głos zabrali goście. Na wigilijnym stole znajdowały się: barszczyk, 
drożdżówki, kluski z makiem, śledzie, sałatka warzywna, owoce, cukierki, ciasta 
różnego rodzaju (m.in. makowiec, sernik, obwarzanki). Po kolacji i wyjściu gości 
posprzątaliśmy i pełni niezapomnianych wrażeń rozeszliśmy się do domów. Taka 
była Wigilia w klasie VIlc. Upłynęła Ona w spokoju i prawdziwie świątecznej 
atmosferze. KRZYSZTOF KACZAN, VIIc" 235. Z kolei 22 grudnia w naszej Szkole 
"odbył się Bożonarodzeniowy montaż słowno-muzyczny. Brały w nim udział 
wszystkie klasy, od I do VIII, podzielone na trzy grupy. Cały program został 
przygotowany przez dwie siostry zakonne pracujące jako katechetki: Siostrę Karmelę 
i Siostrę Mirosławę. Pod Ich kierunkiem i nadzorem występowały dzieci prawie ze 
wszystkich klas, m.in.: R. Emerla, K. Grzywna, O. Cybulska, M. Skubij, 
P. Duranowska, M. Stopa, Ł. Kuna, E. Laube, M. Świszcz, A. Czuwara, 
M. Tarnowski, M. Lewandowska, Sz. Sabarański, R. Łusiak, K. Pejo, K. Johuch, 
A. Hołysz, M. Szymańska, M. Adamiec, M. Fituła, A. Tołyż, A. Polakowska, 
E. Kowalczyk, E. Podkańska, P. Kierski, M. Kierska, D. Sawicka, A. Dubicka i in. 
Słuchaliśmy pięknych recytacji wierszy dotyczących tradycji Wigilii i Świąt Bożego 
Narodzenia. Śpiewane były również kolędy, m.in.: "Cicha Noc", "Grudniowe noce", 
"Jezus malusieńki", "Gdy się Chrystus rodzi", "Lulajże Jezuniu", "Dzisiaj 
w Betlejem" i inne. Na zakończenie wszyscy uczestnicy spotkania, zarówno grający, 
jak i słuchacze, zaśpiewali wspólnie jedną z kolęd. Impreza była bardzo ładnie
		

/szkola0104.djvu

			103 


przygotowana i wszystkim na pewno się bardzo podobała. Podczas całej uroczystości 
panował miły, świąteczny nastrój... 


Anna DZIURKO" 236 
W grudniu 1994 r. i w styczniu 1995 r. "młodzież naszej Szkoły aktywnie 
włączyła się do programu Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy_ Przede wszystkim 
został przekazany na jej cel dochód z aukcji prac plastycznych uczniów 
przygotowanych pod kierunkiem p. Elżbiety Podolanko i p. Danuty Jachiewicz 
(ok. 2 mln. zł) oraz zyski z aukcji stroików świątecznych, którą z dużą emocją 
i zaangażowaniem prowadziła pani Beata Walczuk. Również Samorząd Uczniowski 
zorganizował dyskotekę, przekazując uzyskane fundusze na świąteczną pomoc 
potrzebującym. Uczniowie i dorośli, którzy przyczynili się do wzbogacenia funduszu 
na tak humanitarny cel otrzymali plakietki - czerwone serduszka z nadrukiem 
Wielkiej Orkiestry. Także uczniowie klasy VIIc rozprowadzali z dużym 
zaangażowaniem i werwą specjalne "cegiełki", chcąc włączyć się w ten sposób do 
drugiej ważnej akcji udzielenia pomocy na rzecz dzieci niepełnosprawnych. .." 237 
Nie zapomniano jednak o tym. że styczeń należy do miesięcy karnawałowych. 
Dlatego w dniach ,,10-12 stycznia w Szkole odbyły się zabawy choinkowe dla dzieci 
i młodzieży w trzech grupach wiekowych. W klasach I-III oraz IV-V organizowano 
podczas zabaw konkursy na najlepszy strój i najładniejszą parę taneczną. Czołowe 
miejsca zajęli, m.in. Kasia Stachniuk, Aneta Sikora, Kamil Czopek, Piotrek 
Panasiuk i in. ..." 238 


Gdy w marcu nadszedł pierwszy dzień wiosny. w naszej placówce odbył się 
po raz kolejny - zgodnie z planem pracy Samorządu Uczniowskiego Szkoły - Dzień 
Samorządności. l znowu niech przemówi do czytelnika opis imprezy zamieszczony 
w gazetce "piątka": "o.. W świątecznej zabawie brali udział wszyscy uczniowie 
Szkoły. Imprezy były przygotowane w ramach dwóch bloków zabaw. Dla uczniów 
klas I-III zabawy przygotowywała (przy pomocy wychowawców klas) p. Beata 
Walczuk. Natomiast drugi blok stanowiły imprezy dla klas IV-VIII przygotowane - 
pod kierunkiem wychowawców - przez uczniów klas starszych. Zabawy dla klas
		

/szkola0105.djvu

			104 


młodszych odbywały się w sali gimnastycznej, a dla starszych - w rekreacyjnej 
w następującym porządku: 
- I lekcja: Powołanie "nowej" Rady Pedagogicznej połączone z konkursem dla 
uczniów przygotowane przez uczniów kl. VIIIa pod kierunkiem 
p. B. Medolińskiej; 
- II lekcja: Odbyło się ogłoszenie wyników wyborow najsympatyczniejszego 
nauczyciela przeprowadzonych przez klasę VIIc i p. dyr. B. Muzaj- 
Rzeczycką. Miano to otrzymała p. L. Dyrda. Następnie miała miejsce 
Szkoła Kłamstw - impreza wzorowana na audycji telewizyjnej, 
a przygotowana przez uczniów kl. VIIIa z udziałem uczniów klas VIII 
i VII; 
- III lekcja: Wybory Miss Szkoły przygotowane przez uczniów kI. VIIIb 
i p. J. Krzywickiego; 
- IV lekcja: Lekcję prowadzili uczniowie zastępujący nauczycieli według 
obowiązującego planu lekcji; 
- V lekcja: Wybory Mistera Szkoły przygotowane przez uczniów kI. VIIIb 
i p. J. Krzywickiego; 
- VI lekcja: Pokaz mody przygotowany przez uczniów kl. IV-VIII pod kierunkiem 
p. Danuty Jachiewicz i p. Elżbiety Podolanko. Następnie uczniowie klas: 
VIIa (p. L. Dyrda), VIIb (p. Bożena Świszcz) i VIIc (p. Barbara Muzaj- 
Rzeczycka) przedstawili scenki z życia Szkoły. Dużo śmiechu wywołały 
humory z zeszytów uczniowskich zebrane przez ucz. Katarzynę 
Nowakowską i uczennice kI. VIIIc pod kierunkiem p. Barbary 
Kruczyńskiej. Odbył się także konkurs przebierańców przygotowany 
przez klasę Via i p. Bozenę Libuchę. 
Stroną porządkową Dnia Samorządności zajęli się uczniowie kl. Vlb i Vld..." 239 Był 
to kolejny, pełen wrażeń, niezapomniany dzień.
		

/szkola0106.djvu

			105 


Również w marcu i kwietniu 1995 r. przeprowadzone zostały konkursy 
przedmiotowe na szczeblu wojewódzkim. Uczniowie naszej Szkoły w wielu z nich 
próbowali swoich sił. Ostatecznie laureatami wojewódzkimi zostali: 
- język polski: Anna Czuwara (nauczycielka p. Barbara Kruczyńska); 
- chemia: Dagmara Ożóg i Daniel Siechniewicz (nauczycielka p. Mirosława Miś); 
- biologia: Paweł Chomicki (nauczycielka p. Bożena Yledolińska); 
- historia: Marcin Goch (nauczycielka p. Elżbieta Chymos); 
- fizyka: Małgorzata Korbus (nauczycielka p. Anna Tuźnik). 
Wśród członków komisji konkursowych rejonowych i wojewódzkich znaleźli się 
również nauczyciele mszej placówki. Byli to: p. Barbara Kruczyńska, p. Teresa 
Kozioł i p. Paweł Kiemikowski. 
W maju uczniowie "Piątki" po raz kolejny z rzędu udowodnili sobie i innym, 
że w dalszym ciągu są wrażliwi na potrzeby ludzi. Otóż w odpowiedzi m prośbę 
rodziców ucznia Szkoły Podstawowej nr 6 w Chełmie, zamieszczoną na łamach 
prasy, Samorząd Uczniowski "naszej Szkoły włączył się do akcji "Alek, nie jesteś 
sam" ...Akcja ma na celu zbiórkę pieniędzy. Klasy VIIb i VIb pod kierunkiem 
p.p. Bożeny Świszcz i Wiesławy Mazurek zajmują się zbiórką: l) pieniędzy do puszki 
(kI. VIIb); 2) różnego rodzaju przedmiotów nadających się na nagrody (kl. VIb). 
Zebrane rzeczy przezmczone będą na Loterię Fantową... Oprócz tego klasa VIIb 
w dniu 16 maja b.r. zorganizuje dyskotekę szkolną, z której dochód będzie 
przezmczony na w/w. cel..." 240 
Na zakończenie roku szkolnego 1994/1995 dyr. Szkoły R Jakubowicz 
wręczył najlepszym klasom puchary (Dyrektora Szkoły - kl. VIb ; Przewodniczącego 
Komitetu Rodzicielskiego - kI. IVa) oraz dyplomy (kI.kl. VIla, VIIc, Va, Vb, IVb), 
a najlepszym uczniom - świadectwa z wyróżnieniem i nagrody książkowe. Należy 
podkreślić, że do najlepszych z najlepszych należeli m.in.: Grzegorz Polakowski 
z kI. IVa - śr. 5,8 (najwyższa w Szkole); Barbara Piłat z kI. IVa - 5,77; Ewa 
Kowalczyk z kI. VIb - 5,63; Ewa Szpejda z kI. IVa i Małgorzata Pejo z kI. IVa - 5,6; 
Kamil Czopek z kI. Vb _ 5,5. 241
		

/szkola0107.djvu

			106 


1 września 1995 r. rozpoczął się kolejny nowy rok szkolny 1995/96. Od tej 
daty zaczęła swoją działalność "pierwsza w historii tutejszej Szkoły klasa autorska. 
Jest to klasa IVb, która liczy 26 uczniów. Program amorski dla klasy pod tytułem 
"Klasa humanistyczna kulturoznawcza z elementami dziennikarstwa i programem 
edukacyjnym w zakresie wychowania" - opracowała p. Teresa Kozioł... Ponieważ 
jest to klasa humanistyczna... na razie został zatwierdzony przez Kuratorium Oświaty 
program korelacji z historią opracowany przez p. mgr Pawła Kiernikowskiego. 
Obowiązki wychowawcy w tej klasie pełni p. mgr Bożena Medolińska, która wraz 
z autorami programów wchodzi w skład utworzonej Rady Klasy. W klasie autorskiej 
propozycje imprez kulturalnych oraz problemy wychowawcze lub dydaktyczne będą 
omawiane przez Radę Klasy, do której należy jeszcze troje rodziców i troje 
uczniów... 242 . W klasie tej uczyli następujący nauczyciele: p. T. Kozioł - język 
polski; p. Marian Ludwików - matematyka; p. Paweł Kiemikowski - historia; 
p. B. Medolińska - biologia; siostra Mirosława - religia; p. Bożena Świszcz - 
geografia; p. Nadia Romańczuk - język angielski; p. Elżbieta Podolanko - plastyka; 
p. Marzena Gaładyk - muzyka; p. Elżbieta Smyk-Kosicka - technika; p. Adam 
Leszczyński i p. Zbigniew Mazurek - wychowanie fizyczne. Uczniowie tej klasy 
przyjęli do realizacji następujący "regulamin postępowania. ..: 
l. Nie spóźniamy się na lekcje. 
2. Przychodzimy do szkoły czysto i estetycznie ubrani. 
3. Po wejściu do szkoły zmieniamy obuwie. 
4. Chętnie i sumiennie pracujemy na lekcjach. 
5. Dbamy o wystrój, ład i porządek w naszej klasie i innych salach. 
6. Pielęgnujemy rośliny i dbamy o zwierzęta. 
7. Jesteśmy koleżeńscy, to znaczy pomagamy sobie wzajemnie, nie skar:l:ymy 
i nie przechwalamy się. 
8. Pomagamy starszym i opiekujemy się młodszymi. 
9. Pamiętamy o częstym używaniu słów: przepraszam, proszę, dziękuję. 
lO.Słuchamy uważnie, gdy ktoś mówi, np. nauczyciel.
		

/szkola0108.djvu

			107 
II.Nie przerywamy wypowiedzi koleżanki lub kolegi. 
12.Nie śmiejemy się, gdy kolega się pomyli. 
B.Kłaniamy się wszystkim nauczycielom i pracownikom szkoły oraz innym 
znajomym. 
14.Nie przezywamy siebie nawzajem, a zwłaszcza nie używamy brzydkich 
słów, nie bijemy innych. 
15.Nie biegamy podczas przerw po korytarzu, nie zaczepiamy kolegów 
w sposób niekulturalny..." 243. 
Główne cele stojące przed uczniami tej klasy to: 
,,- wzbogacanie zasobu wiedzy i zainteresowań uczniów poprzez poznanie źródeł 
kultury: twórców literatury, teatru. radia, wydawnictw, 
- doskonalenie i poszerzanie programowych form wypowiedzi pisemnych i ustnych 
z ukierunkowaniem na pracę redakcyjną w gazetce szkolntj, 
- poszerzanie programu kształcenia literackiego i kulturalnego o historię i tradycje 
Chełma, w tym tutejszej szkoły, 
- stały kontakt ze współczesnym życiem kulturalnym i kształcenie prawidłowego 
odbioru zwłaszcza filmów i programów telewizyjnych, 
- rozbudzanie humanistyczntj wrażliwości ucznia ze szczególnym zwróceniem 
uwagi na problemy ogólnoludzkie, moralne i społeczne, 
- tworzenie w klasie atmosfery rodzinntj, emocjonalnego zaangażowania, poczucia 
odpowiedzialności za wspólne przedsięwzięcia oraz integrowanie społeczności 
uczniowskiej, rodziców i nauczycieli. . ." 244 


We wrześniu 1995 roku zmienił się skład Samorządu Szkolnego oraz 
opiekunów tej wiodącej organizacji uczniowskiej. Przewodniczącą SU została 
wybrana ucz. Katarzyna Iwan z kI. VlIIb. Jej zastępcy to: Magdalena Szymańska 
z kI. VIIIc, Katarzyna Pejo z ki. VIIIb i Katarzyna Czuż z ki. VIIb. Na sekretarzy SU 
wybrano Agnieszkę Sarzyńską i Michała WaIczuka (oboje z kI. VIIb), a skarbnikami 
wstali: Agnieszka Sadlak z kI. VlIIc i Damian Sawicki z kI. VlIIa. Wybrano także 
plastyków SU (Anna Oleszczyńska i Magdalena Czuba z kI. VlIIa, Michał
		

/szkola0109.djvu

			108 


Dobrzański z kI. VIIb i KrzysztofCharczuk z kI. VIIc) oraz organizatorów dyskotek 
(Łukasz Bulski z VIIId, Piotr Łusiak z kI. VIIIa i Bartłomiej Borsuk z kI. VIIIc). 
Opiekunami SU zostali następujący nauczyciele: p. Halina Mazurek (główna 
opiekunka), p. Paweł Kiernikowski (zajmujący się opieką nad pocztem sztandarowym 
Szkoły) oraz p. Cezary Stopa. W składzie pocztu sztandarowego znaleźli się: 
Magdalena Krawczyk, Eliza Marków, Katarzyna Pejo, Magdalena Szymańska, 
Marcin Sieduszewski i Piotr Wiśniewski. 


29 września, w ramach tradycyjnych "Dni Chełma", odbyła się w Zespole 
Szkół Technicznych przy ul. Wiejskiej sesja popularno-naukowa dła uczniów szkół 
średnich Chełma na temat: "Ziemia Chełmska w latach okupacji 1939-1944". W jej 
ramach nauczyciel historii Szkoły Podstawowej nr 5 p. Paweł Kiemikowski wygłosił 
referat dotyczący wydarzeń wrześniowych w 1939 roku. 245 
10 października 1995 roku klasa autorska (IVb) pod opieką p. B. Świszcz, 
p. B. Medolińskiej i p. Po Kiemikowskiego pojechała na wycieczkę na trasę: Chełm- 
Sobibór - Włodawa - Hniszów - Chełm. Oto wrażenia jej uczestników opublikowane 
na łamach szkolnej gazetki "piątka": "...0 godzinie 8 00 wyjechaliśmy z Chełma... 
Najpierw zwiedzaliśmy obóz zagłady w Sobiborze. Był tam pomnik kobiety tulącej 
dziecko oraz tablica pamiątkowa. .. W Sobiborze pan Paweł Kiernikowski opowiadał 
nam o historii tego miejsca... Dowiedzieliśmy się, źe w obozie było więzionych 
około 150.000 Żydów i około 1.000 Polaków. Musieli oni ciężko pracować za nędzne 
pożywienie. Najstraszniejszyrn polem było pole nr 3, gdzie stały komory gazowe 
zniszczone w czasie zbrojnego buntu więźniów. Z Sobiboru udaliśmy się do stacji 
meteorologicznej we Włodawie. Po stacji oprowadzał nas Jerzy Kwaciński... 
Widzieliśmy tam: barometr, wiatromierz, termometry, urządzenia do pomiaru 
skażenia, deszczomierze, przyrządy do pomiaru nasłonecznienia,... klatkę 
meteorologiczną... Następnie pojechaliśmy na Rynek we Włodawie. Tam 
oglądaliśmy zabytek wysokiej klasy i najcenniejszy w mieście - późnobarokowy 
kościół popauliński. Został on wzniesiony w latach 1739-1780 z fundacji Ludwika 
i Antoniny Pociejów. We wnętrzu kościoła jest polichromia z lat 1780-1786
		

/szkola0110.djvu

			109 


namalowana przez Gabriela Sławińskiego i braci Dobrzejewskich. Zwraca uwagę 
6 monumentalnych rzeźb. wykonanych przez rzeźbiarza lwowskiego Macieja 
Polejowskiego. Bogate wyposażenie wnętrza utrzymane jest w stylu rokokowym. 
Szczególnie cenne są XVIII-wieczne obrazy oraz meble znajdujące się w zakrystii 
kościoła, pochodzące również z tego wieku. Kiedy wracaliśmy, zjechaliśmy na 
boczną drogę, (do Hniszowa - wtrącenie P.K.) gdzie widzieliśmy dąb "Bolko" oraz 
ochrzciliśmy jego syna i córkę (dzieci nadały im imiona: "Lolek" i "Tola" _ 
wtrącenie P.K.)... Później, pełni szczęścia,... wróciliśmy do Chełma..." 246 
21 października I 995 roku "w Chełrnie odbyła się akcja charytatywna "Chcę 
być", której celem była pomoc dzieciom chorym na białaczkę. Nasza Szkoła również 
przyłączyła się do tej akcji. W zbiórce wzięli udział uczniowie klas l-VIII oraz Grono 
Pedagogiczne. Pieniądze zbierali członkowie Samorządu Uczniowskiego: Łukasz 
Bulski, Paweł Hałas, Magda Czuba i Anna Oleszczyńska. Po zakończeniu akcji 
i dokładnym obliczeniu pieniędzy, które zebrano okazało się, że łączna suma wynosi 
77,90 zł. Cała kwota została odniesiona do Miejskiego Ośrodka Kultury w Chełmie 
przy ul. Szymanowskiego 2" 247 
W listopadzie. z okazji 77 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości 
"... w naszej Szkole 13.11.1995 r. odbyła się akademia. Przygotowała ją pani Barbara 
Kruczyńska oraz pani Marzena Gaładyk. Chór szkolny śpieWclł pieśni i piosenki 
legionowe, np. "Warczą karabiny", "Jedzie, jedzie na Kasztance...", "Marsz, marsz 
Polonia", "Hej strzelcy.. .". Dziewczęta z klasy Vllla wygłaszały liczne przemówienia 
na temat odzyskania niepodległości przez Polskę i związane z tym refleksje. 
W akademii uczestniczyły tylko klasy Vll i VlIl. Na tle, za chórem, widniał napis: 
"Krew waszych przodków pisała w dziejach smutne: .,Nie zginęła", "Wy szczęśliwi 
krwią Swą piszecie: "Ż}je i zginąć nie może". .. Daniel Kowałczuk, kI. Vlb" 248. 
W II dni później (24.x1.l995 r.) klasa IVb (autorska) udała się do Muzeum 
Okręgowego w Chełmie, gdzie uczniowie obejrzeli wystawę "poświęconą historii 
Chełma Wszystkie eksponaty rozmieszczone były w trzech salach. W pierwszej sali 
znajdowały się mapy i plany dotyczące dawnego grodu chełmskiego Na ścianach
		

/szkola0111.djvu

			110 


wisiały piękne portrety, było też dużo rękopisów, broń oraz monety z dawnych 
czasów. W drugiej sali były przepiękne obrazy m.in. portret T. Kościuszki i portret 
fundatorki kościoła Rozesłania św. Apostołów Marianny Wolskiej. Obejrzeliśmy też 
biżuterię, naczynia, gazety, sztandary, ogłoszenia i legitymacje... W trzeciej sali 
zaciekawił nas pasiak jednego z więźniów obozu koncentracyjnego oraz z okresu 
n wojny światowej broń. Wycieczka do muzeum była bardzo ciekawa 
i interesująca...", a zorganizował ją nauczyciel historii Paweł Kiernikowski. 249 
W dniach 27.xI.-1.XIl.1995 r. w SP nr 5 gościła grupa nauczycieli języka 
polskiego z Kowla. "Ponieważ gośćmi opiekowała się p. Teresa Kozio!..., 
Panie oglądały kilkakrotnie lekcje języka polskiego w..." 2S0 klasie IVb (klasie 
autorskiej). "Były to lekcje: "Kiedy piszemy rz?", "Poezja regionalna - zajęcia 
z udziałem poety", "Różne formy upamiętniania swoich myśli i przeżyć, czyli jak 
pisać wiersz lub pamiętnik?". Panie również obejrzały nasz program poetycko- 
muzyczny, na który składały się inscenizowane recytacje wierszy humorystycznych 
znanych polskich poetów: Marii Konopnickiej, Jana Brzechwy, Juliana Tuwtma - 
wwykonaniu naszych uczniów... oraz dwa utwory muzyczne (pianino - B. Król, 
akordeon - K. Król, flety - M. Goździk, A. Kaczan, K. Kopeć, śpiew - większość 
uczniów)... 2S1 
W trakcie tej wizyty do naszej Szkoły przybył na lekcję języka polskiego 
w klasie IVb p. Krzysztof Kołtun - znany chełmski poeta. "Pan opowiadał w bardzo 
interesujący sposób o twórczości poetyckiej. Nazwał poezję lirycznym pamiętnikiem 
człowieka, który pisząc wiersz chce ocalić od zapomnienia to, co czuje i co się wokół 
niego dzieje. Natchnienia do twórczości poetyckiej można czerpać z otaczającej nas 
"Małej Qjczyzny", a więc miejsc nam szczególnie bliskich, z którymi wiążą się nasze 
wspomnienia, uczucia, przeżycia, radości lub smutki. Pan nawiązał również do 
twórczości poetyckiej innych znanych regionalistów, jak: Kazimierz Andrzej 
Jaworski, Jan Szczawiej, Paulina Hołyszowa, Władysław Kuchta. Pod koniec 
spotkania Pan odpowiadał na liczne pytania uczniów dotyczące twórczości 
poetyckiej". 252
		

/szkola0112.djvu

			III 
l grudnia 1995 roku klasa IVb wybrała się ,,z p. Kiernikowskim na kolejną 
wycieczkę z cyklu: "Zwiedzamy zabytki Chełma". Tym razem nasze kroki 
skierowaliśmy do Podziemi. Przed zejściem pod ziemię otrzymaliśmy świece, 
a dorośli latarki, które rozświecały ciemność. Po kilkunastu minutach drogi, gdy 
znajdowaliśmy się przy ścianie szczęścia i spełnienia marzeń - ukazał się duch. Był 
w białej szacie, a oczy świeciły mu jak dwa rozżarzone węgielki. Duch opowiedział 
nam legendę o białym niedźwiedziu, który jest w herbie Chełma. Kiedy duch wśród 
błasków, dymów i dźwięków zaczął się oddalać, p. Kozioł poprosiła, aby jeszcze 
trochę pozostał, gdyż chcieliśmy zrobić z nim zdjęcia. W drodze powrotnej idąc 
ciemnymi korytarzami (świece pogasiliśmy) przeŻ)waliśmy wiele emocji, gdyż 
nawzajem straszyliśmy się i pokrzykiwaliśmy. Od pana przewodnika dowiedzieliśmy 
się, że Podziemia są zabytkiem staropolskiego górnictwa. Ciągną się kiłometrami 
labiryntem korytarzy, grot i komór. W XVII wieku 80 domów miejskich posiadało 
wejścia do podziemi, w których wydobywano kredę. a także szukano schronienia 
przed najazdami i grabieżami..." 253. 
Przed Świętami Bożego Narodzenia (zgodnie z tradycją tychże Świąt) 
,,22.12.1995 r. odbyło się przedstawienie pl. "Misterium na Boże Narodzenie"... 
Dzieci i młodzież..., pod kierownictwem siostry Karmeli i siostry Mirosławy..., 
wytężali swoje siły i dlatego przedstawienie było t,1k udane. Wzorowano się na 
tekście ks. B. Kanta, który zawierał wiełe pouczających motywów. W przedstawieniu 
brali udział uczniowie z klasy 1lIa, którzy grali Trzech Króli. Byli to: Marcin Wójcik, 
Grzegorz Kozioł, Piotr Wróblewski. Z tej samej klasy rołę aniołków odegrały 
dziewczynki: Paulina Duranowska, Ola Dubicka, Kasia Żabicka, Dominika Sawicka 
oraz dwie dziewczynki z klasy IIb: Aneta Kisiel i Natalka Pawłowska. Pastuszkiem 
była Magda Skubij z klasy Illa. W postać żołnierza wcielił się Sebastian Szmit z klasy 
IVa. Natomiast uczennica z IVc - Justyna Świętowicz, swoim czystym głosem 
zaśpiewała piosenkę o Bożym Narodzeniu. Wykonawcami przedstawienia byli także 
uczniowie starszych klas. Klasę VIlIa reprezentował Łukasz Nizio, a klasę VllIb 
Katarzyna Pejo i Katarzyna Iwan. Nie obyło się takze bez uczniów z klasy VlIIc:
		

/szkola0113.djvu

			112 


Magdaleny Szymańskiej, Katarzyny Sokaluk, Wioletty Furtak, Agnieszki Skowyry 
oraz z klasy VIIId: Marty Żołnacz, Agnieszki Nowakowskiej, Eweliny Lubkowskiej, 
Moniki Ptak, Elizy Marków, Katarzyny Wilczyńskiej, Piotra Wiśniewskiego. 
Całą uroczystość uświetnił swoim występem chór szkolny pod kierownictwem 
p. Marzeny Gaładyk..." 254 
Również klasa autorska (IVb) przygotowała na tę okoliczność "Jasełka". 
Miały one miejsce w sali rekreacyjnej Szkoły w dniu 3 stycznia 1996 r. 
"Na uroczystość"... przybyli: Pani dyrektor - Muzaj-Rzeczycka, Pani Małgorzata 
Kimel, rodzice, babcie, ciocie, rodzeństwo... Obsada: Herod - Agnieszka Szkoda, 
Szatan - Basia Król, Śmierć - Agnieszka Kowalczyk, Sługa - Malwina Goździk, 
Król I - Jacek Głaz, Król II - Grzegorz Pawlak, Król III - Krystian Król, Kuba - 
Adrian Haponiuk. Maciek - Przemek Grochola. Wojtek - Michał Klejnert. Pasterz 1- 
Szymon Żółkiewski, Pasterz II - Aśka Gniot, Pasterz III - Agnieszka Rój, Pasterz IV - 
Ewa Tuźnik, Pasterz V - Anita Dzida, Pasterz VI - Tomek Oleksiejuk, Pasterz VII - 
Jarek Deniszczuk, Gazda - Karolina Kopeć, Matka Boska - Agata Żórawska, 
św. Józef - Paweł Grzywna, Anioł - Karolina Skowyra, Anioł - Dominika Kudan, 
Anioł - !za Mróz... Po "Jasełkach" wszyscy przeszli do sałi 41, gdzie miało miejsce 
spotkanie opłatkowe. Na początku siostra Mirosława odczytała fragment Ewangelii, 
złożyła życzenia, a następnie wszyscy zaczęli łamać się opłatkiem i składać nawzajem 
życzenia. Po złożeniu życzeń wszyscy częstowali się słodyczami, owocami 
i napojami, które przygotowały mamy: Pani Dorota Kowałczyk, Pani Anna 
Oleksiejuk, Pani Alicja Szkoda. Pani Róża Klejnert, Pani Bożena Skowyra. W czasie 
uroczystości dziewczynki (Szkoda, Król) grały na organach i wszyscy śpiewali 
kolędy. Impreza nagrywana była kamerą wideo. Jasełka bardzo podobały się 
rodzicom i innym gościom. Mówili, że impreza była dobrze zorganizowana 
i stworzyła miłą atmosferę..." 2SS 
22 lutego 1996 roku miała miejsce niecodzienna wizyta w naszym mieście. 
Mianowicie "pierwszy raz przybyła do Chełma Figurka Matki Bożej Fatimy. 
Uroczystość rozpoczęła się o godz. 17°0 przed kościołem Rozesłania św. Apostołów.
		

/szkola0114.djvu

			113 


Następnie cała rzesza ludzi uczestniczących w procesji, przeszła do Bazyliki NMP. 
Plac przed Bazyliką był pięknie udekorowany. Rozciągały się nad nim lampiony 
układające się w kształt pajączka. Na podium stał stół, a na nim Figurka Matki 
Boskiej Fatimskiej w otoczeniu świec i kwiatów. Uroczysta Msza św. 
zapoczątkowała całonocne czuwanie od godz. 21 00 do 6 00 . Wierni przychodzili do 
Bazyliki, biorąc udział w modlitwach i oddając hołd Matce Bożej. 23 lutego od rana 
odprawiano Msze św. O godz. 10 00 śpiewał zespół parafialny "Promyczki" 
(z kościoła i parafii Rozesłania św. Apostołów - wtrącenie P.K.) pod kierownictwem 
p. Ryszarda MaIickiego. O 14 00 rozpoczęła się Msza św. dla dzieci i młodzieży. 
Wkrótce po niej nastąpiło pożegnanie Figurki, która została przeniesiona do 
samochodu. Głośno biły dzwony, powiewały chusteczki, dzieci podnosiły 
tablice z 10 przykazaniami, o których zobowiązały się pamiętać w życiu. Była to 
piękna i wzruszająca uroczystość, która na zawsze zostanie w pamięci wielu tysięcy 
wiernych z Chełma i okolic." 256 Należy nadmienić, że nasz poczet sztandarowy 
(podobnie jak poczty z zakładów i szkół chełmskich) brał udział, pod opieką 
p. P. Kiernikowskiego, we wszystkich tych obrzędach. 
Rok szkolny 1995/1996 był "łaskawy" dla uczniów SP m 5 odnośnie 
konkursów przedmiotowych oraz konkursów organizowanych przez Wojewódzki 
Ośrodek Metodyczny w Chełmie. Po trudach zmagania się z "pułapkami" testów 
konkursowych laureatami wojewódzkimi zostali: Ewa Kowalczyk z języka polskiego 
(nauczycielka p. Barbara Kruczyńska), Sylwia Kraczkowska z chemii (nauczycielka 
p. Mirosława Iłowiecka), Magdalena Krawczyk i Honorata Tywoniuk z biologii 
(nauczycielka p. Bożena Medolińska), Rafał Jasiński z historii 257 (nauczyciel 
p. Paweł Kiernikowski), Marek Bogucki i Tomasz Koguciuk z geografii 
(nauczycielka p. Halina Mazurek). Należy nadmienić, że w komisjach konkursowych 
uczestniczyli, m.in., nauczyciele tutejszej szkoły: p. Barbara Kruczyńska, p. Teresa 
Kozioł, p. Bożena Medolińska i p. Paweł Kiernikowski..." 258. Laureatami 
konkursów WOM zostali: Iwona Miazga i Katarzyna Nurska przygotowane do 
konkursu "Baśnie, mity, legendy" przez p.p. Elżbietę Chymos, Teresę Kurzępę,
		

/szkola0115.djvu

			114 


Joannę Radziszewską i Pawła Kiernikowskiego; Grzegorz Betiuk przygotowany do 
konkursu ortograficznego dla klas IV-V przez p. Bożenę Libuchę; Grzegorz Pękała 
przygotowany do konkursu ortograficznego dla klas VI-VII też przez p. Bożenę 
Libuchę; Łukasz Tryczyński przygotowany do konkursu dla klas I-III przez 
p. Stanisławę Bubiłek. 
W miesiącach wiosenno-Iemich zazwyczaj organizowane są wyjazdy 
poszczególnych klas na różnego rodzaju wycieczki. Tak też było 10-11 maja, kiedy to 
klasa autorska (IVb) pojechała na zaplanowaną wcześniej wycieczkę do Warszawy. 
Opiekę nad całą grupą sprawowali: p. Teresa Kozioł, p. Mariola Grochola Gedna 
z mam) i p. Paweł Kiemikowski. Jak wspomina tę imprezę jeden z jej uczestników 
Przemysław Grochola "...droga była długa. Jechaliśmy około 4 godzin. 
Na przedmieściu stolicy największe wrażenie na nas wywarł stadion sportowy 
"Legii". Następnie pojechaliśmy do Teatru Lalek "Guliwer". Poznaliśmy tam 
4 rodzaje "martwych aktorów": pacynki, jawajki, marionetki i kukiełki. Później 
rozpoczął się spektakl pt. "Inspektor Psina". Napisał go Pierre Gripari, wyreżyserował 
natomiast Waldemar Wolański. W roli dzielnego inspektora wystąpił Krzysztof 
Prygiel a pomagającego mu Ducha Lustra zagrała Regina Furmańska. Po obejrzeniu 
przedstawienia... udaliśmy się do garderoby, gdzie bardzo serdecznie przyjęli nas 
aktorzy występujący w przedstawieniu... Po rozmowie z nimi, w której 
dowiedzieliśmy się wielu ciekawych rzeczy dotyczących teatru lalek oraz pracy 
aktora-lalkarza, przejechaliśmy przez Mokotów... oraz Aleje Ujazdowskie..., obok 
Ogrodu Botanicznego, a stąd do Belwederu. Tam zapoznaliśmy się z historią tej 
budowli i poszliśmy do Łazienek, o których dowiedzieliśmy się dużo interesujących 
rzeczy. Spacerując po parku oglądaliśmy takie ciekawe obiekty jak: Pomnik 
Fryderyka Chopina (przy którym zrobiliśmy pamiątkowe zdjęcie), Teatr 
Pomarańczami z pięknymi kartuszami i plafonami, Biały Domek, Pałac Myślewicki 
oraz Pałac na Wodzie... Póżniej pojechaliśmy na ogromny plac, na którym był Grób 
Nieznanego Żołnierza (chodzi tu o Plac Piłsudskiego - wtrącenie P.K.). Spoczywają 
tu prochy anonimowego Żołnierza przywiezione z Cmentarza Orląt Lwowskich.
		

/szkola0116.djvu

			115 
Stamtąd udaliśmy się na uJ. Wiejską do Sejmu, gdzie przysłuchaliśmy się obradom, 
a następnie Pani (pracująca w Sejmie) opowiedziała nam, jak posłowie i senatorzy 
pracują i jak działa nasz parlament. Później jadąc na kolację widzieliśmy pomniki 
sławnych Polaków: Adama Mickiewicza i Mikołaja Kopernika. Przez okna autokaru 
spostrzec można było też giełdę papierów wartościowych, a jadąc Wisłostradą 
"dosięgnęliśmy wzrokiem" warszawską "Syrenkę". Po kolacji pojechaliśmy do 
domków kempingowych na nocleg. Następnego dnia rano udaliśmy się na lotnisko 
Okęcie. Nie zwiedzaliśmy go dokładnie, lecz przeszliśmy się po nim. Największą 
atrakcją dla nas były ruchome schody oraz samootwierające się drzwi wejściowe. 
Póżniej zawieziono nas na śniadanie, po którym poszliśmy do ZOO. Pierwszymi 
zwierzętami były ptaki, m.in. flamingi i sępy. Następnie oglądaliśmy ciekawe ryby 
i krokodyla z Nilu. Później przyszła kolej na małpy, w tym szympansy, które niezbyt 
gościnnie nas przywitały. Spotkaliśmy też sympatycznie wyglądające pandy, lemury, 
lamy, muła, pawie i dwie słonice oraz koziorożce. Potem były dzikie koty i gady. 
Oprócz tych zwierząt widzieliśmy żyrafę, zebrę, lamparta i miłe foki. Po zwiedzeniu 
ogrodu zoologicznego pojechaliśmy na "Pragę" oraz osiedle Mariensztat, aby dotrzeć 
do Zamku Królewskiego. Byliśmy w naj starszym skrzydle budynku. Tam 
zwiedziliśmy następujące pomieszczenia: Przedpokój Sali Wielkiej oraz Pokój 
Marmurowy. Kolejnymi salami były: bogato zdobiona Sala Tronowa i Gabinet Króla, 
którego wystrój był równie wspaniały. Póżniejsze komnaty były też interesujące 
i robiły wrażenie. Z Zamku wyszliśmy na Stare Miasto, gdzie w cieniu kamieniczek 
prastarych przewodnik opowiedział nam jego histońę. Potem udaliśmy się na obiad, 
a po posiłku nadszedł długo oczekiwany czas wolny, który spędziliśmy w sklepie 
dziecięcym "Smyk". W domu towarowym kupowaliśmy interesujące nas rzeczy. 
Po tym przerywniku w zwiedzaniu odwiedziliśmy Muzeum Wojska Polskiego. 
Nie wchodziliśmy do środka, lecz na zewnątrz obejrzeliśmy eksponaty stojące na 
wolnym powietrzu. Były to m.in. różnego rodzaju armaty i działa przeciwlotnicze, 
przeciwpancerne i okrętowe, miny wodne, wozy pancerne i czołgi oraz samoloty. 
Do tego obiektu poszedł kto chciał. Póżniej wróciliśmy do Chełma...
		

/szkola0117.djvu

			116 


Wycieczka bardzo mi się spodobała. Będę ją milo wspominał. Najbardziej będę 
pamiętał wizytę w Sejmie, ZOO i na Zamku Królewskim. Mówię jeszcze raz - 
wycieczka była ekstra!..." 259 
W dniach 14-16 czerwca odbył się w II Liceum Ogólnokształcącym 
w Chelmie [ Zjazd Absolwentów połączony z nadaniem imienia generała Gustawa 
Orlicz-Dreszera. W jego ramach mIała miejsce w dniu 14.V1.l996 r. sesja popularno- 
naukowa, w ramach której nauczyciel historii w SP nr 5 p. Paweł Kiernikowski 
wygłosił referat na temat: "Generał Gustaw Orlicz-Dreszer - sylwetka Patrona". 
W ten sposób p. Paweł Kiernikowski podkreślił, że w Chełmie szanuje się lokalną 
tradycję. 260 
W roku szkolnym 1995/1996 zawodnicy z "Piątki" odnieśli niemało różnych 
sukcesów. Oto one: II miejsce w turnieju koszykówki chłopców. Drużyna w składzie: 
Łukasz Bulski, Rafał Pawluk, Paweł Bartosiewicz, Andrzej Kłapeć, Darek Sawicki, 
Paweł Chomicki, Grzegorz Mielniczuk, Darek Uczuk, Łukasz Gręziak, Grzegorz 
Kołodziqak, Piotr Rybak, Damian Sawicki. II miejsce w mistrzostwach Chełma; 
- I miejsce w Chelmie w biegach przełajowych chłopców. Drużyna w składzie: 
Rafał Pawluk, Emil Peterewicz, Darek Sawicki, Krzysztof Chyla, Krzysztof 
Waliłko, Daniel Waliłko, Tomasz Puch, Tomasz Koguciuk, Mariusz Chromik; 
- I miejsce w czwórboju LA dziewcząt w mistrzostwach Chełma. Drużyna: Monika 
Stachel, Monika Kuś, Małgorzata Pedo, Magda Lichaczewska, Barbara Grzebuła, 
Kalina Bartoszuk, Aneta Sikora; 
- II miejsce w turnieju koszykówki o Puchar Prezesa MKS "Telektrim" w kategorii 
chłopców; 
- III miejsce w mini piłce koszykowq dziewcząt w Chelmie. Drużyna: Katarzyna 
Nurska, Małgorzata Pejo, Luiza Dynysiuk, Agnieszka Mazurek, Katarzyna 
Gręziak, Katarzyna Głaz, Marta Albiniak, Maria Rubik, Zuzanna Adamiec, 
Ewelina Stępień. Aneta Sikora, Joanna Fijałek..." 261 
Na zakończenie roku szkolnego p. dyrektor R. Jakubowicz rozdał nąjlepszym 
uczniom świadectwa z wyróżnieniem, nagrody i dyplomy. Jak zanotowano w gazetce
		

/szkola0118.djvu

			117 


szkolnej "Piątka mniej" najwyższą średnią ocen mieli: Paweł Chomicki z klasy VIIIa 
i Barbara Piłat z klasy Va - 5,77; Ewa Szpejda z klasy Va i Karol Rzeczycki z klasy 
VIlIc - 5,72; Ewa Kowalczyk z klasy VIIb - 5,58; Kalina Bartoszuk z klasy VIa - 
5,45; Anna Dziurko z klasy VIIc - 5,42; Przemysław Grochola i Agnieszka Kaczan 
z klasy IVb, Małgorzata Pejo i Grzegorz Polakowskj z klasy Va, Grzegorz Pękała 
z klasy Vb - 5,4. Natomiast w konkursie "Dobrą nauką i wzorowym zachowaniem 
zdobywamy Puchar Przechodni Dyrektora Szkoły" zv"yciężyła klasa VIa. Zwycięzcą 
podobnego konkursu, ale o puchar Przewodniczącego Komitetu Rodzicielskiego 
Szkoły, została klasa IVb?62 
Nowy rok szkolny 1996/1997 zaczął się w poniedziałek 2 września 1996 r. 
"Pan dyrektor R. Jakubowicz uroczyście przywitał wszystkich zebranych: uczniów, 
nauczycieli i rodziców. Szczególne słowa skierował do uczniów klas I, którzy będą 
uczęszczać do naszej Szkoły. Dowiedzieliśmy się, że wdzięczne mury naszej Szkoły 
doczekały się renowacji. "Zabiegi kosmetyczne" dotknęły korytarzy i niektórych sal 
lekcyjnych. Będzie milej, czyściej i przyjemniej. Pan dyrektor poinformował 
o zmianach w gronie pedagogicznym. Niektórzy pożegnali naszą Szkołę, inni 
rozpoczną w Niej pracę. Dobrą wiadomością dla tych, którzy uwielbiają ruch i sport, 
jest fakt, że w tym roku szkolnym będziemy częściej odwiedzać boisko i salę 
gimnastyczną, bowiem wzrasta liczba godzin wychowania fizycznego. Dlatego 
zauważyliśmy trzech nowych wysportowanych nauczycieli tego przedmiotu. 
Żegnajcie krzywizny kręgosłupa! Czas na intensywny ruch! Aby nie zamartwiać tych, 
którzy nie kochają sportu, otrzymaliśmy zapewnienie, że stołówka szkolna będzie 
nadal funkcjonowała. "Szkoła jest dla uczniów", to stwierdzenie znalazło swoje 
odzwierciedlenie w ważnym postanowieniu, obowiązującym w całym kraju. 
W bieżącym roku szkolnym rozpoczęli pracę panowie, których zadaniem jest 
zapewnienie bezpiecznego dojścia uczniów do szkoły. Taka pomoc przyda się 
szczególnie "maluchom". W naszej Szkole są to panowie: Grzegorz Bojczuk 
i Krzysztof Zawiślak. 263
		

/szkola0119.djvu

			118 


Od nowego roku szkolnego nastąpiła zmiana zespołu redakcyjnego gazetki 
szkolnej oraz zmiana jej tytułu. Było to związane ze zmianami kadrowymi w Szkole 
oraz ukończeniem nauki w SP nr S przez niektórych członków zespołu 
redakcyjnego. 264 
17 września 1996 roku odbyły się w naszej Szkole wybory nowego 
Samorządu Uczniowskiego. "Spośród wytypowanych kandydatów do władz 
uczniowskich zostały wybrane następujące osoby: przewodnicząca - Katarzyna Czuż 
z kI. VIIIb; zastępca - Agnieszka Sarzyńska z kI. VIIIb; sekretarz - Justyna Worobij 
z kI. VlIIa; skarbnik - Joanna Pamfil z kI. VIId, Maryla Stadnik z kI. VIIIc, Izabela 
Kruk z kl. VIIIb, Konrad Kowal z kl. VIIIa; sekcja plastyczna - Ewelina Stępień 
z kI. VIIb, Anna Zarek z kI. VIIa, Patrycja Panasiuk z kI. VIIIb, Kalina Bartoszuk 
i Joanna Waldowska z kl. VIIa; sekcja dyskotekowa - Daniel Grzesiuk z kI. VIIld, 
Daniel Sękowski z kI. VIIb, Rafał Klekociuk z kI. VIIIa oraz Krzysztof Charczuk 
i Konrad Pawełek z kI. VIIIc. Nad pracą Samorządu Uczniowskiego czuwać będą... 
p. Halina Mazurek, p. Cezary Stopa i p. Paweł Kiernikowski (opieka nad pocztem 
sztandarowym Szkoły w składzie: Justyna Worobij, Róża Emerla, Katarzyna 
Grzywna, Maryla Stadnik, Maciej Zarzycki, Damian Dziedzicki i Przemysław 
Świerczyński). 265 
Również tego dnia"w smutną i tragiczną dla Polaków datę odbył się w naszej 
Szkole apel dla uczniów klas siódmych i ósmych. Na tle kartek z kalendarza: 
1.09.1939 i drugiej: 17.09.1939 (przygotowanych przez p. E. Podolanko) uczniowie 
klasy 7b: K. Czopek, B. Gaik, J. Kłos, D. Kowalczuk, J. Marcinek, D. Młynarska, 
A. Sikora, E. Stępień, B. Ożóg, E. Wojewoda, prezentowali montaż wierszy i prozy 
przygotowany przez nauczycieli historii - p. E. Chymos i p. P. Kiemikowskiego. 
Chór szkolny przygotował wiązankę pieśni żołnierskich, które urozmaiciły nasz apel. 
Na zakończenie akademii uczestnicy odśpiewałi hymn państwowy. 266 
W październiku kazdego roku obchodzony jest Dzień Edukacji Narodowej. 
W roku szkolnym 1996/97 główne uroczystości w naszej Szkole podzielono na dwie 
części. Pierwsza z nich odbyła się rano o godzinie gSS w dniu l S października 1996 r.
		

/szkola0120.djvu

			119 


Zaproszeni na nią byli nauczyciele oraz delegacje Idasowe. "Repertuar stanowiła 
wiązanka poetycko-muzyczna przygotowana przez uczniów klas Sa i Bc (A. Dunus, 
K. Głaz, K. Pachowska, M. Piaskowski, A. Osińska) oraz chór szkolny kierowany 
przez p. M. Gaładyk. Uroczystość dla wszystkich pracowników... rozpoczęła się 
o godzinie 11 50 wystąpieniem p. Dyrektora R. Jakubowicza, który prrzekazał życzenia 
od Dyrekcji Szkoły i władz miejskich dla Nauczycieli. Po tym wystąpił zespół 
instrumentalno-wokalny klas IV-V pod kierownictwem p. B. Sokół-Dobrzańskiej. 
Z kolei przyszedł czas na akademię przygotowaną przez uczniów klas V - Vlll. Oprócz 
życzeń, podziękowań i utworów muzycznych repertuar zawierał poezje 
K.l.Gałczyńskiego, T. Gajcego i księdza J. Twardov.skiego... Miłym akcentem tej 
imprezy było wręczenie nauczycielom przez p. R. Jakubowicza Nagród Dyrektora za 
całoksztah pracy dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej. Wyróżnienia otrzymali: 
p. L. Dyrda, p. M. Gaładyk, p. P. Kiernikowski, p. A. Leszczyński, p. B. Libucha, 
p. H. Mazurek, p. B. Muzaj-Rzeczycka, p. T. Sawicka..." 267 
W tydzień później (22 października 1996r.) "odbyła się wycieczka do 
Nałęczowa i Kazimierza dla najlepszych uczniów... W autokarze było wesoło i nikt 
nie zauważył, że dojechaliśmy tak szybko do Nałęczowa. Zwiedziliśmy park 
sanatoryjny i palmiarnię. Najbardziej podobała nam się roślina pochodząca 
z 1903 roku. Następnie wycieczka udała się do Kazimierza Dolnego. Przebywaliśmy 
tam na zamku, gdzie mieści się galeria obrazów; koło baszty (nie wchodziliśmy na 
nią z powodu tłoku) oraz na Górze Trzech Krzyży. Krzyże postawiono na pamiątkę 
epidemii. Potem zeszliśmy na dół kościoła Fary z pięknymi i starymi organami. 
Następnie każdy miał czas wolny. Można było kupić suweniry, ale największą 
popularnością cieszyły się wypiekane koguty. Gdy nadszedł już czas na W)jazd, 
wycieczkowicze zebrali się w jedną grupę i ruszyliśmy do autokaru. Pan przewodnik 
pochwalił naszą grupę i uznał SP nr S za "sztandarową" szkołę Chełma. Powrotna 
trasa wiodła przez Puławy, Kurów, Lublin, Piaski. Wszyscy byli zadowoleni 
i szczęśliwi, że ich cię:&a praca została uhonorowana v.ycieczką..." 268
		

/szkola0121.djvu

			120 


Równie bogaty w różnorakie imprezy był listopad. Już 4X1.l996 r. "w naszej 
Szkole gościł duet muzyczny z Łodzi w składzie: Andrzej Sawiński i Jerzy Nalepka. 
Artyści prezentowali muzykę popularną (m.in. hiszpańską, brazylijską, kubańską, 
polską) oraz ciekawe instrumenty, takie jak: werbel, dzwonki, kastaniety, tamburyn, 
ksylofon i gitarę klasyczną. Wybrali tę muzykę do prezentacji, ponieważ ich 
interesuje i przy okazji świetnie bawi. Dowiedzieliśmy się, że prywatnie słuchają 
również muzyki poważnej i jazzowej. Gościli już kiedyś w Chełmie i nasze miasto 
bardzo im się podoba. Pokaz muzyki żywej bardzo nas zainteresował, a potwierdziły 
to gorące brawa i aktywny udział uczniów w koncercie. Na pamiątkę otrzymaliśmy 
autografy muzyków. .." 269 
l l listopada to tradycyjne Święto Niepodległości Polski. W tym dniu "odbyły 
się w naszym mieście uroczystości, które zapoczątkowała Msza św. odprawiana 
w intencji Ojczyzny i Narodu. Nabożeństwo koncelebrowali księża parafii 
chełmskich pod przewodnictwem ks. kanonika Bolesława Uszczuka. W uroczystosci 
uczestniczyły władze administracyjno-samorządowe województwa i miasta, 
przedstawiciele partii politycznych, delegacje i poczty sztandarowe zakładów pracy 
i szkół oraz mieszkańcy naszego miasta. Podniosły (wyjątkowy) charakter 
nabożeństwa podkreślała obecność kompanii honorowej Wojska Polskiego. W trakcie 
Mszy św. homilię wygłosił "gospodarz" Górki Chełmskiej ks. prałat Kazimierz 
Bownik, który swoje rozważania skupił na sylwetce papieża Jana Pawła II, żyjącego 
współcześnie "największego Syna Polskiej Ziemi". Dalsza część uroczystości odbyła 
się pod pomnikiem Niepodległości na Placu Łuczkowskiego, gdzie władze miasta 
i województwa oraz delegacje złożyły wieńce, wiązanki i kwiaty. W miejscu pamięci 
narodowej zaciągnięto honorowe warty, pełnione przez żołnierzy, policjantów 
i harcerzy. W tym dniu odbył się również Bieg Niepodległości z udziałem dzieci, 
młodzieży i dorosłych. Należy nadmienić, że naszą Szkołę reprezentował w tym dniu 
poczet w składzie: Justyna Worobij, Róża Emerla, Maryla Stadnik. Katarzyna 
Grzywna, Przemysław Świerczyński i Damian Dziedzicki (pod opieką p. Pawła 
Kiemikowskiego). 270
		

/szkola0122.djvu

			121 
W dwa dni później mieliśmy swoją szkolną uroczystość związaną ze Świętem 
Niepodległości Polski. Odbył się wtedy okolicznościowy apel. Ponieważ ze Świętem 
Narodowym zbiega się rocznica 50-lecia powstania naszej Szkoły... w repertuarze 
poetyckim oprócz patńotycznych utworów związanych z 11 listopada, nie zabrakło 
wyboru wierszy M. Konopnickiej - Patronki Szkoły. Drugoklasistów przygotowała do 
występu p. T. Sawicka, zaś uczniów kl.? i 8 p. B. Palenka. Echa powstań 
narodowych, walk Legionów Polskich można było usłyszeć w pieśniach wykonanych 
przez chór szkolny dyrygowany przez p. M. Gaładyk. Całość umilał występ 
dziewczynek i chłopców kI. 5 z zespołu instrumentalnego kierowanego przez 
p. B. Sokół-Dobrzańską." 271 
15 listopada 1996 r. to dzień uroczystego Ślubowania klas pierwszych. "W tej 
ważnej dla uczniów klas 1 uroczystości uczestniczyli oprócz nich samych Dyrekcja, 
Nauczyciele. Rodzice i delegacje klas starszych. Po niewielkich kłopotach 
technicznych część oficjalna została otwarta. Nasi mali koledzy, po prawie dwu 
i półmiesięcznej nauce, zaprezentowali swoje spore umiejętności, recytując piękne 
wiersze. Punktem kulminacyjnym uroczystości było pasowanie pierwszoklasistów na 
uczniów. W świetle fleszy każdy z nich podchodził do Pana Dyrektora, by usłyszeć 
słowa: Pasuję Cię na ucznia...". Potem jeszcze życzenia, gratulacje, uśmiechy i... 
przyjęcie przygotowane przez rodziców." 272 
Z dniem 31 grudnia 1996 roku przeszedł na emeryturę dotychczasowy 
dyrektor Szkoły Podstawowej m 5 im. Marii Konopnickiej p. Ryszard Jakubowicz. 
Pełniącą obowiązki dyrektora została p. Bożena Świszcz. Zwyciężyła Ona 
w konkursie na dyrektora Szkoły urządzonym w styczniu 1997 r. przez Urząd Miejski 
w Chełmie, któremu od l stycznia 1996 roku podlegają wszystkie Szkoły 
Podstawowe w mieście. Z dniem I lutego 1997 roku p. Bożena Świszcz otrzymała 
nominację na dyrektora Szkoły Podstawowej m 5 im. Mańi Konopnickiej w Chełmie. 
Zastępcami są: p. Barbara Muzaj-Rzeczycka i p. CezaJ)' Stopa.
		

/szkola0123.djvu

			122 
ZAKOŃCZENIE 


Parafrazując słowa znanej piosenki, należałoby niewątpliwie zaśpiewać: 
,,50 lat minęło, jak jeden dzień. 50 lat..." Niby niedużo, a jednak dużo. W tym czasie 
zmieniali się ludzie, zmieniał się w jakimś sensie i sam budynek. Mimo to służy nadal 
dzieciom i młodzieży szkolnt;j. Wychowało się tu tysiące absolwentów. Przez progi 
Szkoły przewinęło się tyle osób: dorosłych. młodzieży i dzieci. Byli wśród Nich 
bardziej zdolni i mniej, bardziej pracowici, i ci, którym się "udało" przejść przez cały 
cykl pobytu w Szkole. Niewątpliwie chlubą SP nr 5 pozostaną Ci, którzy nigdy nie 
"splamili się" żadnym haniebnym czynem, ale zawsze pozostali wierni ideałom 
wpajanym Im przez Pedagogów "Piątki". Szkoła może być z nich dumna. I oby tak 
było nadal. 


AD MUL TOS ANNOS!!!
		

/szkola0124.djvu

			123 


PRZYPISY 


l. Archiwum Państwowe w Lublinie, Oddział w Chełmie (w skrócie: APLOCH), 
zespół akt Inspektoratu Szkolnego w Chełmie; sygnatura 161; teczka: Miejska 
Rada Szkolna; protokół z posiedzenia Rady Szkolnej Powiatowej w sprawie 
budowy Szkoły Dziesięciolecia z dn. 20 września 1928 r. 
2. Zaproszenie na uroczystość poświęcenia i wmurowania kamienia węgielnego 
w dn. II listopada 1928 r. podpisane przez prezesa Rady Mi
skiej w Chełmie 
Władysława Zajdlera i Prezydenta Miasta Chełma Stanisława Gutta. 
3. Szczątki tej tablicy zachowaly się do dnia dzisiejszego i znajdują się w Szkole 
Podstawow
 nr 5 w Chełmie. Patrz kserokopia tablicy. 
4. Tamże. 
5. "Zwierciadło" - niezależne pismo demokratyczne nr 36/330 z dn. 7 grudnia 1930 r. 
wychodzące "raz na tydzień pod redakcją" znanego chełmskiego działacza 
Kazimierza Czernickiego, str l. 
6. APLOCH; zespół akt Magistratu miasta Chełma; sygnatura: 717; teczka: Budowa 
Szkoły 7-klasowej lO-lecia w Chełmie i przeniesienie Dyrekcji Kolejowej 1929 r.; 
Regulamin przyjęty przez Radę Miejską. 
7. Tamże. 
8. Jak wyżej; sygnatura: 718; teczka: Budowa Szkoły lO-lecia. 
9. Tamże. 
IO.Jak wyżej. Patrz także APLOCH; zespół: Magistrat m. Chełma, sygn.: 703; teczka: 
Roboty mi
skie. 
II. Ubikacjami nazywano w okresie dwudziestolecia międzywojennego wszelkie 
pomieszczenia użytkowe, w tym także sale lekcyjne w szkołach. 
12."Zwierciadło" - dzieło cytowane, str. 2 i 3. 
13.0to pełna treść apelu zamieszczonego w "Kronice Nadbużańskiej" nr 19 
z dn. 17.09.1933 r., str. 4: "Przy ul. Szwoleżerów w Chełmie, w ładnem położeniu, 
widnieje duży 2-piętrowy gmach, rzucający się w oczy przechodni. To szkoła 
powszechna "Dziesięciolecia" przeznaczona dla szerokich rzesz młodzieży 
szkolnej. W szkole tej obecnie w 20 saJach uczy się 1577 dzieci. Z 20 sal l użyta 
jest na pracownię robót ręcznych, I na świetlicę dla młodzieży. Patrzący z ulicy, 
a nie znający wnętrza budynku, sądziłby, że budynek już wykończony. Tymczasem 
nie jest tak, gdyż całe 2-gie piętro poza oszklonemi oknami nie ruszone, a wielka 
szkoda, gdyż przy dobrej woli i niewielkim wysiłku możnaby oddać dziatwie 
10 pięknych i widnych sal do użytku i wyprowadzić ją z nor, w jakich dotychczas 
się uczy, względnie uwolnić od natłoku jaki obecnie panuje choćby tylko 
w omawianej szkole. Piękny przykład dąje nam Lublin. Oto w dzisiejszej 
"Kronice" przeczytacie korespondencję z przepięknej uroczystości otwarcia nowej 
szkoły w jednej z dzielnic m. Lublina. Szkołę nie budował ani Rząd ani Samorząd 
lecz sami mieszkańcy tej dzielnicy. Drogą ofiar pieniężnych i w formie pracy 
bezinteresownej, wspólnym wysiłkiem stanął przybytek wiedzy w krótkim okresie 
czasu. Raduje się czlek, gdy o tern czyta, budzi się wiara w zdrowy instynkt 
społeczny i w lepszą przyszłość. Z drugiej strony żal wzbiera i zlość jakaś chwyta,
		

/szkola0125.djvu

			124 


że nie wszędzie tak jest. Przecie nasz Chełm jest chyba większy od jednej 
dzielnicy Lublina i stać go na taki sam czyn. Niechże się zatem zdobędzie na 
niewielki wysiłek i rozpoczętą budowę pięknego gmachu szkolnego doprowadzi 
do końca, niech nie pozwoli niszczeć temu, co już zrobione bo szkoda włożonego 
grosza i przecie wstyd. "Ojcowie miasta" nie chcą o tern pomyśleć, z jakich 
względów nie wchodzę narazie w to, pomyślmy sami. Proponuję przeto na dzień 
1 października zebranie wszystkich przyjaciół szkoły i młodzieży szkolnej, by 
rozważyć możliwości dokończenia rozpoczętej budowy szkoły. Przez okres 
zimowy pomyślimy o przygotowaniu środków a w nowym sezonie budowlanym 
przystąpimy do roboty. Wierzę w to, że wspólnym wysiłkiem dopniemy celu. 
A.P." 
14.APLOCH, zesp. Magistrat m. Chełma: sygn. 722; teczka: Przetargi. 1933 r. 
15.Jak wyżej; prace te prowadziły następujące firmy: J.Filipowicza i S.Sobczyka 
(murarskie), B.Piekarskiego (betoniarskie), P.Oleszkiewicza (ślusarskie), 
M.Klepackiego (elektryczne), Ch.Cymermana (wodociągowo-kanalizacyjne 
i ogrzewcze), P.Korba (malarskie). 
16.APLOCH, zesp. Magistrat m. Chełma; sygn. 721; teczka: Roboty miejskie. 
Budowa szkoły 1934 r. 
17.APLOCH, zesp. Inspektorat szkolny w Chełmie; sygn.117; teczka: Organizacja 
szkół. Okólniki, korespondencja, zestawienia, wykazy 1934-1939. 
18.APLOCH; zesp. Inspektorat szkolny w Chełmie; sygn. I 15; teczka: Sprawozdania 
z organizacji szkół powszechnych 1933-1934. 
19.APLOCH; zesp. Inspektorat szkolny w Chełmie; sygn. 117; dz. cyt. 
20.APLOCH; zesp. Inspektorat szkolny w Chełmie; sygn. 47; teczka: Księga kontroli 
etatów 1937-1939. 
21.Józefa Rokitowska, Pierwsze dni II wojny światowej. Maszynopis w zbiorach 
Zarządu Okręgowego Związku Nauczycielstwa Polskiego w Chełmie. 
22.APLOCH; Inspektorat szkolny Chełm; sygn. 169; teczka: Pisma różne 1939 r. 
23.Tamże. 
24." Wiedziałem już co to wojna". Rozmowa z dr M.Radajewskim. W: "Kamena" 
m 1 (925), 1989; Także: APLOCH, zesp. Magistrat m. Chełma; sygn. 736; teczka: 
Pożyczki 1935-1938, 1939; Również: Józefa Rokitowska, dz. cyt. 
25."Działalność PCK podczas okupacji w Chełmie"; Maszynopis w zbiorach Zarz. 
Okręg. ZNP w Chełmie 
26.Jak wyżej; Także: Kronika szkolna SP m 1 im. T.Kościuszki w Chełmie, lata 
1939-1963; tom 11, str. 4; Również: APLOCH; zesp. Magistrat m. Chełma; sygn. 
1237; teczka: Rada Szkolna Miejska w Chełmie, 193911940. 
27.Tamże; Również: Kronika szkolna SP m 1, dz. cyt., str. 6. 
28.Jak wyżej, str. 7. 


Rozdział 11 


l. Prożgo Konstanty, Chełm. Przewodnik. Warszawa, 1993, str. 26-27; patrz także 
Kronika szkolna SP m 1, t. 2, str. 15.
		

/szkola0126.djvu

			125 


2. Kronika szkolna, dz. cyt. 
3. Jerzy Doroszewski, Organizacja administracji szkolnej na Lubelszczyźnie 
w okresie PKWN. W: Lubelski Rocznik Pedagogic7.ny, t.X, 1982 r., str. 182; patrz 
także Kronika szkolna, dz. cyt. 
4. Jak wyżej. 
5. Tamże, str. 16. 
6. Jak wyżej. 
7. Tamże, str.15. 
8. Jak wyżej, str. 17. 
9. Tamże, str. 18. 
IOJak wyżej, str. 107; patrz także protokoły przyjęcia w "Szkole Dziesięciolecia" 
robót ziemnych, wodno-kanaiizacyjnych, malarskich, przy naprawie co i dachu. 
z 14 grudnia 1948 roku. 
II.APLOCH, zespół Magistrat miasta Chełma; sygnatura 1735. 


Rozdział III. 


I. APLOCH, zespół: Inspektorat Szkolny w Chełmie; sygnatura:640; teczka: Akta 
osobowe Edwarda Rollingera; sygnatura: 172; teczka: Karty szkół. 
2. Arkusze ocen za rok szkolny 1946/1947. W: Szkoła Podstawowa nr 5 im. Marii 
Konopnickiej w Chełmie. 
3. APLOCH, zesp.: Inspektorat...; sygn.: 98. 
4. Jak wyżej; sygn.: 56. 
5. Tamże; sygn.: 221. 
6. Jak wyżej; sygn.: 6; teczka: Biblioteki szkolne w Chełmie. 
7. Tamże; sygn.: 211; teczka: Kontrole i wizytacje Inspektoratu Szkolnego przez 
władze zwierzchnie. 1947/1949. 
8. Tamże. 
9. Jak wyżej; sygn.: 610; teczka: Akta osobowe Edwarda Rollingera. 
10. Tzn. od I września 1948 roku do 31 sierpnia 1949 roku. 
11.Patrz biogram p. M.Dziemiankowej. 
12.APLOCH, zespół: Inspektorat Szkolny w Chelmie; sygn.: 172; teczka: 
Rozpoczęcie roku szkolnego 1948/1949. 
B.Tamże. 
14.Jak wyżej; sygn.: 145. 
15.APLOCH, zesp.: Zarząd Miejski w Chełmie; sygn.: 1535. 
16.J.w.; zesp.: Inspektorat...; sygn.: 130; teczka: Okólniki 1948-1949. 
17.Tamże; sygn.: 146 i 147. 
18.Jak wyżej. 
19.Tarnże. 
20.J.w. 
21.Tamże; sygn.: 223; teczka: Szkolne Koła "Odbudujemy Warszawę" 1948/1949 
22.Jak wyżej.
		

/szkola0127.djvu

			126 


23.Tamże; sygn.:252; teczka: Karty rejestracyjne szkół pow. Chełm 1945-1950/53/. 
24.Jak wyżej; sygn.: 243; Przedszkole to zostało przeniesione w 1949 roku. 
25.APLOCH, zespół: Magistrat m. Chełma; sygn.: 1535. 
26.J.w., zesp.: Inspektorat...; sygn.: 135. 
27.Tamże; sygn.: 73; teczka: Sprawy zjazdów i konferencji 1946-1950. 
28.Cytat wyjęty z protokołu Komisji Oświatowej przy Miejskiej Radzie Narodowej 
w Chełmie z lustracji "Gmachu Dziesięciolecia" w dniu 22.xl.1949 r. 
29.Wniosek PMRN w Chełmie z dn. 14.VIII.1950 roku. 
30.APLOCH, zespół: Zarząd Miejski w Chełmie; sygn.: 1503; teczka: Komisja 
Oświatowo-Kulturalna MRN w Chełmie 1950 r.; W skład Komisji lustrującej 
budynek ,,1O-lecia" wchodzili: Maria Kluziak - przewodnicząca, Stanisław Gucwa 
i Stefan Karbasiewicz. 
3l.Tamże. 
32.APLOCH, zespół: Inspektorat...; sygn.: 101. 
33.Jak wyżej; sygn.: 216. 
34.Podane za planem pracy SKS "Radość" przy Szkole Podstawowej nr 5 w Chełmie 
na rok szkolny 1950/1951. 
35.Tamże. 
36.Pismo Kierownictwa Szkoły Podstawowej nr 5 w Chełmie nr 306/51 z dnia 
lO stycznia 1951 roku do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Chełmie, 
Wydział Oświaty, Referat Wychowania Fizycznego; jak wyżej. 
37.APLOCH; zesp. Magistrat m. Chełma; sygn.: 1320. 
38.J.w.; zesp. Inspektorat...; sygn.: 25. 
39.Jan Pendrak, Historia ZDZ w Chełmie. W: "W służbie oświaty". Jednodniówka 
okolicznościowa. XX lat ZDZ w Chełmie, 1971, str. 8. 
40.APLOCH, zespół: Inspektorat...; sygn.: 165; teczka: Sprawozdania z działalności 
Samorządów Szkolnych. 
41.Kronika szkolna Szkoły Podstawowej nr 5 (1958-1975), t.1. 
42.Tamże; są to dyplomy dla: Zespołu Chóralnego SP nr 5 w Chełmie, Zespołu 
Tanecznego i Zespołu Muzycznego. 
43.Jak W)Żej. 
44.Kronika szkolna Szkoły Podstawowej nr I, im. T.Kościuszki w Chełmie, t,2, 
str. 206. 
45.Kronika szkolna SP nr 5 w Chełmie, dz. cyt. 
46.Tamże. 
47.Jak wyżej; p. Aniela Germatowa, kierowniczka SP nr 5, pełniła rolę administratora 
budynku ,,1O-lecia". 
48.Tamże; oto treść wspomnianego wiersza: 
"Nasz szkony bal". 


Ach! Kiedy przyjdzie ten dzień? 
Który i jaki ten dzień? 
Ten pierwszy szkolny bal 
Jak nam go dziś żal
		

/szkola0128.djvu

			127 


Już wczoraj białym tangiem. walcem skończył się 
Melodii muzyki wciąż jeszcze w uszach mam 
Kolegów moich w rytmie tańca dobrze znam 
Co pozostało nam? Młodzieńczych przeżyć wspomnienia 
I uśmiech. i ukłon, i koleżeńska dłoń 
W marzeniach naszych trwa jeszcze bal 
A tu do pracy zbierz zapał sił 
Byś tak jak w tańcu rytmy jej czuł 
Włączając w pracę kolegów trzech 
I Jurka. i Kostka. i Skibę też 
Wszak to już okres trzeci 
Życie jesl piękne i czarujące 
A w dobrej pracy szczęście obiecujące 
Więc nie trać dni 
To trzeci okres pilnuj się! 
Byś w gronie naszym 
Rozjaśnił sobie życia dni 
Co szczęście przyniosą Ci. 


49.Monografia Szczepu ZHP im. Obrońców Warszawy przy Szkole Podstawowej 
nr 5 w Chełmie. Chełm. 1977. Maszynopis w posiadaniu m.in. p. Bożeny 
Rutkowskiej. 
50. Kronika szkolna SP nr 1.... dz. cyt... str. 214. 
51.Kronika szkolna SP nr 5..., dz. cyt. 
52.Tamże. 
53.Jak wyżej. 
54. Tamże. 
55.Jak wyżej; potwierdza lo także Monografia Szczepu..., dz. cyt.. str.6. 
56.Tekst tego aktu podaje się za Monografią Szczepu..., dz. cyt.. str. 5. 
57.Kronika szkolna SP nr 5.... dz. cyt. 
58.Kronika szkolna Szkoły nr 1..., dz. cyt.. t. 3. Zapisano tam, że "chłopcy często 
ro
grywali mecze piłki noznej z sąsiednią SP nr 5... ". 
59.Tamże. 
60.Monografia Szczepu..., dz. cyt., str. 9. 
6l.Tamże. 
62.Jak wyżej. str. 10. 
63.Tamże, str. 10-11. 
64.Kronika szkolna SP nr 5. dz. cyt. 
65.Kronika szkolna SP nr l. dz. cyt. 
66.Kronika szkolna SP nr 5, dz. cyt. Oto krótki opis tej imprezy: ".. .Na scenie 
ujrzeliśmy grupę dziewcząt z kI. VIlIa przy kominku. Opowiadały one o życiu 
i twórczości M.Konopnickiej. Klasa IVb pod kierunkiem p. Z.Gumowskiej 
pokazywała żywe obrazy książeczek: "Na jagody". ,,0 krasnoludkach i o sierotce
		

/szkola0129.djvu

			128 


Marysi", ,,0 Janku wędrowniczku". Dzieci w strojach ludowych tańczyły 
"kujawiaka". Całość przygotowała p. Wiesława Pudełko." 
67.Tamże. Żegnano wtedy p.p. Bronislawę Chmurową i Janinę Kuszową 
68.Jak wyżej. 
69."Sztandar Ludu" z dnia 2 września 1970 roku, str. 1-2. 
70."List otwarty do nauczycieli, wychowawców i pracowników oświaty miasta 
i powiatu chełmskiego". 
Drodzy Towarzysze. Obywatele. 
Nauczyciele i Wychowawcy. 
Dzień nauczyciela stał się w naszej Ludowej Ojczyźnie uroczystością, która 
nabrała rangi symbolu. Jest ona jednocześnie wyrazem szacunku i uznania , jakim 
darzy Was Partia i władza ludowa za trud i pełną wyrzeczeń pracę nad 
kształtowaniem postaw i charakterów młodego pokolenia. 
Wierzymy, że młodzież wychowana przez nauczycieli i wychowawców miasta 
i powiatu chełmskiego stanie się w przyszłości pokoleniem wolnym od przesądów, 
zdrowym moralnie, o szerokich horyzontach umysłowych i gorących sercach 
przepojonych miłością do naszej socjalistycznej ojczyzny. 
Uzbrojeni w potężny oręż ideologii marksistowsko-leninowskiej, mając do 
dyspozycji bogaty arsenał środków oddziaływania na młode pokolenie, spełniacie 
swoje obywatelskie posłannictwo. 
Z okazji Dnia Nauczyciela, najlepsze życzenia dalszych sukcesów 
dydaktyczno-wychowawczych, wielkich osiągnięć w pracy społecznej oraz dużo 
szczęścia i radości w życiu osobistym wszystkim Nauczycielom, Wychowawcom 
i administracji szkolnej 
składa 


Powiatowy i Miejski Komitet FJN 
w Chełmie. 


Chełm, dnia 21 listopada 1970 r. 


Tekst w/w. Listu podany został za: Kronika szkolna SP nr l..., dz.cyt., str.210. 


71."Kurier Lubelski" z dn. 17(18) marca 1972 r. 
72."Sztandar Ludu" z dn. I września 1972 roku. 
73.Kronika szkolna SP nr 5..., dz. cyt. 
74.Monografia Szczepu..., dz. cyt., str. 15. 
75.Tamże, str. 20. 
76.Kronika szkolna SP nr 5..., dz. cyt. 
77.Jak wyżej; patrz także Monografia Szczepu..., dz. cyt., str. 14. 
78.Kronika szkolna..., dz. cyt. 
79.Monografia Szczepu..., dz. cyt., str 20-21. 
80.Patrz biogram R.Samonka; także: Monografia Szczepu..., dz.cyt., str. 19-20. 
81.Widać to na fotografii zamieszczonej w Kronice szkolnej SP nr 5. 
82.Kronika szkolna..., dz. cyt. 
83.Tamże.
		

/szkola0130.djvu

			129 


84.Jak wyżej. 
85.Tamże. W kronice szkolnej zachował się tekst Aktu Przyrzeczenia klasy la 
i nadania nazwy zespołowi klasowemu treści następującej: "My! Słonecznikowa 
Gromada: Jesteśmy dumni. że dziś zdobyliśmy miano pierwszoklasisty. 
Przyrzekamy: 
- Będziemy się dobrze uczyć; 
- Uczciwie i rzetelnie pracować; 
- Być zgodnymi i dobrymi kolegami 
i dobrymi dziećmi w rodzinie. 
Chcemy wyrosnąć na obywateli godnych naszej Ojczyzny. Polski!". Akt ten 
jest podpisany przez wychowawczynię kl. la p. Elżbietę Piątek i dyrektora szkoły p. 
Kazimierza Miskura. 
86.Monografia Szczepu.. .. dz.cyt.; patrz także wywiad z dh Izabelą Michalską hm dla 
gazetki szkolnej "piątka" nr 18 z maja] 995 r., str. 4. 
87.Monografia Szczepu.... dz.cyt.. str. 23. Komendantką z ramienia Szczepu była 
dh Antonina Cisło. z ramienia TPD - p. Maria Kołtun. 
88.Monografia Szczepu.... dz. cyt.. str. 23-24; patrz także: Kronika szkolna.... 
dz. cyt.; "Kurier Lubelski z dn. 7 lipca ]976 roku oraz "Sztandar Ludu" z dn. 
] 7 grudnia 1976 roku. 
89.Kronika szkolna.... dz. cyt. 
90.Na podstawie wypowiedzi starszych nauczycieli. 
91.Treść listu w Aneksach. 
92.Kronika szkolna SP nr 5.... dz. cyt. 
93.Kronika Samorządu Szkolnego przy Szkole Podstawowej nr 5 im. Marii 
Konopnickiej w Chełmie (1976-] 979). 
94.Tamże. 
95.Kronika szkolna.... dz. cyt. 
96. Tamże. 
97.Podpisali je minister Gospodarki Materiałowej Eugeniusz Szyr i przewodniczący 
Komitetu Budowy Pomnika-Szpitala Centrum Zdrowia Dziecka - Janusz 
Wieczorek. 
98.Pismo to podpisał Minister Oświaty i Wychowania J6zefTejchma. 
99.Podpisal je przewodniczący Zarządu Oddzialu Wojewódzkiego PZERiIn. 
w Chełmie p. Zygmunt Migdał. 
100. Kronika szkolna.... dz. cyt. 
101. Tamże. 
102. Jak wyżej. 
103. Tamże. 
104. Jak wyżej. 
105. Wywiad z p. IzabeląMichalską. W: "piątka" nr]8 z maja ]995 r.. str. 5. 
] 06. Symboliczna klepsydra umieszczona na jednej ze stron Kroniki szkolnej Szkoły 
Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie. 
107. Koło "Solidarności" istniało i istnieje także na terenie SP nr 5. 
108. Kronika szkolna.... dz. cyt.
		

/szkola0131.djvu

			130 


109. Oto jego oryginalna treść: "Danske B0m Hilser Polske B0m. B0m i Danske 
Skoler sender gennem disse gevepakker en hilsen til deres Polske Venner. 
Carsten Bungard Red Cross Youth Denmark". 
110. Oto co napisano w Kronice szkolnej na temat Adama: Adam przez wszystkie lata 
nauki był aktywnym i jednym z najlepszych uczniów. Od pierwszej klasy 
otrzymywał bardzo dobre oceny. W siódmej i ósmej klasie brał udział 
wolimpiadzie matematycznej i języka polskiego zajmując czołowe miejsca. 
Obowiązki ucznia umiał pogodzić z rozrywką, własnymi zainteresowaniami 
(interesował się fizyką, fotografią) oraz sportem. Jego ulubioną dyscypliną sportu 
była lekkoatletyka. Był w zespole chłopców, którzy zajęli II miejsce w biegu 
przełąjowym. w rozgrywkach między województwami regionu wschodniego, 
a następnie brali udział na szczeblu centralnym. Mimo bogatych zainteresowań 
i sukcesów Adaś nie znalazł jednak celu życia. Nąjbardziej boli nas fakt, że nikt, 
nawet najbliżsi przyjaciele nie byli świadomi jego nąjwiększych problemów 
i rozterek. Czyżby to świadczyło o braku zaufania do nas? Tego się nigdy nie 
dowiemy. ale odejście Adama było bolesnym doświadczeniem, że będąc wśród 
ludzi można być samotnym 
Koledzy". 
III. Kronika szkolna... dz. cyt. 
112. Tamże. 
113. Jak wyżej. 
114. Tamże. 
115.Jak wyżej; patrz także: Księga protokółów z posiedzeń Rady Pedagogicznej 
z okresu 30 sierpnia 1982 r. - 22 listopada 1983 r. 
I ] 6. Kronika szkolna.. ., dz. cyt. 
117. Tamże. 
] 18. "Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej" z dnia 11.X.1982 roku, 
Nr 32, poz. 216. 
I 19. Jak wyżej. z dnia 18XI982 roku, Nr 34, poz. 222 i 225. 
]20. Protokół z zebrania wyborczego do Zarządu Ogniska ZNP przy Szkole 
Podstawowej nr 5 w Chełmie odbytego w dn. ] 5 kwietnia 1983 r. 
]21. Wniosek skierowany do Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 17 lutego ]983 
roku dotyczący rejestracji ZNP. 
]22. Według zapisu w Księdze protokołów.... dz. cyt., str. 33 oprócz 
p. J.Płonkowskiego (s1. wizytatora Kuratorium Oświaty i Wychowania 
w Chełmie) w skład zespołu wchodzili następujący wizytatorzy: "mgr Janina 
Graba, mgr Stefan Mądry, mgr Remigiusz Jaroszyński, mgr Wiktor Krzewiński, 
mgr Maria Kizińska, mgr Iwona Szczucka, mgr Stefan Polak, mgr Marian 
Wieczerza, Marian Laskowski - rewident". Wizytację "przeprowadzono 
w oparciu o tematykę opracowaną przez WIS i zatwierdzoną przez Kuratora 
mgr inż. Daniela Hana na rok szk. ] 982/] 983. 
]23. Kronika szkolna..., dz. cyt. 
]24. Tamże; patrz także do Księgi protokołów R. Ped., dz. cyt., str. 98-99. 
125. Kronika szkolna..., dz. cyt.
		

/szkola0132.djvu

			131 
126. Księga protokołów..., dz. cyt., str. 142. Należy nadmienić, że p. Bożena Świszcz 
obowiązki te pełniła do dn. 31 grudnia 1996 roku. 
127. Kronika szkolna..., dz. cyt. 
128.Księga protokołów..., dz. cyt., str. 150. Z uczennicami miała pojechać 
p. B.Owczarska, ale zachorowała i dlatego za nią pojechała p. D.Jachiewicz. 
129. Dokumenty Ogniska ZNP przy Szkole Podstawowej nr 5 im. Marii 
Konopnickiej. Trzecim prezesem Zarządu ogniska ZNP została p. Jadwiga 
Tamowska (wybrana w dn. 18 marca 1986 r.), czwartym - p. Mariola Muniak 
(wybrana w dn. 6 marca 1990 r.), a obecnie funkcję tę pełni p. Adam 
Leszczyński (wybrany w dniu 24 marca 1994 r.). 
130. Podano za wpisem do Kroniki szkolnej SP nr 5 im. Marii Konopnickiej 
w Chełmie, t.1I (lata 1975-1987). 
13 l. Kronika szkolna..., dz.cyt. 
132. Tarnze. 
133.Jak wyżej; patrz także: Księga zarządzeń Dyrektora Szkoły za okres od 
l.lX.1982 r. do 27.V1.1984 r., str 65, Zarządzenie nr 12/84. 
134. Kronika szkolna..., dz. cyt. 
135. Tamże. 
136. Księga protokołów..., do 2 lipca 1984 r., str. 120. 
137. Tamże, str. 123-124. 
138. Kronika szkolna..., dz. cyt. 
139. Tamże. 
140. Księga protokołów..., dz. cyt, str. 163. 
141. Tamże, str. 164 
142. Księga protokołów..., dz. cyt., str. 165. 
143. Księga protokołów..., do dn. 24 czerwca 1985 r., str. 2-4. 
144. Księga zarządzeń... 1O.IX.1984 r. do 19.111.1988 r., str. 3-4, Zarządz. nr 1/84. 
145. Kronika szkolna..., dz. cyt.; patrz także: Księga protokołów..., dz. cyt., str. 144. 
146. Księga protokołów... do 8.V1.1986 r., str. 76; patrz także: Kronika szkolna.... 
147. Tamże. 
148. Księga protokołów... do dn. 26.1.1987 r., str. 58. 
149.Jak wyżej, str. 61; patrz także do Kroniki szkolnej..., dz. cyt. "Spotkanie 
Pokoleń" odbyło się z okazji BO-lecia Związku Nauczycielstwa Polskiego w dniu 
16 listopada 1985 roku w sali rekreacyjnej SP nr 5. 
150. Tamże, str. 61-62. 
151.Jak wyżej, str. 64-65. 
152. Tamże, str. 67, 68. 
153. Jak wyżej, str. 116-118. 
154. Księga protokołów... do 17.x1l.1987 r., str. 18. 
155. Tamże, str. 29. 
156. Jak wyżej, str. 124. 
157. Tamże, str. 14. 
158.Jak wyżej, str. 15. 
159. Tamże, str. 32, 130.
		

/szkola0133.djvu

			132 


160. Jak wyżej, str. 130-131. 
161. Tamże, str. 139. 
162. Odznaki te otrzymali następujący uczniowie "Piątki": ADąbrowska, KJasińska, 
KStefańska, AAntczak, AWebennan, T.Stochmal, J.Szafranek, KĆwirta, 
KKartaszyńska, J.Stryjecka. Patrz: Księga protokołów..., dz. cyt., str. 138. 
163. Tamże, str. 170. 
164. Jak wyżej. 
165. Według tego spisu w SP nr 5 było 21 instruktorów skupionych w Kręgu 
"Bratniak", 241 zuchów i 319 harcerzy. Spis ten został przeprowadzony w dniu 
2 listopada 1987 roku. 
166. Patrz: Księga protokołów..., dz. cyt., str. 185. W skład Komisji 
Inwentaryzacyjnej d/s. majątku szkolnego weszli: p. Bożena Świszcz jako 
przewodnicząca oraz Paweł Kiernikowski, Teresa Zawiślak, Adam Leszczyński, 
Danuta Szafrańska i Wanda Kowalska (członkowie Komisji); W składzie 
Komisji Inwentaryzacyjnej d/s. majątku pracowni chemiczno-fizycznej znalazły 
się takie osoby jak: Kazimierz Korszeń, Andrzej Stachowski, Irena Kutryn 
i Zofia Sroka. 
167. Tamże, str. 186. 
168. Szkolenie to przeprowadzono na mocy Zarządzenia Inspektora Oświaty 
i Wychowania w Chełmie Nr 2/87 OC z dn. 21.XI.1987 r. 
169.Księga protokołów..., dz. cyt., str. 129. Zespół wizytacyjny składał się 
z następujących osób: Jadwiga Wierzchoś - inspektor WOiW; Wacława 
Berezecka - zastępca inspektora WOiW; Wanda Wiercioch - wizytator WOiW; 
Ludwika Prościńska - st. wizytator WOiW; Bogdan Hurko - dyrektor Miejskiego 
Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Szkół; Mariola Muniak - wizytator 
d/s. socjalnych. 
170. Jak wyżej, str. 59, 68. 
17l.Księga zarządzeń... IO.IX.1984 r. do 28.IV.1989 r. Skład Komisji: Bożena 
Świszcz - przewodnicząca; Henryk Martyniuk - zastępca przewodniczącej; Anna 
Drzewiecka, Cezary Stopa, Jacek Samonek, Lucyna Dyrda, Bożena Libucha, 
Adam Leszczyński, Paweł Kiernikowski, Teresa Sawicka, Halina Suszek, Irena 
Kutryn. Małgorzata Kimel, Beata Świstowska, Wanda Kowalska, Jadwiga 
Tarnowska, Bożena Rutkowska, Elżbieta Kosicka, Wanda Janiuk, Wanda 
Sawicka. 
172. Księga protokołów... 20.V1.l988 r. do 20.I.l989 r., str. 55. Byli to następujący 
uczniowie: Magdalena Piasek - przewodnicząca SU; Jolanta Zbiciak _ 
wiceprzewodnicząca; Monika Smujkis - sekretarz; Dagmara Nycz i Marcin 
Tymura (przedstawiciele do Rady Młodzieży); Monika Dyrda, Magdalena 
Wladysiuk i Eryk Stachniuk (sztandarowy). 
173. Tamże, str. 57. 
174. Jak wyżej, str. 58. 
175. Tamże, str. 62. 
176. Jak wyżej, str. 99. 
177. Gazetka szkolna "piątka" nr 2 z X-XI 1990 r., str. 7.
		

/szkola0134.djvu

			133 


17S. Tamże. 
179. Nr "piątki": 1,2,3,4,5,7 ,S,9, 10, 12, 13,17, IS,22. 
ISO. Np. w latach 1990-1992 w redakcji pracowali następujący uczniowie: Paulina 
Rozmysł, Monika Kozioł, Jolanta Skrzydło, Piotr Bobel, Piotr Smujkis, Edyta 
Łuczak, Agata Szwed, Małgorzata Warchał, Agnieszka Kulik, Marta Ludwików, 
Agnieszka Szostak i Monika Popik; w latach 1992-1994 - uczniowie: Anna 
Szynal, Katarzyna Świątek, Joanna Majewska, Paulina Zielińska, Magdalena 
Łukaszczuk, Tomasz Kiernikowski, Agnieszka Obołończyk, Katarzyna 
Radziejczuk, Katarzyna Grzesiuk, Joanna Marków, Michał Koziczyński i Michał 
Wac; w latach 1994-96 - uczniowie: Anna Dziurko, Beata Piłat, Katarzyna 
Stachniuk, Aneta Sikora, Joanna Kłos, Ewelina Stępień, Maryla Stadnik, Kamil 
Czopek, Jan Daruk, Magdalena Świszcz, Jarosław Kozioł i Paweł Łukaszczuk. 
Od nr S "piątki" drugim opiekunem gazetki został p. Paweł Kiernikowski, a od 
nr 19 także p.p. Małgorzata Kimel i Maria Wójcik. 
ISI.Gazetka szkolna "piątka" nr 3 z V 1991 r., str. 11. 
IS2. Tamże, str. 3. 
IS3.Jak wyżej, nr 4 z 14 października 1991 r., str. S. 
IS4. Tamże, str. 11. 
IS5.Jak wyżej, nr 6 z marca 1992 r., str. 13. 
IS6. Tamże, nr 5 z grudnia 1991 r., str. 10. 
IS7.Jak wyżej, str. 4. 
ISS. Tamże. 
IS9. Jak wyżej, str. 6. 
190. Wykaz pracowników SP nr 5 wyrażających swoje stanowisko w przedmiotowej 
sprawie; Pismo Komitetu Strajkowego do Dyrekcji SP nr 5 z 27.11.1992 r.; 
Regulamin uczestników strajku; Pismo Komitetu strajkowego do Kuratora 
Oświaty i Wychowania w Chełmie z dn. 2S.II.1992 r. oraz Postulaty skierowane 
do władz oświatowych. 
191. Gazetka szkolna nr 7 z maja 1992 r., str. 3-4,14. 
192.Tamże.str.lS. 
193. Jak wyżej, str. l; nr S z października 1992 r., str. 6-7. 
194.Tamże,str.l7. 
195. Jak wyżej, str. I. 
196. Tamże, str. l6. 
197. Jak wyżej. 
19S. Tamze, nr 9 z grudnia 1992 r., str. 7. 
199. Jak wyżej, nr 10 z marca 1993 r., str. 15. 
200. Tamże. 
20I.Jak wyżej, nr 13 z lutego 1994 r., str.14. 
202. Tamże, str.15. 
203.Jak wyżej, nr 10 z marca 1993 r., str. 14. 
204. "Pro Patria" z lutego 1993 roku. 
205. Gazetka szkolna "piątka" nr 11 z maja 1993 r., str. 16.
		

/szkola0135.djvu

			134 


206. Tamże, str. 8-9. Oto niektóre maksymy "Dnia Samorządności": "Myślę, więc 
jestem...", "Okno na świat można przysłonić gazetą", "Biada dyktatorom, którzy 
uwierzyli, że są dyktatorami", "Wszystkie drogi prowadzą do celu" itp. 
207. Treść Apelu Komitetu Strajkowego znajdują się w dokumentacji Ogniska ZNP; 
patrz także: gazetka szkolna "piątka" nr II z maja 1993 r., str. 16. 
208. Tamże, str. 10. 
209. Jak wyżej, str. 6. 
210. Tamże, nr 12 z listopada 1993 r., str. 6. 
211. Jak wyżej, str. 5. 
212. Tamże, str. 10. 
213. Jak wyżej, str. 13. 
214. Tamże, str. 18. 
215. Oto jego treść: 
Pamieci Iwonv Piłat 
Trudno nam, którzy Cię znaliśmy od lat odpowiedzieć na pytanie: 
dlaczego odeszłaś IWONO??? 
I chyba nikt z żyjących na świecie nie zdoła odpowiedzieć na nie. Prawdę zna tylko 
Bóg i Ty. 
Przykro było nam żegnać Cię na cmentarzu. Żal i łzy, smutek i ból targały nami 
stojącymi nad Twoją mogiłą. Czy tego można było się spodziewać, kiedy widzieliśmy 
Cię pełną życia i energii, wiecznie goniącą za czymś nowym? Twoje 15-letnie życie 
było pełne pasji i zaangażowania. Wciąż troskałaś się o to, co było dla innych 
zwyczajne i proste. Czyżbyś przeczuwała, że Twoje życie będzie tak krótkie? 
Wszyscy podzielamy rozpacz Twoich Rodziców i wyrażamy Im nasze 
współczucie. Cóż gorszego jest dla matki i ojca, jak widzieć swe dziecko w trumnie? 
A to właśnie było udziałem Twoich Rodziców. 
Będziemy Cię zawsze pamiętać. 
SPOCZYWAJ W POKOJU! 
216. Gazetka szkolna "piątka", dz. cyt., str. 19. 
217. Tamże, str. 18. 
218.Jak wyżej, nr 13 z lutego 1994 r., str. 6 
219. Tamże, str. 10. 
220. Jak wyżej, nr 14 z maja 1994 r., str. 23. 
221. Tamże, str. 22. Podobny przypadek zaszedł w roku 1996. Otóż Anna Grochola 
po ukończeniu klasy pierwszej, w ciągu wakacji przygotowała się i zdała 
egzaminy z zakresu materiału programowego klasy drugiej. Obecnie jest ona 
uczennicą klasy trzeciej i na półrocze miała bardzo wysoką średnią ocen. Jest to 
prawdziwy ewenement w historii SP nr 5 i prawdopodobnie w skali kraju. 
222. Gazetka szkolna "piątka", dz. cyt., str. 22 
223. Tamże; patrz także protokół z zebrania sprawozdawczo-wyborczego Ogniska 
ZNP przy SP nr 5 z dnia 24 marca 1994 roku, który znajduje się w dokumentacji 
tegoż Ogniska. 
224.Byli to: p. T.Kozioł, p. J.Krzywicki i p. P.Kiernikowski. Patrz: "piątka" nr 14, 
dz. cyt., str. 22
		

/szkola0136.djvu

			135 


225. Tamże, str. 12-13. 
226. Jak \ryżej, str. 23. 
227. Tamże, nr 15 z listopada 1994 r., str. 7. 
228. Jak \ryŻej, str. II. 
229. Tamże, str. 19. 
230. Jak \ryżej, nr 16 z grudnia 1994 r., str. 5. 
231. Tamże, nr 15 z listopada 1994 r., str. 3.; patrz takze: Protokół z posiedzenia Rady 
Pedagogicznej z dnia 9 września 1994 r. 
232. Gazetka szkolna "piątka", dz. cyt., str. l. 
233. Tamże, str. I. 
234. Jak \ryżej, nr 18 z maja 1995 r., str. 17. 
235. Tamże, nr 17 z lutego 1995 r., str. 8. 
236. Jak \ryŻej. 
237. Tamże. 
238. Jak \ryżej. 
239. Tamże, nr 18, dz.cyt., str. 8. 
240. Jak \ryżej, str. I I. 
241. Tamże, nr 19 z października 1995 r., str. 10. 
242. Jak \ryŻej, str. 1,13; patrz także: "piątka" nr 21 z lutego 19% r., str. II. 
243. Tamże, nr 19, dz. cyt., str. 13. 
244. Jak \ryżej, str. I. 
245. "Gazeta Wyborcza" z 29 września 1995 r. (region i okolice Chełm), str. 7; 
także: "Tygodnik Chełmski". 
246. Gazetka szkolna "piątka" nr 20 z grudnia 1995 roku, str. 6. 
247. Tamże, str. I I. 
248. Jak \ryżej. 
249. Tamże, str. 7. 
250. Jak \ryżej, str. 10. 
251. Tamże. 
252. Jak \ryżej. 
253. Tamże. 
254. Jak \ryżej, nr 21 z lutego 1996 r., str. 8. 
255. Tamże. 
256. Jak \ryżej, nr 22 z czerwca 1996 r., str. 5. 
257. Tamże. Należy nadmienić, że Rafał Jasiński uzyskal zdecydowanie I miejsce 
i tytuł laureata Wojewódzkiego Konkursu Historycznego. Drugi laureat tego 
Konkursu był gorszy o 5 punktów. 
258. Gazetka szkolna "piątka", dz. cyt., str. 5. 
259. Tamże, str. 10-11. 
260. "Pro Patria" z czerwcallipca 1996 r., str 8. 
261. Gazetka szkolna "Piątka mniej" nr 1123/ z października 1996 r., str. 23. 
262. Tamże, str. 13-15. 
263. Jak \ryżej, str. 2; patrz także: "Piątka mniej" nr 2/24/ z listopada/grudnia 1996 r., 
str. 6.
		

/szkola0137.djvu

			136 


264. Tamże, str. 2. Redaktorem naczelnym został uczeń Grzegorz Polakowski. jego 
zastępcą - Ewa Szpejda (oboje z klasy VIa ), a opiekunami p. Teresa Kurzępa 
i p. Paweł Kiemikowski. Opracowanie komputerowe: p. Marian Ludwików. 
265. Gazetka szkolna "Piątka mniej", dz. cyt., str. 12. 
266. Tamże, str. 4. 
267. Jak wyżej. 
268. Tamże, str. 12. 
269. Jak wyżej, str. 14. 
270. Tamże, str. 2. 
271. Jak wyżej, str. 4. 
272. Tamże, str. 5.
		

/szkola0138.djvu

			Bibliografia 


I. Archiwalia: 
1. Archiwum Państwowe w Lublinie, Oddział w Chełmie: 
a) zespół: Magistrat miasta Chełma; sygnatury: 717, 718, 721, 722,1237,1320, 
1503,1535,1735; 
b) zespół: Inspektorat Szkolny w Chełmie; sygnatury: 6,17,25,26,47,73,98, 
101,115,117,130,145,161,165,169.172,211,223,243,610,640. 
2. Dokumentacja Zarządu Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego w Chełmie. 
3. Dokumentacja Zarządu Ogniska ZNP przy Szkole Podstawowej nr 5 im. Marii 
Konopnickiej w Chełmie. 
4. Archiwum Szkoły Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie - 
arkusze ocen (poczynając od roku szkolnego 1946/1947). 
ll. Prasa: 
"Zwierciadło", "Kronika Nadbużańska", "Kamena". "W służbie oświaty", 
"Sztandar Ludu", "Kurier Lubelski", "Tygodnik Chełmski", "Pro Patria", "Gazeta 
Wyborcza", "Lubelski Rocznik Pedagogiczny". 
III. Maszynopisy: 
l. Monografia Szczepu ZHP im. Obrońców Warszawy przy Szkole Podstawowej 
nr 5 w Chełmie. Chełm 1977. 
IV. Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej nr 32 i 34. 
V. Księga protokołów z posiedzeń Rady Pedagogicznej. 
VI. Księga zarządzeń dyrektora szkoły. 
VII. Kroniki: 
I. Kronika szkolna Szkoły Podstawowej nr 5 w Chełmie. 
2. Kronika szkolna Szkoły Podstawowej nr I w Chełmie. 
3. Kronika Samorządu Szkolnego Uczniów w SP nr S w Chełmie. 
4. Kronika klasowe w SP nr 5 w Chełmie. 
VIII. Inne: 
l. Polski Słownik Biograficzny. Kraków 1939-1946. t.xIII, z. 2. 
2. Bolesław Zimmer, Miasto Chełm. Zarys historyczny. Warszawa-Kraków, 1974. 
3. Konstanty Prożgo, Chełm. Przewodnik. Warszawa, 1989. 
4. Gazetki szkolne w SP nr 5 w Chełmie: 
a) "piątka", 
b) "Piątka mniej".
		

/szkola0139.djvu

			., 
-< 
: ';""""" 
-:') 
,4t" II .... 


.
 .} 
.;,... 


t-
 
t' ANEKSY 


f
! . \ :
.. 


';;"Af..,tdIT 


J'::u
 


-k.\-t,:h...
 


L' 


i
		

/szkola0140.djvu

			POSTAĆ PATRONKI 


Konopnicka z Wasiłowskich Maria 
Stanisława, krypt. i pseud. M.K., K., 
Marko, Ko -Mar, Jan Sawa, Piotr Sunna, 
Jan Waręż, Hwnanus, Ursus, Mruczysława 
Pazurek (1842-1910), poetka, nowelistka, 
autorka utworów dla dzieci, działaczka 
społeczna. Ur. 25.V w Suwałkach 
w rodzinie inteligencji zawodowej 
pochodzenia ziemiańskiego, była córką 
Józefa Wasiłowskiego i Scholastyki 
, z Turskich. W 1849 r. ojciec Jej, patron 
Trybunału Cywilnego, przeniesiony został 
z Suwałk na analogiczne stanowisko do Kalisza; w r. 1854 odwnarła Ją matka. 
Wykształcenie średnie otrzymała Konopnicka częściowo w domu, częściowo 
w szkole. Wiadomo, że w r. 1855/86 uczyła się na pensji Sióstr Sakramentek 
w Warszawie, gdzie była koleżanką, m.in. Elizy Pawłowskiej, późniejszej 
Orzeszkowej. Największą rolę w edukacji Konopnickiej odegrał Jej ojciec, człowiek 
wykształcony, o zamiłowaniach literackich... jemu zawdzięczała Konopnicka 
znajomość literatury antycznej i nowożytnej,... Istotny wpływ miała na Konopnicką 
atmosfera patriotyczna domu rodzinnego. 
Konopnicka wyszla za mąż (1O.IX.1862) za ziemianina Jarosława 
Konopnickiego, mającego znaczny, lecz zadłużony udział w majątku rodzinnym, 
którego siedzibą był zamieszkały przez teścia i młodszych braci męża dworek 
w Bronowie, położonym w ówczesnej guberni kaliskiej. W czasie Powstania 
Styczniowego w listopadzie 1863 r., Konopnicka z mężem zagrożonym 
aresztowaniem i z kilkwniesięcznym dzieckiem opuściła Bronów, udając się do 
Drezna, skąd powróciła przy końcu 1864 r. W powstaniu poległ jedyny brat 
Konopnickiej Jan Jarosław, student z Liege. Bronów, zdewastowany podczas
		

/szkola0141.djvu

			przemarszów wojsk, przy tym nieumiejętnie administrowany, został przez rodzinę 
sprzedany, a Konopniccy doprowadzeni niemal do ruiny wzięli w dzierżawę niewielki 
folwark w pobliskim Gusinie. Lata pobytu Konopnickiej w Bronowie i Gusinie, 
zapełnione pracą w gospodarstwie, wychowywaniem sześciorga dzieci (Tadeusz, 
ur. 1863, Helena - 1864, Zofia - 1866, Stanisław - 1867, Jan - 1868, Laura - 1872) 
i hucznym, a lekkomyślnym życiem zadłużonego dworku ("zjazdy, polowania..., 
ciągłe subhasty, zajęcia") były zarazem okresem rozwoju intelektualnego 
i kształtowania się poglądu na świat przyszłej pisarki. W swoich późniejszych listach 
i pismach zamieściła Konopnicka zestawienie dzieł i autorów, które wywarły na Nią 
wpływ. Spośród myślicieli polskich największe znaczenie przypisywała Jędrzejowi 
Śniadeckiemu i Józefowi Supińskiemu, ale rolę "pocisku burzącego" złudzenia 
i naiwne wyobrażenia o świecie odegrały pisma Michel Montaigne'a, z którymi 
("Próby") zetknęła się po raz pierwszy w Bronowie (znalazłszy na strychu starą, 
cenną bibliotekę) oraz lektura dzieł najwybitniejszych przedstawicieli epoki: 
J.S.MiIIa, M.Chevaliera, W.Roschera, H.T.Buckle'a, A.Baina, T.Ribota, 
J.W.Drapera, LLSchlossem, H.Taine'a i in. 
Pierwsze próby Iitemckie powstały w Bronowie, świadomość powołania 
pisarskiego dojrzala w Gusinie. W r. 1875 pod pseud. Marko ogłosiła Konopnicka 
pierwszy wiersz "Zimowy poranek" w piśmie "Kaliszanin". Dopiero jednak cykl 
"W górach", osnuty na wrażeniach z pobytu w Pieninach w t.r., otworzył przed 
Konopnicką poetycką drogę. Pierwszy utwór tego cyklu "Przygrywka" ("Tygodnik 
Ilustrowany" 1876), powitany szczególnie życzliwie przez Litwosa (H. Sienkiewicz), 
stworzył przychylny klimat wokół twórczości poetki. Perspektywa pmcy literackiej 
spowodowała radykalną zmianę w dotychczasowym Jej życiu. W r. 1877 opuściła 
wraz z dziećmi Gusin, przyjęła pomoc, którą ofiarował Jej ojciec... Zgon ojca 
(26.Ill. I 878) podważył sytuację materialną Konopnickiej, a trudne warunki 
egzystencji wprowadziły pisarkę w szeregi "umysłowego proletariatu", w których 
przyszło Jej pozostać do końca życia. Wydane w I. 1881-1887 "Z przeszłości _ 
Fragmenty dramaryczne" i trzy serie "Poezji", nacechowane buntem społecznym,
		

/szkola0142.djvu

			wywołały ostrą krytykę środowisk konserwatywno-klerykalnych (TJeske-Choiński, 
S.Tarnowski, I.Gnatowski), poważne zastrze:!:enia obozu pozytywistycznego 
(P.Chmiełowski) i wyraźną sympatię lewicy społecznej (B. Szwarce, B.Białobłocki, 
S. Żeromski, później K.Kelles-Krauze). 
W Warszawie Konopnicka brała udział w nielegalnych [onnach działalności 
społecznej, jak Opieka nad Pierwszymi Socjalistami Uwięzionymi w Cytadeli (1878), 
konspiracyjne kontakty w Czytelni Naukowej dla Kobiet przy ul. Elektoralnej, a także 
w jawnych organizacjach, jak Opieka nad Więźniami Kryminalnymi i Młodocianymi 
Przestępcami (1883). W r. 1883 wyjechała po raz pierwszy za granicę (Karlovy Vary, 
Triest, Włochy). Echa tej podróży, zwłaszcza pobyt w Wenecji, znalazły trwałe 
odbicie w późniejszych utworach poetyckich, aktualnie zaś wydane reportaże 
"Wrażenia z podróży" (1884) spotkały się z ostrą krytyką A. Sygietyńskiego 
w"Wędrowcu", głównie za zbyt kwiecisty styl... W Warszawie związana z takimi 
działaczkami oświatowymi i społecznymi, jak Maria Bouffałówna-Wysłouchowa, 
Wanda Umińska, Faustyna Mokrzycka i in. Konopnicka została przez nie wysunięta 
na stanowisko redaktorki pisma dla kobiet "Świt". Sekretarzem redakcji "Świtu" 
został Jan Gadomski, nauczyciel dzieci Konopnickiej z Gusina...; literacką 
orędowniczką pisma stała się Orzeszkowa, do niajczynniejszych współpracowników 
należeli Kraszewski, Dygasiński, Chmielowski, Je:!: i in.... 
... W r. 1890 Konopnicka opuściła Warszawę; przyczyniły się do tego 
konflikty rodzinne, zwłaszcza ekscesy chorej umysłowo córki Heleny, coraz cię:tsze 
prześladowania cenzury oraz charakteryzujące Konopnicką dążenie do niezalemości 
i niespokojne poszukiwanie nowych wrażeń. Odtąd zaczął się okres tułaczki, w której 
omal nieodłączną towarzyszką Konopnickiej była Maria Dulębianka, znana 
portrecistka i działaczka ruchu kobiecego. Wędrówkę zaczęła Konopnicka od 
Krakowa; 1.r. przebywała w Suchej, Zakopanem, w Łodzi.... w Turku..., 
w Częstochowie (na ślubie córki Zofii); w październiku była po raz pierwszy we 
Lwowie, w grudniu ponownie w Krakowie (na uroczystościach sprowadzenia 
prochów Adama Mickiewicza do kraju). W styczniu r.n.zastała Ją w Monachium
		

/szkola0143.djvu

			wiadomość o chorobie syna Tadeusza (zmarł po operacji 12.1.1891). Wiosnę t.r. 
spędziła w Lucernie. Mediolanie i Bolonii. W maju przekazała w swojej 
korespondencji do dzieci i stryja obszerne relacje z obchodów setnej rocznicy 
Konstytucji 3 Maja, jakie odbyły się w Polskim Muzeum Narodowym w Raperswilu. 
W jesieni t.r. oglądała w Zurychu rozbitków tragicznej emigracji chłopów polskich. 
wracających z Brazylii. a spotkanie z nimi i opowieści o przygodach tułaczki za 
Oceanem stały się inspiracją "poematu emigracyjnego" - "Pana Balcera w Brazylii", 
którego pierwsze strofy napisała Konopnicka już w końcu t.r. 
Podróże zagraniczne rozszerzyły znajomość malarstwa. muzyki. teatru. 
zabytków architektury i nowych prądów w sztuce, co znalazło bezpośrednie odbicie 
w twórczości pisarki. W latach pobytu za granicą - w Austrii, Niemczech. Szwajcarii, 
Włoszech. Jugosławii i Francji - Konopnicka utrzymywała bliskie związki z krajem. 
opiekowała się dziećmi..., pozostawała w stałej łączności z przyjaciółmi z różnych 
środowisk..., wpółpracowała z prasą i wydawnictwami wszystkich trzech zaborów. 
zacieśniała więź z polskim ruchem kobiecym.... wpółdziałała z Macierzą Szkolną, 
towarzystwami ludowymi. komitetami pomocy dla wywłaszczonej ludności Górnego 
Śląska i Wielkopolski oraz ze stowarzyszeniami polskimi na emigracji w Europie 
i Ameryce: Ogniskiem Słowiańskim w Pradze. Związek Polek w Stanach 
Zjednoczonych. Była współorganizatorką protestu opinii światowej przeciw gwahom 
pruskim wobec dzieci polskich we Wrześni (1902), wystąpiła także z inicjatywą 
interpelacji w parlamentach europejskich w sprawie prześladowania Unitów (1909). 
W r. 1902 w dwudziestolecie pracy pisarskiej Konopnickiej odbyły się 
uroczyste i manifestacyjne obchody jubileuszowe w Krakowie (19 i 20 X, 
przemawiali. m.in. prezes Komitetu Jubileuszowego Kazimierz Bartoszewicz. 
posłowie Stronnictwa Ludowego. J.Bojko i F.Wójcik) i Lwowie (25 i 26 X). 
zabronione na terenie zaboru pruskiego i rosyjskiego. W "darze narodowym" pisarka 
otrzymała (aktem z 5 X 1903 we Lwowie) dworek w Żarnowcu koło Krosna na 
Podkarpaciu. Na przebieg obchodów jubileuszowych istotny wpływ wywarła Eliza 
Orzeszkowa oraz stowarzyszenia kobiece. na których spoczęła organizacja jubileuszu
		

/szkola0144.djvu

			i zakup dworku żarnowieckiego... W okresie rewolucji 1905-1907 Konopnicka mimo 
choroby przybyła do Warszawy, uczestniczyła w organizowanej, m.in. przez Wandę 
Umińską i Stefanię Sempołowską akcji pomocy więźniom i ich rodzinom. Ostatnie 
lata pracy Konopnickiej pochłonęło główne "dzieło życia" - "Pan Balcer w Brazylii", 
którego pierwsze egzemplarze ukazały się w druku z końcem 1909 r. Nie doczekała 
się już wydania najważniejszego ze swoich zbiorów krytycznych, tomu 
,,0 Beniowskim" (1910), którego ostatnią drukarską korektę robiła w końcu września 
1.r., będąc śmiertelnie chora. Zmarła 8 X 1910 r. w lwowskim sanatorium "Kisielki". 
W różnorodnym dorobku pisarskim Konopnickiej największe znaczenia miała 
twórczość poetycka... Pisa/a.. . liczne utwory o motywach społecznych 
("Najkrwawsze pole", "Noce letnie",... "Czy marzą?", "Czy warto?") 
i patriotycznych ("Scavus saltans", Contra spem spero", "Toast", ,,0 wy, co cierpieć 
umiecie w pokorze), w których romantyczne wzory obrazowania przystosowane 
zostały do wyrażania aktualnych zjawisk życia współczesnego... Wyrazem 
pełniejszego rozwoju indywidualności poetyckiej stały się tzw. pieśni ludowe, 
różnorodne ich cykle znalazły się już w 2 i 3 serii "Poezji" ("Wieczorne pieśni", 
"Z łąk i pól", "Łzy i pieśni", "Po rosie", "Z chaty", "Z pola i lasu"), zamieszczone 
także w wielu cyklach następnych zbiorków ("Z tamtego świata", "Ku chacie", 
"Pieśni tęsknoty''). Przet.varzając swobodnie motywy ludowe, czerpiąc także 
z tradycji literackich (W. Syrokomla, T.Lenartowicz), stosując różnorodne zabiegi 
stylistyczne, Konopnicka stworzyła w tych utworach oryginalną kreację chłopskiego 
bohatera lirycznego. Ambitnym utworem pierwszego dapu twórczości poetyckiej był 
za początkowany w r. 1886 (wyd. w r. 1913) poemat "Imagina"... Konopnicka 
dokonała rozrachunku z własną epoką i tradycją szlachecką, zarysowała także wizję 
przyszłości, wyrażając wiarę w zmartwychwstanie Polski..., ukazywała sens walki 
o wolność społeczną i narodową, związaną z przebudową całego świata. 
W drugim etapie twórczości, przypadającym na okres pobytu za granicą, 
poszerzyła Konopnicka wielostronnie swój warsztat pisarski, ale twórczość poetycka 
odgrywała w nim nadal główną rolę ("Linie i dźwięki" - 1897, "Darnnata" - 1900,
		

/szkola0145.djvu

			"Italia" - 1901, "Drobiazgi z podróżnej teki" - 1903, "Śpiewnik historyczny" - 1904, 
"Ludziom i chwilom" - 1905. "Nowe pieśni" - 1905, "Głosy ciszy" - 1906, "Przez 
głębinę" - 1907). W tym bogatym dorobku poetyckim wystąpiły tematy znane 
z pierwszych zbiorków, lecz doszła także do głosu nowa tematyka i nowe środki 
artystyczne: wprowadzanie motywów antycznych ("Hellenica - Poezje IV. 1896), 
biblijnych (cykl "Z mojej Biblii", "Linie i dźwięki"), włoskich ("Italia"), stylizacji 
balladowej (cykl "Kartki prowansalskie"...) i paraboli ewangelicznej ("Który ma 
złoty klucz"...), przy czym poetka wykazywała wzrost poczucia wagi słowa... 
...Z wyczulenia na najbardziej doniosłe dla bytu narodu wyrosła poezja 
polityczna Konopnickiej. Część tej poe
i była bezpośrednią manifestacją protestu 
przeciw gwahom zaborczym i wynikającemu z nich zagrożeniu narodu ("Do granicy" 
- 1886), "Na Piastowskim Śląsku" - 1901, ,,0 Wrześni" - 1902, "Z poematu "Unici"- 
1907, "Rota" - 1908), część martyrologii narodu przedstawiała w masce historyzmu 
("Sen Jennaka" - 1895) lub w fonnie ewangelicznej paraboli ("Kto krzywdę płodzi"- 
1897), w antycznej metaforze ("Z ksiąg Sybilli" - 1907), ezopowej aluzji (np. liczne 
utwory z cyklu "Piosenki i pieśni" - 1887)... Patos patriotyczny wystąpił silnie 
w twórczości Konopnickiej w okresie rewolucji w l. 1905-1907... Z doświadczeń 
rewolucji i z wiary w sens walki wyzwoleńczej zrodził się sugestywny obraz 
manifestacji robotniczej w "Panu Balcerze w Brazylii". Literackim wzorem epopei, 
pisanej od r. 1891, był "Pan Tadeusz" Mickiewicza. Konopnicka świadomie dążyła 
do przeciwstawienia epopei szlacheckiej - chłopską, Stąd na bohatera poematu 
wysunęła zbiorowość chłopską, stawiając na jej czele kowala wiejskiego Balcera... 
Z poszukiwaniem nowej poetyki łączyły się prace przekładowe Konopnickiej, 
obejmujące twórczość pisarzy tak różnorodnych, jak poeci z kręgu parnasistowskiego 
(SuJly Prudhomme, A.Ch.Swinburne, Louise Ackennan), epigoni romantyzmu 
(Vrchlicky, R.Harnerling, E.Rostand), przedstawiciele naturalizmu i modernizmu 
(G.d' Annunzio, Ada Negri i Gerhard Hauptmann). 
Odrębny rodzaj twórczości Konopnickiej reprezentowała proza narracyjna. 
Właściwy debiut prozatorski stanowiły pisane w L 1882-1886, a wydane w r. 1888
		

/szkola0146.djvu

			"Cztery nowele" ("Michał Duniak", "UItimus", "Wojciech Zapała", "Pod prawem"). 
Pełną skalę możliwości twórczych i osiągnięć artystycznych w prozie przyniosły 
dopiero dalsze zbiory nowel Konopnickiej: "Moi znajomi" - 1890, "Na drodze" - 
1893, "Nowele" -1897, "Ludzie i rzeczy" -1898, "Na normandzkim brzegu" - 1904). 
W kompozycji utworów posługiwała się Konopnicka bogatą różnorodnością form, 
od reportażu ("Obrazki więzienne"), narracji wspomnieniowej ("Z cmentarzy", 
"Anusia", "Józefowa", "Banasiowa") i gawędy (kronikarsko-wspomnieniowa 
rekonstrukcja wydarzeń "Z 1835 roku"), po studia środowiskowe ("Nasza szkapa", 
"Mendel Gdański", "Z włamaniem", "Miłosierdzie gminy") i nowele o silnym 
napięciu akcji dramatycznej w sferze zdarzeń lub przeżyć wewnętrznych ("Krysta", 
"Panna Florentyna"). .. 
Znaczną wartość artystyczną i zdolność oddziaływania zachowała twórczość 
Konopnickiej dla dzieci. W obrazkach prozą ("Jak się dzieci w Bronowie bawiły", 
1885), w zbiorkach poezji i pieśni ("Moja książeczka", 1889, "Śpiewnik dla dzieci" 
z muzyką Zygmunta Nosowskiego, 1891, "Wesołe chwile małych czytelników", 
1889, "Szczęśliwy światek", 1895), w utworach wiążących prozę z poezją ("Czytania 
dla Tadzia i Zosi", 1892), w poetyckich opowieściach przygód (,,0 Janku 
Wędrowniczku", 1893, "Na jagody", 1903), w legendarnych przypowieściach ("Jak to 
ze lnem było") i heroikomicznych parodiach ("Szkolne przygody Pimpusia Sadełko") 
- podniosła Konopnicka świat przeżyć i wyobrażeń dziecięcych do wyżyn sztuki. 
Liryka dziecięca. gatunek. który w literaturze polskiej stworzyła i baśń 
,,0 krasnoludkach i o sierotce Marysi" (1896) umiejętnie łącząca motywy funtastyki, 
legendy i baśni ludowej ze światem realnym, wysunęły Konopnicką na czoło 
literatury tego gatunku. .. 
W pismach społecznych Konopnickiej, nie związanej z żadną organizacją 
i doktryną polityczną, dochodził do głosu zarówno eklektyzm ideologiczny, jak 
i niezależność i odwaga myślenia. Najliczniejszą grupę pism społecznych 
Konopnickiej stanowiła publicystyka "Świtu" (1884-1886). W ramach 
emancypacyjnej problematyki czasopisma dokonała Konopnicka przenikliwej krytyki
		

/szkola0147.djvu

			obowiązującego stereotypu kobiety. ukazując jego anachroniczność w aktualnej 
sytuacji ekonomicznej. " 
Wśród prac krytycznych Konopnickiej nąjliczniejsze były recenzje aktualnie 
wydawanych dzieł prozatorskich; do licznych, chociaż niewielkich objętością, 
należały także syntetyzujące szkice o calokształcie dorobku poszczególnych pisarzy 
(Henryk Sienkiewicz. Eliza Orzeszkowa, Stanisław Wyspiański, W. Hugo) i tzw. 
portrety literackie (T. Lenartowicz. H. Sienkiewicz, Adam Asnyk) Najpoważniejsze 
znaczenie miały sproblematyzowane studia krytyczno-literackie o rozległym zasięgu 
tematycznym.. . 
.. . Recepcj a twórczości Konopnickiej przeszła wiele faz. Za życia pisarki, przy 
całej kontrowersji ocen Jej dorobku pisarskiego i ich wahań zdobyła Konopnicka 
uznanie największych pisarzy i krytyków epoki: H. Sienkiewicza, E. Orzeszkowej, 
A. Świętochowskiego. S. Żeromskiego, J. Kasprowicza, B. Leśmiana i in. Znaczny 
był wpływ Konopnickiej na początkową twórczość poetów okresu Młodej Polski: 
J. Kasprowicza, Z. Przesmyckiego. K Tetmajera... W dwudziestoleciu 
międzywojennym jawne reminiscencje Jej utworów dla dzieci widoczne były 
u Juliana Tuwima, Z. Rogoszówny, Janiny Porazińskiej i Jana Brzechwy. Po śpiewną 
muzyczność i stylizowany folklor sięgali do Jej twórczości poeci z kręgu 
Czechowiczowskiego. jak S. Piętak. i przedstawiciele samorodnej literatury ludowej, 
jak Stanisław Nędza-Kubiniec i W. Breowicz. Utwory Konopnickiej inspirowały 
ilustratorów. rysowników, malarzy i rzeźbiarzy: M.E.Andriollego. KPillatiego, 
J.Holewińskiego, St. Wyspiańskiego, W.Wodzinowskiego, A. Kamieńskiego, 
Władysława Skoczylasa, KSopoćkę, Ksawerego Dunikowskiego i wielu innych. 
Różne fonny przybrała inspiracja twórczością Konopnickiej w muzyce, od dziecięcej 
miniatury wokalnej do pieśni solowych i chóralnych, od muzyki kantatowej do 
utworów symfonicznych. których twórcami byli kompozytorzy z epoki: Mieczysław 
Karłowicz, W. Żeleński, Z. Noskowski, S. Niewiadomski, H. Melcer, P. Maszyński, 
P. Nowowiejski i muzycy współcześni: W. Frieman, S. Wiechowicz, 
S. Skrowaczewski. Miarą wartości spuścizny literackiej są przekłady utworów
		

/szkola0148.djvu

			Konopnickiej na 25 języków świata. Najczęści
 tłumaczone bywają nowele: "Dym", 
"Mendel Gdański", "Banasiowa", "Nasza szkapa", baśń "O krasnoludkach 
i o sierotce Marysi" oraz obrazki poetyckie i liryki ludowe. 
Na zakończenie tego szkicu o życiu i twórczości Marii Konopnickiej należy 
wspomnieć, że poetka w swoich podróżach "zawadziła" także o Chełm i Ziemię 
Chełmską, gdzie zapoznała się dobrze z problemem unickim. Zamierzała napisać 
o Unitach cały poemat. Z przyczyn obiektywnych skończyło się jedynie na kilku 
rragmentach. Jeden z nich dotyczy naszego miasta. Czytamy w nim: 
"Chełmie, miasto podparte 
nieszczęść swoich górą, 
Jakżeś mi czarną w oczach 
pokryło się chmurą, 
Kiedym żałości pełna 
i wstrętu, i trwogi 
Jakby w dom zadżumionych 
wchodziła w twe progi.,,1 


Na podstawie "Polskiego Słownika Biograficznego", Kraków 1939-1946, 
t.XIII, z.4, str. 576-581, Jan Baculewski - opracował Paweł Kiernikowski. 


I August Grychowski, Lublin i Lubelszczyzna w życiu i twórCZOŚCi pisarzy polskich.
		

/szkola0149.djvu

			Edward ROLLlNGER 


_ pierwszy kierownik Szkoly Podstawowej nr 5 w Chelmie 


E. Rollinger urodzil się 18 marca 1899 roku w Pohajcach, woj. tarnopolskie. 
Był więc typowym kresowiakiem. Tam też ukończył Szkołę Powszechną, a także zdał 
pierwszy egzamin nauczania początkowego przed Komisją Egzaminacyjną przy DOK 
we Lwowie (4 kwietnia 1923 r.). Wcześniej, bo l stycznia 1922 roku, podjął pracę 
jako nauczyciel w szkołach podleglych Inspektorowi Szkolnemu w Lubomlu 
(pracował w nich do 31 sierpnia 1930 roku). W międzyczasie zdał egzamin na 
nauczyciela przed Komisją Egzaminacyjną w Kostopolu (27 sierpnia 1925 roku) oraz 
zaliczył studia na Wyższym Instytucie Nauczycielskim w Wilnie (1928 r.). 
Od l września 1922 roku pracował w szkołach podleglych Inspektorowi 
Szkolnemu w Lubomlu. Od l września 1930 roku do 31 sierpnia 1932 roku pełnił 
obowiązki kierownika Szkoły Powszechnej w Starej Wsi, a od l września 1938 roku 
do 31 sierpnia 1938 r. był po. kierownika Szkoły Powszechnej w Wągrowie. 
Od l września 1938 r. do 14 maja 1939 r. przeniósł się do Chełma, gdzie podjął 
obowiązki podinspektora szkolnego w Chełmie. Powołany do służby wojskowej brał 
czynny udział w walkach wrześniowych 1939 r. w trakcie których dostał się do 
niewoli niemieckiej i przebywał w Oflagu nr VIIa (w Mumau). Do Kraju wrócił 
8 sierpnia 1946 roku i od razu zgłosił się do pracy. Otrzymał więc nominację na 
nauczyciela, a następnie kierownika Szkoły Powszechnej nr 5 (chociaż pobory 
pobierał z rejonu płatniczego m. Chełma szk. nr 2 i nr 4). Obowiązki te pełnił 
należycie aż do 31 sierpnia 1948 roku, kiedy to przeniósł się na stanowisko 
nauczyciela do Państwowego Gimnazjum i Liceum w Janowie Lubelskim. Dalsze 
Jego losy nie są znane w chwili obecnej. Wymaga to pogłębionych badań i studiów.. 


Na podstawie akt archiwalnych opracował: 
Paweł Kiemikowski
		

/szkola0150.djvu

			· Ostatnie dane ze źródeł archiwalnych w Chełmie mówią tylko o przeniesieniu 
z Chełma do Janowa Lubelskiego. Dalsze losy p. E. Rollingera nie są znane na 
podstawie danych, jakimi dysponuje chełmskie Archiwum oraz Szkoła Podstawowa 
nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie. 


Paweł Kiemikowski
		

/szkola0151.djvu

			Maria DZIEMIANKOWA (1948-1949) 


Maria z Fortuńskich Dziemiankowa była jednym z najkrócej działających 
"szefów" "Piątki". Kierowała nią tylko w ciągu roku szkolnego 1948-1949. Mimo to 
warto o Niej wspomnieć w niniejszym opracowaniu. 
Urodziła się 26 marca 1896 roku we Lwowie, w rodzinie robotniczej. Wraz 
z dwoma braćmi wychowywała się przy rodzicach. We Lwowie skończyła zarówno 
Szkołę Powszechną, jak i Państwowe Selninarium Nauczycielskie (1920). 
Przez pierwsze trzy lata swojej pracy zawodowej pracowała jako nauczycielka 
w Woli Zabierzowskiej koło Bochni (1920-1923). Od I września 1923 roku podjęła 
pracę nauczycielską w Szkole Powszechnej li 4 im. Królowej Jadwigi w Chełmie, 
przy ulicy Kolejowej, gdzie pracowała aż do okupacji. 2 sierpnia 1928 roku wyszła za 
mąż za Bolesława Dziemianko - pracownika PKP. Urodziła i wychowała dwóch 
synów: Tadeusza i Janusza. W czasie okupacji, chociaż nie należała do żadnej 
organizacji konspiracyjnej, brała udział w tajnym nauczaniu. Po wyzwoleniu spod 
okupacji niemieckiej od razu zgłosiła się do służby nauczycielskiej i otrzymała pracę 
w Szkole Powszechnej li l. Od 1 września 1948 r. do 31 sierpnia pełniła funkcję 
kierowniczki Szkoły Powszechnej li 5 w Chełmie. a następnie przeszła do pracy jako 
nauczycielka Szkoły Powszechnej li 4 w Chełmie. Od 1957 przeszła na zasłużoną 
emeryturę, jednak przez wiele lat pracowała dorywczo jako nauczycielka w ramach 
zajęć zastępczych i dodatkowych. 
Oprócz pracy zawodowej Maria Dziemiankowa zajmowała się pracą 
społeczną. Jak napisała w "Księdze zmarłych nauczycieli" (też już nieżyjąca) Jadwiga 
Medyńska, M. Dziemiankowa "...należała do osób bardzo pracowitych... Tęsknota 
do pracy zawodowej skierowała Ją ku pracy społecznej, w której znalazła pełne 
zadowolenie. Ostoją tą była Sekcja Emerytów przy Związku Nauczycielstwa 
Polskiego w Chełmie. Była aktywną członkinią i miłą współtowarzyszką, wielką 
społeczniczką... Chętna do czynu pomimo pracy w domu i w swoim ogrodzie, 
na wszystko miała czas. Wszędzie spieszyła, gdzie była potrzebna.
		

/szkola0152.djvu

			Odwiedzała chorych w domu, w szpitalu, nosiła kwiaty i owoce, które sama 
hodowała. Brała czynny udział w pracach kulturalno-oświatowych. socja!no- 
bytowych, w wycieczkach krajoznawczych, koncertach, teatrze. Zawsze czuła się 
zdrowo, zawsze uśmiechnięta, pogodna, życzliwa. 
Zgasła niespodziewanie (5 listopada 1979 roku) zostawiając pustkę po sobie 
i serdeczny żal wśród przyjaciół. Żegnano Ją tłumnie nad mogiłą, pomimo ulewnego 
deszczu..." na cmentarzu parafialnym w Chełmie, przy ul. Lwowskiej. 


Opracowal: Paweł Kiernikowski
		

/szkola0153.djvu

			Aniela GERMATA (1949-1962) 


Aniela Germata, z domu Wójcik urodziła się 6 marca 1904 roku w Kozach 
koło Bielska Białej. Rodzice posiadali gospodarstwo rolne. Dzieciństwo spędziła 
w domu rodzinnym w gronie siedmiorga rodzeństwa. W latach 1911-17 ukończyła 
Szkołę Ludową w Kozach. Następnie trzy klasy Szkoły Wydziałowej w Bielsku 
Białej. 
W latach 1920-25 uczęszczała i ukończyła z wyróżnieniem Pańsrwowe 
Seminarium Nauczycielskie Żeńskie w Kętach. Pracę nauczycielki rozpoczęła 
w Białej Podlaskiej z dniem 1 sierpnia 1925 roku. Następnie uczyła od l września 
1926 we wsi Huszcza, powiat Biała Podlaska. W roku 1928 wyszła za mąż. Urodziła 
i wychowała dwu synów: Jana i Mariana. W latach 1929-30 studiowała 
w Państwowym Instytucie Pedagogiki Specjalnej w Warszawie oraz w Państwowej 
Szkole Higieny w Warszawie. 
W roku 1930 przeniosła się wraz z mężem i synami do Chełma, gdzie 
pracowała do wybuchu wojny w szkołach powszechnych, nauczając języka polskiego. 
W czasie okupacji, kiedy najeźdźca zezwolił na działanie szkół 
powszechnych, pracowała jako nauczycielka. Przez cały okres okupacji prowadziła 
również tajne nauczanie w domu. 
W sierpniu 1944 r. organizowała uruchomienie Publicznej Szkoły 
Powszechnej nr 2 w Chełmie, gdzie z dniem 1 września 1944 r. została mianowana 
Kierownikiem Szkoły. 
W roku 1949 zostaje przeniesiona do Szkoły Powszechnej nr 5 w budynku 
Dziesięciolecia. W szkole tej pracowała w charakterze Kierownika Szkoły do 
31 sierpnia 1962 roku, kiedy to przeszła na emeryturę i przeniosła się wraz z mężem 
do Warszawy. Z jej inicjatywy SP nr 5 otrzymała MARIĘ KONOPNICKĄ 
za patronkę. 
W swojej pracy stosowała nowoczesne metody nauczania i wychowania. Była 
kierownikiem szkoły wymagającym, ale lubianym zarówno przez uczniów jak i grono
		

/szkola0154.djvu

			pedagogiczne. Całe swoje zawodowe życie poświęciła szkolnictwu powszechnemu 
i wychowaniu dzieci i młodzieży. 
Odznaczona w 1938 roku Brązowym Medalem "Za długoletnią Służbę". 
Bezpartyjna. 
Zmarła w Warszawie 26 kwietnia 1981 roku.
		

/szkola0155.djvu

			Kazimierz MISKUR (1962-1982) 


Kazimierz Miskur, s. Bronisława i Eugenii urodził się 24 lutego 1929 roku 
w Przemyślu. Tu też skończył Szkołę Powszechną oraz Studium Nauczycielskie. 
Studiował też na Uniwersytecie im. Mańi Curie-Skłodowskiej w Lublinie pedagogikę 
z psychologią, którą ukończył, podobnie jak kurs II stopnia Organizacji i Zarządzania 
Oświatą. Pracował w różnych szkołach (m.in. w SP Leszczany). Od I września 1962 
roku został kierownikiem, a później dyrektorem Szkoły Podstawowej nr 5 im. Mańi 
Konopnickiej w Chełmie. Pełnił także funkcje kierownicze w innych placówkach 
oświatowych, które w pewnych okresach najdowały swoje siedziby w budynku 
"Dziesięciolecia" (np. Zasadnicza Szkoła Rolnicza czy Wieczorowe Technikum 
Rolnicze). Jako główny administrator gmachu szkolnego podjął z powodzeniem 
i przeprowadził wszystkie podstawowe remonty (np. wymiana całkowita centralnego 
ogrzewania, kapitalny remont dachu. wymiana tynków oraz podłóg itp.). 
Jako pierwszy w Chełmie wprowadził w szkole system pracowni i klasopracowni, 
co zaowocowało podniesieniem stopnia efektywności nauczania i wychowania 
młodzieży szkolnej "Piątki". 
Oprócz pracy zawodowej zajmował się także pracą społeczną, szczególnie na 
łamach Związku Nauczycielstwa Polskiego (do którego wstąpił l września 
1950 roku). Zajmował tu szereg funkcji, m.in. był członkiem Komisji Rewizyjnej 
Zarządu Powiatowego ZNP w Chełmie (1966) oraz prezesem Ogniska ZNP 
nr 6 (1972). 
Jak wspomniał w wywiadzie do gazetki szkolnej "piątka" nr 14 z maja 
1994 roku, str. 5. w czasie swojej pracy był ,,nagradzany odznaczeniami pieniężnymi 
przez Ministerstwo Oświaty i Wychowania oraz przez Wydział Oświaty... ". 
Z dniem I sierpnia 1982 roku został odwołany ze stanowiska dyrektora. 


Opracował: Paweł Kiernikowski
		

/szkola0156.djvu

			Ryszard JAKUBOWICZ (1982-1996) 


Urodził się dn. 9 lutego 1945 roku w Rejowcu, woj. chełmskie. Do Szkoły 
Powszechnej chodził w Chełmie. Tu też w I Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana 
Czarnieckiego zdał egzamin maturalny. W roku 1978 zdobył tytuł magistra ekonomii 
na Uniwersytecie im. Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, specjalność - ekonomika 
przemysłu. 
W latach 1964-1996 pracował w następujących zakładach: 
I) Zespół Szkół Zawodowych nr 4 im. Kazimierza Andrzeja Jaworskiego (KAJ-a) 
w Chełmie jako nauczyciel (I.IX. I 964 r. - 3.IX.1977 r.); 
2) PTSB "Transbud Lublin", Oddział IV w Chełmie jako kierownik działu służb 
pracowniczych (5.IX.1977 r. - I 5.x1l.1977 r.); 
3) Wojewódzka Rada Związków Zawodowych w Chełmie na stanowisku starszego 
ispektora do spraw ekonomicznych (15 .XIl.l 977 r. - 29.11.1980 r.); 
4) Kopalnie Lubelskiego Zagłębia Węgłowego, Delegatura w Chełmie jako inspektor 
do spraw kompletacji zalogi (1.11.1980 r. - 31.1.1982 r.); 
5) Od I.VIII.1982 r. do 31.XII.1996 r. nieprzerwanie pracował na stanowisku 
dyrektora w Szkole Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie. 
W trakcie pracy zawodowej kończył różnego rodzaju kursy, jak np. w 1984 
roku - kurs III stopnia BHP, zorganizowany przez Zarząd Główny ZNP, Ośrodek 
Usług Pedagogicznych i Socjalnych w Lublinie, czy też w 1993 roku kurs BHP 
zorganizowany przez Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Chełmie. 
Oprocz pracy zawodowej zajmował się pracą społeczną w ZNP (gdzie pełnił 
szereg funkcji) oraz, m.in., przy Wojewodzie Chełmskim. Za całoksztah swojej pracy 
otrzymal w 1985 roku Nagrodę Inspektora Oświaty i Wychowania w Chełmie. 
Jest żonaty. Ma dwie córki. 


Opracował: Paweł Kiemikowski
		

/szkola0157.djvu

			Bożena ŚWISZCZ 


Urodziła się 22 lutego 1955 roku w Chełmie. Tu też pobierała pierwsze nauki 
na szczeblu podstawowym i średnim (chodziła bowiem do Szkoły Podstawowej nr 3 
im. A. Mickiewicza i do II Liceum Ogólnokształcącego w Chełmie). Po maturze 
podjęła studia na Uniwersytecie im. Marii Skłodowskiej-Curie (UMCS) w Lublinie, 
na wydziale Biologii i Nauki o Ziemi, kierunek geografia. Studia ukończyła w 1978 
roku i jako "świeżo upieczony" magister geografii podjęła pracę nauczycielską 
w SP nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie. Oprócz pracy zawodowej podjęła także 
działalność społeczną w Związku Nauczycielstwa Polskiego. Wspólnie z p. Pawłem 
Kiernikowskim należała do Grupy Inicjatywnej reaktywowania ZNP na terenie miasta 
i województwa chełmskiego. Od I.IX.1983 roku do 31.xII. l 996 roku pełniła funkcję 
zastępcy dyrektora Szkoły Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie. 
Od 1 stycznia 1997 roku do 3 l stycznia 1997 roku pełniła obowiązki dyrektora 
szkoły, a od l lutego 1997 roku (po wygraniu w styczniu 1997 r. konkursu) 
mianowana na dyrektora Szkoły Podstawowej nr 5 w Chełmie. P. Bożena Świszcz 
jest mężatką i szczęśliwą mamą dwojga "pociech": córki Magdaleny i syna Łukasza. 
Za swoją działalność społeczną i pracę zawodową otrzymała dwie Nagrody Kuratora 
Oświaty i Wychowania w Chełmie i jedną Nagrodę Inspektora Oświaty 
i Wychowania w Chełmie 


Opracował: Paweł Kiemikowski
		

/szkola0158.djvu

			Bronisława CHMUROWA 


Urodziła się 22 sierpnia 1902 roku we Lwowie w rodzinie inteligenckiej jako 
córka Jana i Joanny. Ukończyła 4 klasy Szkoły Wydziałowej świętego Marcina we 
Lwowie. Świadectwo dojrzałości uzyskała w Państwowym Seminarium 
Nauczycielskim Żeńskim we Lwowie w dniu 6.06.1921 roku. Rozpoczęła pracę 
w Szkole Powszechnej w Rejowcu (od 15.10.1921 r.), gdzie pracowała do 31 sierpnia 
1923 roku. Od I września 1923 roku do 3 I sierpnia 1924 roku zajmowała stanowisko 
nauczycielki w Szkole Powszechnej nr 2 w Chełmie. Po roku pracy w tej placówce 
przeniosła się do Szkoły Powszechnej nr 5 im. króla Kazimierza Wielkiego 
w Chełmie, gdzie pracowała aż do II wojny światowej. Oprócz pracy zawodowej 
zajmowała się takze pracą społeczną. Od I września 1925 roku do 1 września 1929 
roku była członkiem Komisji Rewizyjnej Ogniska Związku Nauczycielstwa 
Polskiego. Dekretem Kuratorium Okręgu Szkolnego Lubelskiego z dnia 5 kwietnia 
1929 roku (nr 7685/29) odznaczona Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej 
Niepodległości. Wcześniej, bo w trakcie roku szkolnego 1927/1928, ukończyła 
Wyższy Kurs Nauczycielski w zakresie biologii. 27 lutego 1930 roku wyszła za mąż, 
za oficera Wojska Polskiego Maksymiliana Chmurę, który zginął w okresie II wojny 
światowej (służył on w stopniu porucznika w 2 Pułku Artylerii Ciężkiej, 
który stacjonował przed wojną w Chełmie). Miała dwie córki: Marię i Janinę. 
W czasie okupacji zajmowała się tajnym nauczaniem w zakresie gimnazjum. 
W latach 1944-1949 pełniła obowiązki kierowniczki Szkoły Podstawowej nr 3 im. 
Adama Mickiewicza w Chełmie, a następnie (od 1 września 1949 roku) - funkcję 
zastępcy kierownika szkoły w SP nr 5 w Chełmie. W międzyczasie została także 
(od 1.09.1951 roku) księgową Pracowniczej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej ZNP 
w Chełmie. W latach 1963-1969 pełniła obowiązki nauczycielki w Szkole 
Podstawowej nr 5 w Chełmie, by odejść na zasłużoną emeryturę. Następnie wyjechała 
do Puław, gdzie też po swojej śmierci została pochowana (w 1973 r.) 


Opracował: Paweł Kiernikowski
		

/szkola0159.djvu

			.Janina KUSZ 


Urodziła się 7 lipca 1904 roku w Tarnopolu. Ukończyła Studium 
Nauczycielskie. Pracowała m.in. w Szkole Podstawowej w Wojsławicach i przede 
wszystkim w Szkole Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie. Przez 
parę lat była zastępcą kierownika szkoły. Więcej nie ustalono ze względu na brak 
konkretnych danych źródłowych. 


Opracował: Paweł Kiernikowski 


Irena MAZUREK 


Była zastępcą kierownika szkoły w Szkole Podstawowej nr 5 im. Marii 
Konopnickiej w Chełmie w ciągu tylko jednego roku szkolnego 1965/66. Więcej nie 
ustalono ze względu na brak konkretnych danych źródłowych. 


Opracował: Paweł Kiemikowski
		

/szkola0160.djvu

			Ryszard SAMONEK 


Urodził się 22 września 1940 roku w Pniównie (były powiat chełmski). Szkołę 
Podstawową ukończył w Bus6wnie. a następnie Liceum Pedagogiczne i Studium 
Nauczycielskie w Chełmie. 
Pracę nauczycielską rozpoczął w 1959 roku w Szkole Podstawowej 
w Busównie, a po odbyciu zasadniczej służby wojskowej, delegowany został do pracy 
w Komendzie Hufca Związku Harcerstwa Polskiego w Chełmie. Od 1965 do 1988 
roku pracował w Szkole Podstawowej nr 5 w Chełmie. W latach 1969-1974 pełnił 
funkcję zastępcy dyrektora szkoły. Od 1974 roku do 1980 roku delegowany był do 
pracy w Zarządzie Wojewódzkim Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Chełmie na 
stanowisko dyrektora. W latach 1982-1988 urlopowany do pracy w Kuratorium 
Oświaty i Wychowania w Chełmie na stanowisko wizytatora d/s. kadr. Przez cały 
okres urlopowania pracował w SP nr 5 w niepełnym wymiarze godzin. 
W okresie tym ukończył studia magisterskie na Wydziale Biologii i Nauk 
o Ziemi (BiNoZ), kierunek geografia na Uniwersytecie im. Marii Skłodowskiej-Curie 
(UMCS) w Lublinie oraz Podyplomowe Studium z Oligofrenopedagogiki. W latach 
1988-1991 (do czasu przejścia na emeryturę) pracował w Specjalnym Ośrodku 
Szkolno-Wychowawczym im. Marii Grzegorzewskiej w Chełmie oraz, w niepełnym 
wymiarze godzin, w Szkole Podstawowej nr 5 w Chełmie. 
Za swoją pracę dydaktyczno-wychowawczą i działalność turystyczną otrzymał 
m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Medal Komisji Edukacji 
Narodowej, Nagrodę Ministra Edukacji Narodowej, Medal Dr Jordana i Złotą 
Odznakę Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych. 
Przez ponad 25 lat p. R. Samonek utrzymywał ścisły kontakt ze Szkołą 
Podstawową nr 5 im. Marii Konopnickiej. 


Na podstawie życiorysu p. R. Samonka opracował: Paweł Kiernikowski.
		

/szkola0161.djvu

			Konstanty OŻÓG 


Urodził się 26 grudnia 1922 roku w Rogatce. pow. Hrubieszów, woj. lubelskie 
(obecnie woj. chełmskie) jako syn Dominika i Walerii, rolników z Rogatki. Ukończył 
4 klasy Powszechnej Szkoły Publicznej w Rogatce, a dalszą naukę aż do 7 klasy 
kontynuował w Powszechnej Szkole Publicznej w Dubience. W latach 1937-1939 
uczęszczał do Gimnazjum i Liceum w Hrubieszowie. Wybuch wojny przerwał Mu 
(jak wielu innym) naukę. Powrócił więc do rodziców, do Rogatki. gdzie pracował 
w gospodarstwie rolnym. W 1943 roku wysiedlono ich z Rogatki, wyjechał więc do 
ciotki do Kałuszyna. pow. Mińsk Mazowiecki, woj. warszawskie (obecnie 
woj. siedleckie). Tu pracował dorywczo na utrzymanie, a jednocześnie zaangażował 
się w działalność konspiracyjną. Po wypędzeniu Niemców powrócił w rodzinne 
strony i wstąpił w 1944 r. w szeregi I Korpusu Pancernego pod dow. gen. Józefa 
Kimbara (jak wiadomo jednostka ta formowała się na Ziemi Chełmskiej, w okolicach 
Chełma, Sawina, Czułczyc i Zawadówki). W ramach III Brygady tegoż Korpusu 
przeszedł cały jego szlak bojowy (poczynając od Nysy Łużyckiej przez Budziszyn 
i Drezno aż do Mielnika koło Pragi Czeskiej). Po zdemobilizowaniu przybył 
p. K. Ożóg II września 1948 roku do Chełma i kontynuował dałszą naukę w Liceum 
Ogólnokształcącym dla Pracujących. Po maturze w Chełmie, skierowano Go do pracy 
w szkolnictwie na terenie powiatu włodawskiego (m.in. w Szkole Podstawowej 
w Wyrykach). W 1950 roku ożenił się ze swoją koleżanką z pracy 
p. Adelą Skrzyńską. W międzyczasie zdobywał kwalifikacje nauczycielskie 
i zawodowe studiując matematykę w Studium Nauczycielskim w Lublinie oraz 
Wyższym Studium Zawodowym w tym mieście. Po ich ukończeniu, przez 7 lat 
(1963-1970) pracował na stanowisku poinspektora w Wydziale Oświaty we 
Włodawie. W roku szkolnym 1970/1971 był kiermvnikiem Szkoły Podstawowej 
w Okszowie, a od I września 1971 roku podjął pracę w Szkole Podstawowej nr 5 im. 
Marii Konopnickitj w Chelmie (początkowo jako nauczyciel matematyki, a następnie 
jako zastępca dyrektora szkoły). W 1983 roku przeszedł na zasłużoną emeryturę.
		

/szkola0162.djvu

			P. Konstanty Ożóg doczekał się trojga dzieci (2 córki i l syn) oraz siedmiorga 
wnucząt. Za działalność konspiracyjną oraz walkę na froncie odznaczony, m.in. 
Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Walecznych, Zasłużony na Polu Chwały, Medalem 
"Zwycięstwo i Wolność", Medalem "Za Odrę, Nysę i Bałtyk", a za pracę zawodową 
otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Srebrny 
Krzyż Zasługi, Medal 40-lecia PRL oraz szereg nagród (m.in. Nagroda Ministra 
Oświaty i Wychowania, Nagroda Kuratora Oświaty i Wychowania w Chełmie) 
i dyplomów. 


Opracował: Paweł Kiernikowski
		

/szkola0163.djvu

			Izabela MICHALSKA 


Urodziła się 29 marca 1937 roku w Lublinie, w rodzinie inteligencko- 
ziemiańskiej. Matka Jadwiga była nauczycielką. Ojciec Roman Czyżewski (wnuk 
i syn powstańców) pochodził ze starej szlachty. Gdy wybuchła II wojna światowa, 
p. Izabela wraz z siostrą i ciotką wyjechała do Kulika (obecne województwo 
chełmskie), gdzie przeżyła cały okres okupacji. Tu, w Kuliku podjęła naukę w Szkole 
Podstawowej. Ze względu na zawód matki uczyła się w różnych szkołach 
(m.in. w Sielcu, Stręczynie Nowym, Kijanach, SpicZ) nie). Szkoła średnia to słynne 
I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie, które ukończyła 
w 1956 roku (oboje rodzice już nie żyli: ojciec zginął w czerwcu 1942 r. na Zamku 
lubelskim; matka zmarła 14 grudnia 1954 roku) Po maturze podjęła pracę 
w Wydziale Finansowym PPRN w Chełmie, ale szybko zrozumiała, że to nie dla 
Niej. Dlatego też przeszła do zawodu nauczycielskiego ucząc przez pół roku 
w Szkole Podstawowej w Poniatówce. Od l września 1957 r. do 31 sierpnia 1971 r. 
pracowała jako nauczycielka w Szkole Podstawowej w Rudzie "B". W trakcie tej 
pracy ukończyła Państwowy Kurs Pedagogiczny w Chełmie i zdobyła w ten sposób 
kwalifikacje zawodowe. Kolejne lata (1971-1975) to praca w Szkole Podstawowej dla 
Pracujących w Chełmie. Od 1975 roku przez kolejnych 9 lat pracowała w Szkole 
Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie jako nauczycielka matematyki. 
16 października 1981 r. Rada Pedagogiczna "Piątki" wybrała Ją na stanowisko 
zastępcy dyrektora d/s. wychowania i dyscypliny. Funkcję tę pełniła do końca roku 
szkolnego 198111982. Przez cały czas pracy w SP nr 5 (konkretnie od listopada 
1975 r.) prowadziła pracę w harcerstwie jako Szczepowa w Szczepie im. Obrońców 
Warszawy działającym bardzo prężnie pod Jej komendą w Szkole. Ze względów 
obiektywnych (stan zdrowia i in.) przeszła w 1984 roku do pracy w Komendzie 
Chorągwi ZHP w Chełmie na stanowisko Kierownika Wydziału Instruktorskiego. 
Od grudnia 1986 roku pełniła funkcję Komendanta Hufca ZHP Chełm Miasto 
(do kwietnia 1997r.). Oprócz pracy w ZHP nie uchylała się i od innych obowiązków
		

/szkola0164.djvu

			społecznych. Przez dwie kadencje (od 1988 r.) była radną i przewodniczącą Komisji 
Oświaty Rady Miejskiej w Chełmie oraz wiceprzewodniczącą Patriotycznego Ruchu 
Odrodzenia Narodowego na terenie naszego miasta. Od 1992 roku Gako córka 
więźnia zamordowanego przez Niemców) jest członkiem Związku Więźniów 
Politycznych "Zamek" w Lublinie. Ponieważ pochodzi z rodziny szlacheckiej 
Czyzewskich herbu Dryja, zapisała się w 1994 roku do Towarzystwa Ziemiańskiego, 
Oddział w Lublinie i pełni tam funkcję skarbnika Zarządu Oddziału TZ. 
Za swoją pracę zawodową i społeczną otrzymała m.in. Krzyż Kawalerski 
Orderu Odrodzenia Polski oraz Złoty Krzyż Zasługi dla ZHP. 
P. Izabela Michalska jest mężatką (wyszła za b. żołnierza 27 Wołyńskiej 
Dywizji Piechoty Armii Krajowej) i ma dwoje dzieci: córkę Lilianę i syna Cezarego 
(absolwenta SP m 5). 


Na podstawie życiorysu opracował: Paweł Kiemikowski
		

/szkola0165.djvu

			Barbara MUZAJ-RZECZYCKA 


Urodziła się 25 listopada 1949 roku wHolendrach, pow. Kozienice, 
województwo radomskie, w rodzinie robotniczej. Tam też kończyła naukę w szkole 
podstawowej i średniej. W 1972 roku ukończyła studia na Wydziale Humanistycznym 
Uniwersytetu im. Marii Skłodowskiej-Curie, kierunek filologia polska. W latach 
1972-1990 pracowala w organizacjach i instytucjach pozaszkolnych (Liga Kobiet 
Polskich, Dom Kultury w Krasnymstawie itp.). Od 1 września 1990 r. podjęła pracę 
w Szkole Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie jako nauczycielka- 
bibliotekarka. W 1992 roku ukończyła Studium Bibliotekarskie zorganizowane przez 
Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Chełmie, a dwa lata później - podjęła naukę 
w Studium Menedżerów Oświaty w Kaliszu zorganizowanym przez Polskie 
Towarzystwo Ekonomiczne, Oddział w Poznaniu przy współudziale organizacyjnym 
Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Kaliszu i naukowym: Zakładu Pracy 
i Polityki Społecznej Akademii Ekonomicznej w Poznaniu. W roku szkolnym 
1996/97 brała udział i ukończyła seminarium "Szkoła samorządowa w świetle prawa 
i w praktyce" zorganizowane przez Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Lublinie. 
P. Barbara Muzaj-Rzeczycka, za wsoją pracę zawodową i społeczną, zostala 
odznaczona w 1986 roku Brązowym Krzyżem Zasługi oraz otrzymała w 1996 roku 
Nagrodę Dyrektora. 
Od 1 września 1993 roku pełni funkcję zastępcy dyrektora szkoły w Szkole 
Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w Chełmie. 


Opracował: Paweł Kiemikowski
		

/szkola0166.djvu

			Cezary STOPA 


Urodził się 27 czerwca 1959 roku w Wólce Tarnowskiej, województwo 
chełmskie, w rodzinie inteligenckiej. Naukę rozpoczął l września 1966 r. w Szkole 
Podstawowej w Woli Korybutowej, a po jej ukończeniu w 1974 roku - Liceum 
Ogólnokształcące w Siedliszczu i Liceum Ogólnokształcące w Łęcznej. W latach 
1979-1983 studiował na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu im. Marii 
Skłodowskiej-Curie w Lublinie, kierunek Wychowanie Techniczne. Po studiach 
podjął pracę w Szkole Podstawowej m 4 w Chełmie jako nauczyciel techniki. 
Od I września 1986 roku pracuje jako nauczyciel techniki w Szkole Podstawowej 
m 5 im. Marii Konopnickiej w Chelmie. Jest żonaty i ma troje dzieci. Za swoją pracę 
zawodową i społeczną (był, m.in. społecznym inspektorem pracy) otrzymał w latach: 
1989, 1992 i 1994 Nagrodę Dyrektora. W roku szkolnym 1996/97 ukończył 
seminarium "Prowadzeme dokumentacji szkolnej Szkoły Podstawowej" 
zorganizowanej przez Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Lublinie. 
Od l lutego 1997 roku pełni funkcję zastępcy dyrektora szkoły w Szkole 
Podstawowej m 5 im Marii Konopnickiej w Chełmie. 


Opracował: Paweł Kiemikowski
		

/szkola0167.djvu

			Pracownicy 
Szkoły Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej 
w Chełmie* (1946-1996) 


l) Andrzejewska Teodozja - nauczycielka 
2) Andrzejewski Mieczysław - nauczyciel 
3) Artwińska Józefa - nauczycielka 
4) Augustynowicz Edward - konserwator 
5) Bajer Joanna - nauczycielka 
6) Balcerek Józef - konserwator 
7) Bałanda Franciszka - nauczycielka 
8) Baranowski Krzysztof - nauczyciel 
9) Barańska Ewa - woźna 
10) Barszcz M.? - nauczycielka 
II) Barszczewski Piotr - dozorca 
12) Bartoszuk Krystyna - woźna 
13) Biegaiski w.? - nauczyciel 
14) Bielecka Alfreda - nauczycielka 
15) Bielecka Henryka - nauczycielka 
16) Błaszczak Maria - nauczycielka 
17) Błaszczyńska Krystyna - nauczycielka 
18) Bodio Jan - nauczyciel 
19) Borowicz Halina - woźna 
20) Borowicz Jadwiga - woźna 
21) Bożek Stanisława - woźna 
22) Bronicka Kazimiera - nauczycielka 
23) Bryś Stanisława - nauczycielka 
24) Brzozowska Barbara - sekretarka 
25) Bubiłek Stanisława - nauczycielka 
26) Bucenko Teresa - woźna 
27) Buza Wanda - woźna 
28) Celińska Jadwiga - nauczycielka 
29) Chełmińska Ewa - nauczycielka 
30) Chlebio Stanisław - palacz co. 
31) Ch"'}'ć Bruno - nauczyciel 
32) Chyła Teresa - nauczycielka 
33) Chymos Elżbieta - nauczycielka 
34) Cisło Antonina - nauczycielka 
35) Ciukaj Tomasz - nauczyciel 
36) Czarnecka Marianna - woźna 
37) Czub Marta - woźna 
38) Czychiel Jan - nauczyciel
		

/szkola0168.djvu

			39) Czyżyk Alina - I'duczycielka 
40) Delawska Julia - nauczycielka 
41) Drozda Marze .la - nauczycielka 
42) Drygasiev.ic,. Agata - nauczycielka 
43) Drygie1 Iwo.la - nauczycielka 
44) Drzewieck.1 Anna - nauczycielka 
45) Dulski Zhgniew.. nauczyciel 
46) Durko H 
nryka - wożna 
47) Dworur ha Czesława - nauczycielka 
48) Dyczk J Krystyna - nauczycielka 
49) DyczJ.o Wojciech - konserwator 
50) Dyc,.kowska Józefa - nauczycielka 
51) D)'T ja Lucyna - nauczycielka 
52) D:l'lęgielewska Małgorzata - nauczycielka 
53) D £wonkowska Małgorzata - woźna 
54) ['żaroan Maria - nauczycielka 
55) lIerenc Krystyna - kucharka 
56) Figlewska Magdalena - nauczycielka (bibliotekarka) 
57) Fornal Czesława - woźna 
58' Fotek Tadeusz - nauczyciel 
59) Fritz Marianna - woźna 
60) Gaładyk Marzena - nauczycielka 
61) Gałan Ryszard - palacz co. 
(2) Gałas Andrzej - elektryk 
'j3) Garbacz Bernadetta - nauczycielka 
64) Głąb Adela - woźna 
65) Gołub Natalia - nauczycielka 
66) Gorczyńska Anna - nauczycielka 
67) Gościniak Alicja - nauczycielka 
68) Górska Aleksandra - sekretarka 
69) Grabowska Longina - woźna 
70) Grabowska Stanisława - woźna 
71) Grochola Bogdan - nauczyciel (bibliotekarz) 
72) Grzegorczyk Henryk - konserwator 
73) Grzejszczyk Halina - nauczycielka (bibliotekarka) 
74) Grzesiak Bożena - woźna 
75) Grzybowski Wiesław - elektryk 
76) Gumowska Zofia - nauczycielka 
77) Halińska Krystyna - nauczycielka 
78) Harańczyk Jan - nauczyciel 
79) Herman Sabina - nauczycielka 
80) Hładuniuk M.? - nauczycielka 
81) Iłowiecka Mirosława - nauczycielka 
82) Iwaniuk Elżbieta - woźna
		

/szkola0169.djvu

			83) Jachiewicz Danuta - nauczycielka 
84) Jagiełło-Szady Krystyna - kucharka 
85) Jakubowska Krystyna - woźna 
86) Janiuk Wanda - sekretarka 
87) Janczykowska Krystyna - nauczycielka 
88) Jankiewicz Kazimiera - nauczycielka 
89) Janowska Lidia - nauczycielka 
90) Jarosz Agnieszka - woźna 
91) Jarosz Stanisław - konserwator 
92) Jarosz Weronika - kucharka 
93) Jędrzejewska Małgorzata - nauczycidka 
94) Jonko Kazimierz - nauczyciel 
95) Jasiuk Kazimiera - woźna 
96) Juszkiewicz Barbara - nauczycielka 
97) Juzak Jadwiga - woźna 
98) Karkoszka Ryszard - woźny 
99) Karlo Jadwiga - nauczycielka 
100) Kasietczuk Wiesław - palacz co 
101) Kasietczuk Władysław - palacz co 
102) Kaspruk Jadwiga - nauczycielka 
103) Kędzierawska Teresa - nauczycielka 
104) Kicińska Zofia - nauczycielka 
105) Kierepa Alina - nauczycielka 
106) Kiermacz Krystyna - woźna 
107) Kiernikowski Paweł - nauczyciel 
108) Kimel Małgorzata - nauczycielka 
109) Kisielewicz Bożena - woźna 
110) Klejnert Róża - pielęgniarka 
111) Kliś Beata - nauczycielka 
112) Kloc Wanda - sekretarka 
113) Kłos Barbara - nauczycielka 
114) Kobelska Wanda - nauczycielka 
115) Kolecka Zofia - nauczycielka 
116) Kołpa Stanisława - nauczycielka 
117) Kohun Maria - nauczycielka 
118) Komenda Adela - woźna 
119) Komorowska Elżbieta - nauczycielka 
120) Korniak Janina - nauczycielka 
121) Korszeń Kazimierz - nauczyciel 
122) Korszeń Ryszarda - nauczycielka 
123) Kosicka Elżbieta - kierowniczka świetlicy 
124) Kosicka-Smyk Elżbieta - nauczycielka 
125) Kosińska Józefa - nauczycielka 
126) Kosowski Stanisław - konserwator
		

/szkola0170.djvu

			127) Kowalczyk Alina - sekretarka (kasjerka) 
128) Kowalczyk Jan - nauczyciel 
129) Kowalczyk Stefania - nauczycielka 
130) Kowalska Wanda - nauczycielka 
131) Koziak Irena - nauczycielka 
132) Koziński Janusz - nauczyciel 
133) Kozioł Teresa - nauczycielka 
134) Kozłowska Eugenia - woźna 
135) Kraczkowska Elżbieta - woźna 
136) Krakiewicz Amelia - nauczycielka 
137) Kruczyńska Barbara - nauczycielka 
138) Kruczyński Waldemar - nauczyciel 
139) Kruk Jan - nauczyciel 
140) Kryszczuk Ewa - nauczycielka 
141) Krywko Małgorzata - nauczycielka 
142) Krzywicki Janusz - nauczyciel 
143) Kuchta Dorota - nauczycielka 
144) Kuczma Czesława - woźna 
145) Kuligowska Małgorzata (siostra Mirosława) - nauczycielka 
146) Kursa Maria - nauczycielka 
147) Kurylak Alina - woźna 
148) Kurzawski Bronisław - konserwator 
149) Kurzępa Teresa - nauczycielka 
150) Kuszowa Janina - nauczycielka 
151) Kutryn Irena - nauczycielka 
152) LeszcZYl1ska Danuta - woźna 
153) LeszczyJ1ski Adam - nauczyciel 
154) Leśkiewicz Irena - nauczycielka 
155) Leśniewska Eugenia - nauczycielka 
156) Libucha Bożena - nauczycielka 
157) Lipiński Wacław - woźny 
158) Lipońska Henryka - nauczycielka 
159) Lis Halina - woźna 
160) Ludwików Marian - nauczyciel 
161) Ławicka Henryka - woźna 
162) Łogosz Violetta? - nauczycielka 
163) Łopuszyński Władysław - konserwator 
164) Łubiarz Urszula (siostra Urszula) - nauczycielka 
165) Łuczywiec Danuta - woźna 
166) Maciejewska Janina - woźna 
167) Maceńko Janina - woźna 
168) Maciukiewicz Helena - woźna 
169) Magdziarz Stefan - nauczyciel 
170) Malarczyk Teresa - woźna
		

/szkola0171.djvu

			171) Malarz Ryszard - nauczyciel 
172) Malinowska Anna - woźna 
173) Malkiewicz R.? - naul'zyciel 
174) Marchewa Małgorzata - nauczycielka 
175) Marchwiany Wioletta - nauczycielka 
176) Mannurowska Stanisława - nauczycielka 
177) Martyniuk Henryk - kierownik administracji 
178) Maryniecka Maria (siostra Zofia) - nauczycielka 
179) Matyszczuk Teresa - woźna 
180) Mazur Hanna - nauczycielka 
181) Mazurek Alina - woźna 
182) Mazurek Barbara - woźna 
183) Mazurek Bolesław - konserwator 
184) Mazurek Franciszka - woźna 
185) Mazurek Halina - nauczycielka 
186) Mazurek Irena - nauczycielka 
187) Mazurek Maria - nauczycielka 
188) Mazurek Stefania - woźna 
189) Mazurek Wiesława - nauczycielka 
190) Mazurek Wincentyna - nauczycielka 
191) Mazurek Zbigniew - nauczyciel 
192) Mazurkiewicz Irena - nauczycielka 
193) Medolińska Bożena - nauczycielka 
194) Mielniczenko Barbara - woźna 
195) Mierzwa Waldemar - nauczyciel 
196) Miskur Maria - nauczycielka 
197) Mostowska Maria - nauczycielka 
198) Mroczkowska Maria - woźna 
199) Muda Regina - woźna 
200) MW1iak Maria Jolanta - nauczycielka 
20 l) Muraszko Maria - woźna 
202) Murawska Lidia - nauczycielka 
203) Mysakowska Bronisława - woźna 
204) Nawrocka Maria - nauczycielka 
205) Nazaruk Z.? - nauczyciel 
206) Neczaj Krystyna - woźna 
207) Niżankowska Janina - nauczycielka 
208) Norejko Lucyna - nauczycielka 
209) Nowaczewski Tadeusz - kierownik świetlicy 
210) Nowak Agnieszka - nauczycielka 
211) Nowosad Józef - palacz co 
212) Nurska Dorota -lekarka 
213) Obłończyk Andrzej - konserwator 
214) Olech Stanisława - woźna
		

/szkola0172.djvu

			215) Olszamowska Beata -lekarka 
216) Orłowska Zofia - nauczycielka 
217) Ostrowska Jolanta - nauczycielka 
218) Ożóg Adela - nauczycielka 
219) Ożóg Marianna - woźna 
220) Paciorek Małgorzata - woźna 
221) Palec Zofia - woźna 
222) Palenka Beata - nauczycielka 
223) Palus Anna - kucharka 
224) Panasiuk Ewa - pielęgniarka 
225) Paszkiewicz Romualda - kucharka 
226) Pawlos Stanisława - woźna 
227) Pawłowska Grażyna - nauczycielka 
228) Perepadis Barbara - nauczycielka 
229) Pękala Jadwiga - księgowa 
230) Piątek Elżbieta - nauczycielka 
231) Pieczykolan Bogumiła - pielęgniarka 
232) Pieńkowska Wincentyna - nauczycielka 
233) Pietras Wanda - kasjerka 
234) Piędzia Irena - nauczycielka 
235) Pilarska Ewa (siostra Karmela) - nauczycielka 
236) Pilipczuk Irena - nauczycielka (bibliotekarka) 
237) Piłat Anna - woźna 
238) Piwońska Bożena - woźna 
239) Piwońska Zofia - nauczycielka 
240) Pochylc7uk Józefa - woźna 
241) Podlewski Stanisław - nauczyciel 
242) Podolanko Elżbieta - nauczycielka 
243) Polak Alfreda - nauczycielka 
244) Polak Władysława - woźna 
245) Polikowska Maria - nauczycielka 
246) Poliszuk Jadwiga - woźna 
247) Połajdowicz Józef - nauczyciel 
248) Popielnicka Jadwiga - nauczycielka 
249) Posławska Bożena - woźna 
250) Pośpiech Małgorzata - nauczycielka 
251) Procnal Janina - woźna 
252) Prościńska Ludwika - nauczycielka 
253) Przytuła Barbara - nauczycielka 
254) Pudełko Wiesława - nauczycielka 
255) Pyc Kr.? - nauczyciel? (nauczycielka?) 
256) Pyc Teresa - nauczycielka 
257) Raczek Wanda - nauczycielka 
258) Raczyńska Agnieszka - nauczycielka
		

/szkola0173.djvu

			259) Radzikowska Emilia - nauczycielka 
260) Radziszewska Joanna - nauczycielka 
261) Radziszewska Monika - nauczycielka 
262) Rak Halina - nauczycielka 
263) Rojewska Teresa - woźna 
264) Rokitowska Józefa - nauczycielka 
265) Romańczuk Nadia - nauczycielka 
266) Różańska Danuta - woźna 
267) Rudnicka Stanisława - woźna 
268) Rutkowska Bożena - pedagog szkolny 
269) Rutkowska Janina - woźna 
270) Rybka Marzena - nauczycielka 
271) Rycyk Maria - nauczycielka 
272) Rygiel Anna - nauczycielka 
273) Sadurska Bożena - nauczycielka 
274) Samonek Jacek - nauczyciel 
275) Samonek Małgorzata - nauczycielka 
276) Sawa Władysław - palacz co 
277) Sawicka Józefa - nauczycielka 
278) Sawicka Teresa - nauczycielka 
279) Sawicka Wanda - intendentka 
280) Sanderski Zdzisław - palacz co 
281) Seńkowicz Teresa - woźna 
282) Sienicka Beata - nauczycielka 
283) Skibińska Irena - woźna 
284) Skorupski Władysław - konserwator 
285) Skrzypa Anna - nauczycielka 
286) Skubiszewski Antoni - nauczyciel 
287) Słoniewska Leokadia - woźna 
288) Smaga Janusz - nauczyciel 
289) Smal Maria - kucharka 
290) Sobańska Stefania - kucharka 
291) Sobański Janusz - konserwator 
292) Sobczyk Anna - pielęgniarka 
293) Sobieszczańska Elżbieta - nauczycielka 
294) Sobipan Maria - nauczycielka (bibliotekarka) 
295) Sochacz Władysława - woźna 
296) Soja Krystyna - nauczycielka 
297) Soja Teresa - woźna 
298) Sopotnicka Leokadia - nauczycielka 
299) Sroka Alicja - nauczycielka 
300) Sroka Zofia - nauczycielka 
301) Stachira Krzysztof - nauczyciel 
302) Stachniuk Helena - nauczycielka
		

/szkola0174.djvu

			303) Stachowski Andrzej - nauczyciel 
304) Stadnicka Monika - nauczycielka 
305) Stafińska Alicja - nauczycielka 
306) Stasiuk Jadwiga - nauczycielka 
307) Stecko Bogusław - konserwator 
308) Stonarska Jadwiga - nauczycielka 
309) Stopa Cezary - nauczyciel 
310) Strojna Marianna - woźna 
311) Strus Stefania - nauczycielka 
312) Strzałkowska Maria - nauczycielka 
313) Strzelecka Anna - pielęgniarka 
314) Suchoń Janusz - nauczyciel 
315) Sykuła Jolanta (siostra Natanaela) - nauczycielka 
316) Szafrańska Danuta - nauczycielka 
317) Szkoda Alicja - kucharka 
318) Szlichtyng Józefa - nauczycielka 
319) Szostak Dorota - kucharka 
320) Szpindowski Marian - dozorca 
321) Szuryga Antoni - konserwator 
322) Szydłowska Józefa - nauczycielka 
323) Szykuła Zofia - nauczycielka 
324) Szymczakowska Jadwiga - nauczycielka 
325) Szynal Magdalena - nauczycielka 
326) Ścibior Ewa - nauczycielka 
327) Śmiech Anna - nauczycielka 
328) Śmiech Zuzanna Celina - nauczycielka 
329) Świerkowski Jerzy - nauczyciel 
330) Świstowska Beata - nauczycielka 
331) Świstowska Maria? - nauczycielka 
332) Świstowska Teresa - nauczycielka 
333) Tałanda Henryka? - nauczycielka? 
334) Tarczyluk Teresa - woźna 
335) Tarnowska Jadwiga - nauczycielka 
336) Tkaczenko Władymir - nauczyciel 
337) Tkaczyk Mirosława - kierowniczka świetlicy 
338) Tołyż Bogumiła - woźna 
339) Tomaszewska Lucyna - nauczycielka 
340) Tracichleb Teresa - kucharka 
341) Tracz Julian - kierownik administracji 
342) Tuźnik Anna - nauczycielka 
343) Tywoniuk Bożena - nauczycielka 
344) Tywoniuk Seweryn - palacz co 
345) Tywoniuk Sławomir - palacz co 
346) Walczuk Beata - nauczycielka
		

/szkola0175.djvu

			347) Walczuk Jadwiga - nauczycielka 
348) Wanarska Helena - woźna 
349) Waszkiewicz Bożena - nauczycielka 
350) Wątroba Elżbieta - nauczycielka 
351) Wieczerza Stanisław - nauczyciel 
352) Wieczorek Teresa - nauczycielka 
353) Wijata Halina - kucharka 
354) Wilkos Kazimierz - konserwator 
355) WiIkos Piotr - konserwator 
356) Wira Jolanta - nauczycielka 
357) Władysiuk Zbigniew - nauczyciel 
358) Wobolewicz Wanda - nauczycielka 
359) Wojciechowska Janina - nauczycielka (bibliotekarka) 
360) Wojda Elżbieta - kierowniczka świetlicy 
361) Wojnar Maria - nauczycielka 
362) Wojtas Jan - konserwator 
363) Wolwowicz Krystyna - nauczycielka 
364) Wołucki Włodzimierz - konserwator 
365) Woźniak Elżbieta - woźna 
366) Woźniak Piotr - konserwator 
367) Wójcik Anna - woźna 
368) Wójcik Maria - nauczycielka 
369) Wójcik Wanda - nauczycielka 
370) Wójtowicz Henryka - nauczycielka 
371) Wróblewska Zofia - woźna 
372) Zalewska Jolanta - nauczycielka 
373) Zienkiewicz Teresa - nauczycielka 
374) Zawiślak Anna - nauczycielka 
375) Zawiślak Teresa - nauczycielka 
376) Żak Stanisław (ojciec Apolinary) - nauczyciel 
377) Żuk Helena - woźna 


Opracowal: Paweł Kiernikowski 


· Niniejsza lista być może jest listą niekompletną. Wszelkie uzupełnienia do niej 
proszę kierować do Dyrekcji Szkoły Podstawowej nr 5 im. Marii Konopnickiej w 
Chełmie (22-100 Chełm, ul. I Pułku Szwoleżerów l).
		

/szkola0176.djvu

			Lista nauczycieli oraz pracowników administracji i obslugi 
w roku szkolnym 1996/1997 


Nauczyciele: 


1. Bożena Świszcz dyrektor szkoły 
2. Barbara Muzaj-Rzeczycka zastępca dyrektora szkoły 
3. Cezary Stopa zastępca dyrektora szkoły 
4. Elżbieta Kosicka kierownik świetlicy 
5. Mieczysław Andrzejewski matematyka 
6. Ewa Bedlińska nauczanie początkowe 
7. Elżbieta Chymos historia 
8. Małgorzata Dejnas j. niemiecki 
9. Oleg Demenczuk j. angielski 
lO.Agata Drygasiewicz nauczanie początkowe 
II.Krystyna Dyczko nauczanie początkowe 
12.Czesława Dworucha j. polski 
13.Lucyna Dyrda matematyka 
14.Magdałena Figlewska biblioteka 
15.Marzena Gaładyk muzyka 
16.Jadwiga Gorgol chemia 
17.Bogdan Grochola biblioteka 
18.Hałina Grzejszczyk biblioteka 
19.Mirosława lłowiecka chemia (urlop) 
20.Danuta Jachiewicz plastyka 
21.Ryszard Jakubowicz matematyka, fizyka 
22.Zdzisław Jaroszczuk wych. fiz. 
23.Faustyna Kajka-Pyś plastyka 
24.Elżbieta Kaszak wych. fiz. 
25.Paweł Kiemikowski historia, WoS 
26.Małgorzata Kijewska nauczanie początkowe 
27.Malgorzata Kimel nauczanie początkowe 
28.Barbara Klos nauczanie początkowe 
29.Elżbieta Kosicka-Smyk technika 
30.Barbara Kruczyńska j. polski 
31.Ewa Kryszczuk nauczanie początkowe 
32.Malgorzata Kuligowska (siostra Mirosława) religia 
33.Teresa Kurzępa j. polski 
34.Adam Leszczyński wych. fiz. 
35.Bożena Libucha j. polski 
36.Marian Ludwików matematyka 
37.Stanisław Majówka matematyka 
38.Hałina Mazurek geografia
		

/szkola0177.djvu

			39.Zbigniew Mazurek 
40.Bożena Medolińska 
41.Maria Muniak 
42.Jolanta Ostrowska 
43.Beata Palenka 
44.Grażyna Pawlowska 
45.Ewa Pilarska (siostra Karmela) 
46.Elżbieta Podolanko 
47.Ludwika Prościńska 
48.Wanda Raczek 
49.Agnieszka Raczyńska 
50 Joanna Radziszewska 
51.Nadia Romańczuk 
52.Bożena Rutkowska 
53.Anna Skrzypa 
54. Barbara Sokół-Dobrzańska 
55.Danuta Szafrańska 
56.Anna Śmiech 
57.Beata Świstowska 
58.Anna Tuźnik 
59.Bożena Tywoniuk 
6O.Honorata Urbańska 
61.Beata Walczuk 
62.Ryszard Wencel 
63.Teresa Wieczorek 
64.Grzegorz Wierak 
65.Andrzej Worzanowski 
66.Maria Wójcik 


Pracownicy administracji i obslugi: 


lo Edward Augustynowicz 
2. Krystyna Bartoszuk 
3. Stanisława Bożek 
4. Stanisław Chlebio 
5. Krystyna Ferenc 
6. Andrzej Gałas 
7. Małgorzata Garbacz 
8. Dariusz Gamzal 
9. Wanda Janiuk 
10.zdzisław Jonak 
II.Róża Klejnert 


wych. fiz. 
biologia 
nauczanie początkowe 
matematyka 
j. polski 
biologia, informatyka 
religia 
plastyka 
j. polski 
wych. fizo 
j. niemiecki 
j. polski 
jo angielski 
pedagog szkolny 
nauczanie początkowe 
muzyka 
nauczanie początkowe 
nauczanie początkowe 
świetlica szkolna 
fizyka 
religia 
religia 
nauczanie początkowe 
technika 
j. polski 
wych. fizo 
wych. fiz. 
nauczanie początkowe 


konserwator 


woźna 


woźna 
palacz co 
kucharka 
elektryk 
pielęgniarka 
nadzór przej ścia 
sekretarka szkolna 
konserwator 
pielęgniarka
		

/szkola0178.djvu

			12.Halina Lis 
B.Teresa Malarczyk 
14.Beata Olszamowska 
15.Anna Palus 
16.Beata Petruk 
17.Jadwiga Pękala 
18.Bogumiła Pieczykolan 
19.Wanda Pietras 
20.Jadwiga Poliszuk 
2l.Wanda Sawicka 
22.Janusz Sobański 
23.Marian Szpindowski 
24.Alicja Tołysz 
25.Bogumiła Tołyż 
26.Teresa Tracichleb 
27.Julian Tracz 
28.Seweryn Tywoniuk 
29.Sławomir Tywoniuk 
30.Elżbieta Woźniak 
31.Krzysztof Zawiślak 


woźna 
woźna 
lekarz stomatolog 
kucharka 
kucharka 
główna księgowa 
asystentka stomatologa 
kasjerka 
woźna 
intendentka 
konserwator 
dozorca 
pielęgniarka 
woźna 
kucharka 
kierownik administracyjny 
palacz co 
palacz co 
woźna 
nadzór przejścia
		

/szkola0179.djvu

			Opis zdjęć: 


1. Budynek "W-lecia" po wybudowaniu. 
2,3. Wbijanie "gwoździ" w drzewce sztandaru szkolnego (1958 r.) 
4,5. Dzień Nauczyciela (1965 r.) 
6. Choinka w kI. la (1965 r.) 
7. Drużyna zuchowa "Krasnale" po obietnicy (1967 r.) 
8. Spotkanie z rodziną mjr Fiodorowa (1968 r.) 
9. Akademia z okazji Dnia Nauczyciela (insp. szkolny Marian 
Koziorkiewicz, przew. Komitetu Rodzicielskiego Golik, kier. SP nr 5 
K.Miskur) 
10. 5-lecie Szczepu im. Obrońców Warszawy w SP nr 5 w Chełmie 
(1969 r.) 
11. Stefan Magdziarz ze swymi podopiecznymi (1975 r.) 
12. Przyrzeczenie harcerskie - 1975 r. 
13. Panie nauczycielki ze SP nr 5 w pochodzie. 
14. Lekcja biologii z AlfredąPolak - maj 1973 r. 
15, 16. Pożegnanie kI. 8 - 8.06.1983 r. 
17. Bal pożegnalny kI. VIII w dn. 8.06.1983 r. 
18. Zakończenie roku szkolnego 29.06.1984 r. 
19. T.Andrzejewska, A.Polak, I.Michalska, P.Kiernikowski przed 
wejściem do SP nr 5 -1984 r. 
20. Pożegnanie klas ósmych - 1985 r. 
21. "Spotkanie pokoleń" z okazji 80-lecia ZNP (16.11.l985 r.). Tanczą 
dziewczęta z zespołu "Pętelka" 
22. Obietnica zuchowa - 1985 r. 
23. Wycieczka do Warszawy - 1987 r. 
24. Galeria "piątki". 
25. Klasa 8b - 1987 r. 
26,27. Hall szkolny w czasie Święta Szkoły - 1986 r. 
28. Wycieczka na Litwę (Troki - zamek) 
29. KI. 8a - październik 1988 r. 
30. Przyrzeczenie harcerskie w Szkole Podstawowej nr 5 w Chełmie 
w dn. 17.01.1989 r. 
31. Ślubowanie klas pierwszych - 1989 r. 
32. Pasowanie na ucznia - 1989 r.
		

/szkola0180.djvu

			33. Mecz - nauczyciele przeciwko uczniom (Dzień Samorządności - 
1990 r.) 
34. Dzień Edukacji Narodowej (15.10.1990 r.) 
35. Klasa 6b. 
36. Wybory Miss i Mistra Szkoły (Dzień Samorządności). 
37. Święto Szkoły - 28.05.1992 r. 
38. Redakcja "piątki" u Kuratora Oświaty i Wychowania 
J.Masłowskiego - 1992 r. 
39. Wycieczka na trasie: Sobibór-Romanów-Włodawa (29.11.1992 r.) 
40. Egzamin próbny (maj 1993 r.) 
41. Szóstka "wspaniałych" z 8b (1993 r.) 
42. Wręczanie listów gratulacyjnych matkom najlepszych uczniów _ 
1994 r. 
43. KI. 8c - 1995 r. 
44. W "gościnie" u Ducha Bielucha - 1.12.1995 r. 
45. Jasełka w wykonaniu kI. 4b - 1996 r. 
46. Wycieczka do Warszawy (kI. 4b) 11 maja 1996 r. Łazienki przed 
pomnikiem Fryderyka Chopina. 
47. Hall szkolny. 
48. Budynek szkolny (wygląd obecny). 


ł- 


BIBLIOTEKA 
. \\OJEV'( 'DZKA 
w CHL MIE 
N4ti.i51 


.....
		

/szkola0181.djvu

			Fot. 1 


r'"\ 


bo 
... ' 


-, . 


Fot. 2 


ił 


I. ł ( łIlIJ"
 
I iu..: 



,
 


, 


1"'\ 


f 
J 


.. J 



 


fta. C\" 
-... ---

 



i""
		

/szkola0182.djvu

			, . 


". 


, 
.
 


, 
'" 


'! 



,. 

 


Fot.3 



 
'..A J 
( 
,,
 - - ...., 
.. 

 ... 
, . 

- 
 


FotA
		

/szkola0183.djvu

			.
 
 


.. " 


'. ' 
. v,. 

... J 


Fot. 5 


t' 


, , , 


0'. .L[.... 



 


Fot.S 



...ł.'. 
 
 
, - *"'" . 

 
,. - 


r1 


.,', 


i
, 


. .ł: 
.::"'" ' 
\ . :'.., '... i ,t 
 J 
. .., \ 
.- 
 
\ ".. 


I \ JiiI 
t t ,f '. U I }ł.. 



 


, 

\... 



 


';' 


"'>= 


I ł
		

/szkola0184.djvu

			.... . 
 
" 
... - ...... 
\." 'V 1\ 
1 ł!'\ 
I '-.J. 
ol. 
.. 


Fot.7 


" 
. "" 
... 
q;:
 

 


-:" 


Fot. S 


_. 
,.. 

'", 




 


.,':;' . 
__ o '
		

/szkola0185.djvu

			Fot. S 


\:" , 


Fot.10 


L- 


:ił 


-- 
":I., -=-- 
'- 


, 


.f 


SZCZEPU 


4 


...
		

/szkola0186.djvu

			Fot. 11 


Fot.12 


;.I...., 



 


L..ł,; 
...., 


! 
 r«M:CO RtI\J 


u 



 ',' .. 
'" 1\.' ł '
 .. . ł 
. 
 
.'" 



 


(I 



 



 
,.. 


,- 


..... 
....
		

/szkola0187.djvu

			f 


Fot.14 


- t 


.... .- , 


Fot.13 


,!.. 
. . .';,:ft61 '0 v
 
;,{
. . :, 'j. 
t'
 
::- ; .,,
:j; 
-
 :..'
: . 
 . 
" 


,\ 


.. 


.. 


'- 


.
 


-,' ..... 


g,,
 '. 


,.ł; 


¥ 


.- . 


,'" 


... 


1 


. 


"
		

/szkola0188.djvu

			\ 


1.1 


& 


. " 


- 


Fot. 15 


. ! 


Fot.16 


liII" , 


ł' " 

f 


, I 


..;;0.. 


...,-
		

/szkola0189.djvu

			t 


ł : 


Fot. 1 7 


Fot. 1 B 


L;J 


t... 


- 


.' 


.
. 


u
		

/szkola0190.djvu

			. 
I 
I 


---.J 


Fot. 1 S 


"J 


:'
 l-o 


,. 


Fot. 20 


,.' . 


t. 


..,. 


"{ 


1 
r. 
t . 

 
(. ......... 
. 


.
: 
 ł:;

f;
 - -..: 


T ł 

 I Il 



, 


.... 


.....
		

/szkola0191.djvu

			:;: 


.oC 


Fot. 21 


Fot.22 


'--- ./ 
? 


Złf
 
L-. . 


:; 


-,,-,:..., = 


Ar 


'- 


::::: 


-
		

/szkola0192.djvu

			J ł, ::'. 
.. 


Fot. 23 


Fot. 24 


-"r -: 



 
- . 



 


i' 


,,"'11 'alł "lalal <::' 
. jj . 81 i. III -.. -
 .. 
,_ 11.11 ]1.n 
1nI
 
« 


- .' ''''1 . 

 ':. -et. I 


, 



'!- 
\. 
. litY .. ."t!-:, , 
....ł., -d.
' 
 
.., ." 
 ' r 

 
,
:u .... ł 
, '	
			

/szkola0193.djvu

			H ' 


- 
Fot.25 - 


.. 


ii 
teł- 


, 


Fot.26 


I 
I 
... 
l! 
ia li 
1 1 (
.
,,:j
'II.
 . ." 
; 
, ''';t.' . ..v. -,' '
 " . . 
"i 


Żf:' N' 


, ..101'-") 
'. 


" " 


iw 


I ' 


,łf 



, 
\ 
-, 


, l 


- 


'c 


.r. ,I 


'\ 


. :lo 



 
4r' r 
, .. 


"It'.., 


.. 
.1111 
. 


'" I' 
I ... 


" 'I.
		

/szkola0194.djvu

			, 



 
e.":' 
'

1' 
. 


Fot. 27 


;.. 


.. oto j(:st cbat., 
 
'l. "ktortj Ma....' 
Wyjdlic' I, 
wszystko co ': 
btdzi 


/Ił 



 
.. -ł-.:'_ 
.
,
. 


Fot. 28 





;.ł l 
,
1",,; ; 


.. 
li 

 ", 
 
'""
. 
f" t; 
.' 1: 
'" 

 '1<,. 
. ). 
 
':. 
;;. 
a 


"- I I 
; . 
. Jf.j L iiJ I 
...
 . - 
I.. .- M 


, 
. 


- 


II! 
. :'.r 1.... ".
, 


" 


-- , , 1-:; 
. 
 1:'" " 1. 
',,' . ." l' I 
. 
.. 
 . - -. . ._-
		

/szkola0195.djvu

			, ., 5 
 ' 

 -, . ") 
5' .. _
:, 
') 


.. 



 


-:.' - 
, .... 
, 1" 
.. 
 
4. ł.... 


Fot;. 29 


.1h
,
 


i , 


1.1bui ':'tTtA '
:. 
, . . 
i ł.
 
. ' 
-, 
 - " 
v 
, 
ł\. 
ł7IlO ) - 
J: , ! 
I -; t'.. .. 


\'. I 


Oł-.K 


"r" j 


j
, 


ł' 


. ' 
.
		

/szkola0196.djvu

			\ 
f . 
\, \.J 
.
 "" ł"'
 
,{ \ 
\ 
, a 
. 
-\ " 
Fot.31 
...... 
'/lA 
\ ' 
 

 
.. ." /' 
(( f 
\ . , .\ 
"" .. 
... 
\ 
Fot. 32
		

/szkola0197.djvu

			,,'
.: )
 
j) 
A 
- - 
 .. 
:'1::; 
, '-'
""
 
Fot. 33 


Fot, 34 


'1 lt'. , 
r 


;. 


'
 . 


..ł . 
= ;:1. \ 
- , 
t,,,,, 

 



.. . 
.... 
... .." 


CJ 

 ,O. ':- " '-1 
1.f
 ł 
t' 


-J.
		

/szkola0198.djvu

			).) .ł
 


Fot. 35 


Fot. 36 


\ " I 
. 


j 


.. 


1.' . ;"' 


j 


.!! 


T"...;, 


ił 


.t 


i 


- . 


,. -., 


1::
 


'",.. 


Hu.. 


..... 


, 
.:&< 


!. 



 I 
-' 


i" 


.... . 


'. ". 
.,. .' 
"
 . '

 \ 
 . 
, III!" 'Jł,04: 
.\. '1
" 
:
 ł 


'- 


\ 


-.
. 


....
		

/szkola0199.djvu

			. 
"Ił 
V \ 
 \
 t 
... 
":! 
..ł.. 
Fot. 37 


r-
--ł 


-.:;. 


Fot. 38
		

/szkola0200.djvu

			Fot. 39 


Fot. 40 


l . 


A
		

/szkola0201.djvu

			iI 
lii 
'i;: 
./,. .'
, 


Fot.41 


Fot.42 


\ 


p 
.. 


\. 


-. 


f . 
.'. 


, 



.f 


'&
		

/szkola0202.djvu

			Fot.43 



. 


. 


Fot.44 


stubujem1j. 



 


,- 


"'- 


1 


.. 

... 


. /lic 


... ,. 



 . 


"-. 


........." 


l '.'
		

/szkola0203.djvu

			Fot.45 


{
. '" -- . 


..' . 


j: 
_j I 


Fot. 46 


. 



 


..
 


.... 



"" 


!". 


ol.. 


.,. 


\- 
... '" 


:t. 



 


\ 


,I 


II tł 


...... 


I..) 


:'P" 


",--. 


:\ 
. \" 


,', 


'
 


. 1 
1- -- 


,..; 



 


.ł. 


,...," :
 


,&1-:" 


-' 


.- 


,
		

/szkola0204.djvu

			FotA 7 


FotA8 


" 0 
w 


!, 


\
 f' ,fi/" .t'4' f
I.' ,. 
, \ "#:1::'. . , -$
 i: ' 
'II ,': ,'I;' "
" '
J- \,j
t\ .. 
. , \.. .
 .7
 .

. 
: lu '.. .: 
 
;",: 
, ' I l l it: 111(-. .: 
 ,:' .
 ' 

 l.rA
i · 
.. I 1 .", 
,ł.' 
 . I, ł 
\' "ł,f ..
 


......
		

/szkola0205.djvu

			¥:

 :

?

L:i
:
P
L




'-';


' ':\
.\ 
. 
J . r.Kłł!J!!ł.I1

Z!łł1E""ł1!14 bYt.. 'iJh.UF'r"ł1t1.. MAt:.SII ""each:.1\ ',',\" r-l 
lj !f! v l!'
:f'''' ;
t

:
J
t

;

...t../
::
 
. , ""I!T8łid",!-
 . 'IYHTA MIMlT.....tIucuop. 
. -, .1 P"I':;':i"I''' 
 ł 1,'1 M;,.i""i
j Yh I\n"!<"_"
" 
E:N łtt'lJl\ir:: '7F'\",uuHirrl\rEł Rt\.'q.Y 
. 
 1Ji! JAU il171': M');"lJw
"d\!.i nn UŻ."TI(lJ 
IIw,,>:p;..(,.!U:l1 "., -(II nUr 1II)"o;I':ZT/\Ł TI)'ł1M/\ 
,uu 
If 'mJ!lWI\TF:11 RI)
t" · 


. 
"t_ "m tliJ r-H 
iF i!i Kn7.!IwlJII- \;!
"Nh:",i . 
.: ;..,
/-
		

/szkola0206.djvu

			"'11111. 1II.'lInf/llr}r.tlno hu'o m.a 
I }('tlnD 
III1>D'lInie: 
W}rlf""JcI. III pr
rll JIJ}r. 'rllll. 
J.." 
 Itlr,lIf .",.r''''lIdn,''''.,ł't 

;':
;:::
;Z 

i::1:
£:::t .dn 
WrCMI" wir} .Irnl Ir,('lłlll. 


.O";
ET nODZICI
l";
: :

:D
 

DAi
:
:s


l 
, 


!


;'
>'. '-" 


Ob. 


';. .
 


NA unocz'II'!liT1!. 
PRZEKAZANIE SZTANDARU SZIIOLNEGO 


111,,111111111 ...kult poo1'1,nlllOlJOrl Nr S In,lr"le 


1 nllrl. , ,,'r. rr.c. t""r" 'wd. 
10'1,. 1f',.It"r l'r:'1I ICII", 
.COI' d,."". .IIl!" Ivirrnł/ ,,,Ił. 
A zlcnlir: d"r/,cn,jr!1 u . 


MARII I,ONOPNICI\lEJ 


}."6,,. n.lI'fllzie 'I'C' W ...), .1.1, n- II' dnhl 21 IX l!Jill r 
"...,,11 III.rl. 


U I\"'II'/,nlrl... 


1,1,... ",nil; ":1:",,, f-J,1 (.,.""11'. 
l'rr: ,.."" 1:.dllcir,,,l:rrlfu,-J 11".(;..,,111111" 


MONOGRAFIA 


SZCZCIJU ZHP im. ObrOllCÓW Warszawy 


prz!:J Szkole Podstawowej Nr 5 
w Chełmie 


e 


Chełm 1977 ...
		

/szkola0207.djvu

			/1 
 
:/J:,;-/
 
:\ 
O,,
\ ,\.>Iti 
. 0I.U VJv 
lI.tllJ... 
" v 
';" ,,",) UD»»" 


P,,,,.,," l,
.", \"br. pki. 
\(AU. 
"'leJULY :lV<.oInej. 
Pogrzeb odbyT 
ię dn. 2 li
lopoda .4qi
t: 


Rodzinie 
Modomy 

eczne WWo.zy w.,poTc.zvciQ.
		

/szkola0208.djvu

			:...,..,:1.,,1"0 K..II..". .sU...., 
,C..."..;"a IC......"'.. O'aa"....cn.....F..I.....I.. 


mc!:J (l fo łn 


rr r. c: 

<:,'"'cu"'\ .£, 5 .... C1i:?"''''' 
I ZA UOZIAL W 


lL:ietld 11'1' feJti wet.fu,' 


MUZYKI PIESNI r rANCA 


w.......: :.... )Gu;.,q(i,!,. 



 ....
...., 


il 




iijMq

DaY

ij

fI
R 
t'
\ ......""..0.....' t';;;- . I 

1I:ł' ......,...".. 
 d, 

 i<: 

 
 .

 
i
 K.m.." n..4'
J' "."",,,.. .
"...I" :

 
ł l u,:
!.
:::
:;.
;:.
:::
:
:.,'j 
 

<
 ..,",.. "",.,...
... ... . .. .""'" .," :d
 
1 st .......;:::::;:;:
:::::::,......,.. 

. 

 --.:..

:.:::
 . :.:::
 . ::.:. . ..::::,::...d. mr. 
I ' it .. "
 ""--'-:.:':::: .... )1
 
lś' ...... . ..."R.'=------f..,::::"'}"..... .
. 


 . - (:....--. '
J 



 .-..-......'" ,.
H 
ł

' iE


 \FID (t.
) Ł

) {

! 
ID {

 (Ff,1 (J
 

: 


'" 
O.W'....TT I WTC...OW....NIII 


bll,""J, ....bell,,!' II udll.1 W.lleJ SI""'Y w fN'WIllChnych 

":I::::ł::::
:

"

;;:"'r I .,.wnokl !!ryg...1 rroludd"y 


W wyn1ltv 'ycł. bldoo1 uly,......... obulI'ny ",1t.,I.,. "I
'r ",1.e 
=
;: ,,

f:
:

:':

:: ::=I;S:
:I

:,::

; 

:: 


Zya, W.m 0"1 ....wwnllom W'l.I:rI SI"oly wł.t_ IIIV,f.kcjl 
:
:
:
TICY ... 'I.IICI "'Iodihiv ..IIr.OI"o:!lIH'" '"""Vll.....d Oi¥ tyclv 


d.:
0:. -
		

/szkola0209.djvu

			.L._
 


.
--::
 
, /; --

.

t 
"
/i /\ ""'....- 
i:' J 
. I 
p.Janusz KRZYWICKI P
 

lU K01¥3KI 


p. Zblgn1e...., NAZUREK 


r 


BIBLIOTE&.. 
W"Jr' uDZKA 
, .1..tM1E 



651
		

/szkola0210.djvu

			ERRATA 
sir. J
sl Powinno byf 
..........
...... .
.

.
!I
.
!!-!!E.
.
.
'?.
.
.......... .................... ............ _
.I_

_
_
_t_
_

':l.Y£
1!
!
f2

*.
.
. 
...............
i\.....................::


7.łJ.

J.

f


:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
:






!r
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::
 
.... .........?-_?................._.._!.'.

5C............................................................................

......._..........._._................_._......_.................. 
27 szklona szkolna 
. ....... ..... o.. "3"4 ..... ....... ........ ::




(ę.
!


::::. .:
::::::::::::::_::::.::::::::::::::.:::::::::::::::: :,;



Ię:M!
!
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::":::: 
.. ...
_? _ ___ _I



_
_
__p.
J
_

!!ł__c1:
!
_C_
____n _ _m ____ ____ _ __ __ I




g__p.
j
_


nP_
_i_c:_
L.._.__...__............ 
43 nasz Szkoła nasza Szkoła 
.. .::

:.::
:

:
::.:
::
:
:: :

i.:
!
s
I



:


c:

(


:
::
:

:::
:
::
:
:

:
:

:
::
 : :


:
!
s
j

:

:









i¥.

:
:

:
:
.:
:
:

:
:

: 
46 i wrocławskie I włocławskie 
.::.::::::::::::.::::i.
::::::.:::::::::::::::. :
i
.i!0.!::::::.:.::::.::::.::::.:::::::::::::::::::::.: .::::.::::::.::.::::.: :
Y.!.¥.!iiii!:::.::::::::::: .::::::::.:::::.:::::::.:::.::::::::::::::.::: 
53 Bubdek ucz ki Via Bublłek ucz. kI. VIa 
---- m 59-- -- -m -- - -- - -- -k
--D;U

-ck;- -- -- - - - -m - ---- - --.--- --.-- - Anna Drzewiecka 
......................59.................. .. .Eitb;
ta.K
s
ck
....................................................... .Eitbi
tii.K
s;
k;.- ... ........................- -.----.--.- 
....-........... .... 60 Eltb;
ta Koslcka . . ...... .. ........... ....... .Eitb;etii.K
sick;.. ............. ............................. 
._..._...______.:::::iii..::::::::::::::::::.::: :i

i;



:
:.7f('i{1
C::::::::::::::::::::::::::::::::: :i

;



:;:.::


lf
::::::::::::::::::::::::::::::: 
......................?
...................... .!-;I!.
£


£!................................................................. .
!.
C??Y_s
.
£!....................... ................._...._ ..__._._ 
82 brałem bralam 
.....................82.......................M-Sus
ek....................................................................H:S
szek............................................................. 
.....::::
::::
::
::)I::
:
::
::
:
:

:
:

:
:
i.P.

.::
:
:
:
::
:

:
:



:
:
::
:

:
::
:
:
:

:
::::
:.::.:
:

:
::
:::
!

y:::.:
:

:
.
::
:
:
::
:

:::
:
::
:::



:
:
.:
:::
.:::
::.:
 
85 n_ _n_ _


8!
8
_

_opl1m .._ __._._. ..._ ...................................._ _£



..@;Q_

_CJl.Y.................................................... 
88 Piotr Sielecki Piotr Sielski 
m ____ m ----.--.88 -..-.................. n_ _h.._h...._h.._........................._... _n_._n_.____ - ---- ------- -n -u
w-..- --__ - -- --- ______n_ _n_____n_ _________ _____n_n.. 
.:::.:::::
::

:2.Q:
::
::
::::
::::
:
:: 

P.



!
:


:

:
:
::
:
:
::
:

:
::::
::::
:

:
:

:
:
::
:
::
::
:
: :
.P.





:
:
:

:
:

:::
:
::.:
:

:
: .......-.--.- .-.-.--.--. 
.. ... ..............2.9....................... .y.!.QC?

!
.

......................................... ....................._ _ ':!!.QC??Y.

.
.. _...._.._....___.___ 
_....................2.Q...................... .



...................................................................._ _
.
'Y.}'............... ...... __ __ ______ _______.._._.._.__. 
90 zarazam zarazem 
.............92 ..................... .

i.356................................................... ........... ....... cel 359 --- _n_ - -- - - ---- _n_._ .n_._n_ 
...........:::
::::::
t.....................:






:::::
::::
::
:
:
::
::::
:::::::
::
::::::
::
:
::
:
::
:
::
:
::
:::





::
:
::::::
::::
::
:
:.
:. 
... ...... ..... ...._
.
... ......... .......__ !:?_
Pl!
_!c:_
.

_! .... .. . .. ......... ....... ......................... ... .!:?_«Pg.
.I.c:.
.
.i...................................... 
......................
.
....................... .
g.


.I;1.


!?
!.l}'.1E............................ ............._.............. _
!?!_

!I__


Q
!.l}'.I!1__ ........ .. .... ... ..... 
................2.
...................... .
P...'!!.
c:.


.M




............................ . _!.P...'!!.I_c:.



_


r

_..._. 
..........2.
....................... .
.!.p.
.
.
!.
!
.
..... ................................. . }.
_
_
.
!
!.'.1.!
!!......... ..._._ 
t02 R Łusiak R.Łukaslak 
::.:::::
:::
::
:
:}!I:

:
:
::.::
:
:
:

 :f:
g



:M
!
!::ę
!9:f
!

y.::::
.:
:
::
:
:.... : 
(&


:

!
I;ę-


I:i:f.

I
::
:
::::
:
::
:
:
::
::
. 
.....................!.2.
...................... .P'
!?!g2.
£!.l

!Y..................................... ............_.._ _p..
Q
2:g2:.
£!.l


__.. _._... _.............._.... ........... 
.....................!}.9...................... .!..P..I.'!.


s.
.!c:..@;Q...................................................... .!.P.!!?r:-.
.



.I.eJ...................... ............_.._._ ._....... 
................ ....
ł.I...................... . .!?SE'.I.

.
.................................................. ................._. .Qg!l!_

!-__ __......................... ................ . ............ 
..............._ _.J_
.
..................... .!!.laJ!I.l;1i
.S!_'r.......................... .... ................. .!!.l



._
!!(........................................................ 
__ _ BibhORTafia ..:Y.!_HJ!l.r:-.
...... ....... .......................... .. ........... _. . ... ....._ ..._...._ ................................. ..................... 
......................
......................... .P.
2!g2...................................................... .... .PE2:':2.82................................................. .....__.. ... 
_m
m
_
_}._mn _!I_I
J.
_
.r:.ID_!c:i
_


 _ _m _m __ _. ._n..__.._..............._...._._ . _
Jf

!_
.i.

£
............................................ 
.. .. Edward Rollml;!er ........._ _
 ?.I!.
lC?_

_
_......................h_. __ _m _ ____ __ _ _
_pg_
_
_?J.
_!l:
_J:l_nn... ._.... _.................................... 
. ..._.._................._..................... _
._w.
.o.
.
ę:.................___.__ __m__._ ____ __m____ ______________ _
_
!(@.!'_o
!
 _________ ___..._._._.__..__._..._.................... 
:
:
: .

 :
:::. :
j
:


:=
:
::
:
:==::
::
:=


:

:
==::
:
.:
:

:.:.::
:
::
:: :







::
=

_: :

:!I_
}!__!
e_
r:-!!ł._
.
.1.?.
:. 
...... R
 ard Jał..u
wic . ...... .!.
P


gE!!....... ............................................................ .!!.l.
P

g!.
.................... 
......... 
 .......... .J?g.iX!
p

.



.............................................................. .J?!?
.I.

P

.
Q
.. 
BHrbaJll. Muzal-Rzeczvcka wHolendrach w Holendrach 
................................................ .


J!l................................................................__..... _ _ 

9J!l __o _ ____ ___________________................................. 
............ Cezarv Stona ............. .
2
B.
.


.eJ.......................................__..n_._n_. _n_ _ 

B.
_



_
_ _ ................................ 
.............. Q
:t 
j,Ć ............... .i';;;
;
.
;
c
c.,
ik;.

.S.i' nr 5 w 
ochodzle . -: :
a:
i
:n:

?X:ij
j
;:
::
f.:n:i:
:;::p.
£
:n:

;i::::: 
_}


)J_: Hall szkoJnJ. w czasie ŚWI!(ta Szkol) .. .. _
Y.£!!:£


.
.h!
.If.Q'


!.:-..
.
.
!:L............ 
...........f.
!:.
.t... ............. ..w.y.
!!:



.

.!:!
.1f .(!!.

!.:-._

c:_
l__....__....... _t!
!L

!?!!.l1' 
_
_
_
_!c:__$.
!!(!'!_


g.tx.............. 
.f.2:L
.
. _.

£
_.

_
.C?
.
!.
!
.P.
S.I.
.
.
£
.


:..:...... ........ .P.
!

.




J!.!.'!_
g

c:J._O 
)_9_J.?
Q_ 
l___ 
----



-j
-----.- ----------.- -


-


!:1
ł1

i

.:..!.Q.!.?
Q!.J....... .


.
-

;
;
t






-
C?-



::-: